Grand-basenaj montarbaroj: Malsamoj inter versioj

sen resumo de redaktoj
e (Roboto: Forigo de 1 interlingvaj ligiloj, kiuj nun disponas per Vikidatumoj (d:q5598726))
[[Dosiero:Great Basin Montane Forests map.svg|eta|220px|Situo de la ekoregiono.]]
La '''grand-basenaj montarbaroj''' estas tersupraĵa [[ekoregiono]] el la okcident-nordamerika [[ekoprovinco]] de la [[nearkta ekozono]] laŭ la [[tipologio]] de la [[Monda Natur-Fonduso]] ( WWF ). [[Biomo|Biome]] la ekoregiono apartenas al [[mezvarmaj koniferarbaroj]] de la regiono de [[Granda Baseno]] en [[Nevado]], orienta [[Kalifornio]] kaj okcidenta [[Utaho]].
 
La montarbaroj ofte estas trovitaj sur [[ĉielinsulo]]j en altaĵoj super la grand-basenaj dezerto aŭ [[Kserofito|kserofitaroj]].
 
==Priskribo==
La [[vegetaĵaro]] ekde la [[Valo|valaj]] profundaĵoj al montaraj pintoj inkludas arbustaran [[stepo]]n, [[maldensarbaroduonarbaro]]jn, [[Pino|pinarojn]], [[Junipero|juniperarojn]], [[Menzies-pseŭdocugo|menzies-pseŭdocugarojn]] kaj sub-altmontaraj [[Plantokomunumo (ekologio)|komunumojn]]. La maldensarbarojduonarbaroj konstituas la transiron de la pli humidaj [[Konifero|koniferaj]] [[arbaro]]j de pli alta altitudo kaj la pli sekaj [[herbejo]]j kaj dezertoj de la baseno. Ili emas esti pli malfermaj ol arbaroj kaj entenas pli etajn [[arbo]]jn. La superregantaj maldensarbaraj arboj estas [[Trosekeco|sekeco]]-rezistemaj pinoj kaj juniperoj de meksika origino dum la arbaraj koniferoj ĉefe estas malvarmo-rezistemaj specioj el borealaj regionoj.
 
==Flaŭro==
[[Dosiero:Prometheus Wheeler.jpg|eta|220px|left|MaldensarbaroDuonarbaro de longviva pino.]]
Kvar ĉefaj maldensarbarajduonarbaraj kaj arbaraj tipoj estis identigitaj en tiu regiono, inkluzive de kolorad-abia arbaro (''Abies concolor''), sub-altmontara maldensarbaroduonarbaro, fleks-pina maldensarbaroduonarbaro (''Pinus flexilis''), kaj [[Longviva pino|longviv-pina]] maldensarbaroduonarbaro (''Pinus longaeva''). Longviva pino estas vera [[arbolimo]]-specio de la plej altaj ( ĝis 3 540 m ) dezertaj altitudoj. Tipe la specio konstituas unuspeciajn maldensajn arbarerojn, alimaniere ĝi miksiĝas kun fleksa pino kaj troviĝas en la plej malricaj kaj plej sekaj [[grundo]]j kaj vegetas je iuj el la plej severaj [[klimato]]j ene de la regiono ( ekzemple montaj pintoj ). Longvivaj pinoj estas inter la plej maljunaj [[organismo]]j en la mondo kun iuj individuoj datigitaj al pli ol 4 600 jaroj. Ironie, la plej maljuna individuo estis dehakita dum la datiĝo-[[procezo]]. Sub-altmontara maldensarbarojduonsarbaroj estas inter la plej alt-altitudaj maldensarbarojduonarbaroj en la regiono kaj konsistas el fleksa pino aŭ longviva pino. Tiuj arboj kutime estas tro mallongaj kaj tro larĝ-spacigitaj por esti konsiderataj kiel arbaroj. Montaraj kolorad-abiaroj estas larĝe [[Bosko|boskete]] dissemitaj ofte miksite kun pinoj el la pinjono-grupo kaj kun aliaj arboj en krutaj modere humidaj norden-fruntantaj [[ravino]]j kaj [[deklivo]]j sub la montokrestoj. Fleks-pinaj maldensarbarojduonarbaroj estas dezerto-orientigitaj pinoj kiuj malofte konstituas arbarojn kaj kutime estas miksitaj kun longviva pino. Fleksa pino kaj kolorada abio boskete miksiĝas ĉe la enirejoj de orienten-fruntantaj [[kanjono]]j kie blankoŝela pino (''Pinus albicaulis'') kaj mertens-cugo (''Tsuga mertensiana'') troviĝas laŭlonge de okcidenten-fruntantaj kanjonoj.
 
En Blanka Montaro (''White Mountains'', Kalifornio), fleksa pino estas la plej abunda en humidaj, [[Granito|granitaj]] grundoj je 2 900-3 355 metroj kaj je pli malaltaj altitudoj tiu specio konstituas unuspeciajn arbarerojn. Aliaj malpli okulfrapaj maldensarbarajduonarbaraj tipoj enhavas tordan pinon (''Pinus contorta'') kaj [[Ŝajntremola poplo|ŝajntremolan poplon]] (''Populus tremuloides''). Torda pino estas sporade disvastigita ene de iuj norden-fruntantaj kanjonoj, kaj amerika tremolo troviĝas en humidejoj kaj herbejoj sur orienten-fruntantaj deklivoj. Fajro estas la ĉefa perturbo tra la regiono.
 
==Vidu ankaŭ==
==Eksteraj ligiloj==
{{Portalo Nordameriko}}
*{{en}} [http://www.worldwildlife.org/science/wildfinder/profiles/ecoregions/na0515.html Ekoregiono NA0515 : Grand-basenaj montarbaroj (WWF)]
*{{en}} [http://web.archive.org/web/20060615125039/http://www.worldwildlife.org/sciencewildworld/wildfinderprofiles/terrestrial/na/na0515_full.html SituoGrand-basenaj de la ekoregiono : tajpumontarbaroj (''Great Basin montane forestsWWF-Wildworld'')]
*{{en}} [http://web.archive.org/web/20100308064639/http://www.nationalgeographic.com/wildworld/profiles/terrestrial/na/na0515.html Grand-basenaj montarbaroj (''Wildworld'')] - [[Nacia Geografia Societo]]
*{{en}} [http://www.eoearth.org/article/Great_Basin_montane_forests Grand-basenaj montarbaroj (''The Encyclopedia of Earth'')]
*{{en}} [http://globalspecies.org/ecoregions/display/NA0515 Grand-basenaj montarbaroj (''Globalspecies'')]
*{{en}} [http://www.worldwildlife.org/science/wildfinder/ Situo de la ekoregiono : tajpu ''Great Basin montane forests'']
{{Portalo Geografio}}
{{Ekoregionoj de la Okcident-nordamerika ekoprovinco}}
40 827

redaktoj