Invadaj specioj: Malsamoj inter versioj

65 bitokojn forigis ,  antaŭ 7 jaroj
Kelkaj lingvaj kaj teknikaj ĝustigoj.
e
(Kelkaj lingvaj kaj teknikaj ĝustigoj.)
{{vidu ankaŭ|Listo de invadaj specioj|Enmetitaj specioj|Damaĝbesto|Trudherbo}}
[[Dosiero:Kudzu on trees in Atlanta, Georgia.jpg|thumb|400px|[[Kudzuo]], lianospecio el [[Japanio]] vitospecio invada en sudorienta Usono, fotita en [[Atlanta]], [[Georgio]]]]
[[Dosiero:Gelbw-schmuckschildkroete-03.jpg|240px|thumb|La Florida testudo (''[[Trachemys scripta]]'') iĝis invada specio en [[Eŭropo]] ĉar ĝi estis ofte liberigita neresponse en la medio kiam la ekzempleroj tro kreskas por resti kiel [[maskoto]] hejme.]]
 
'''"Invadaj specioj"''', aŭ '''Invadaj Ekzotaĵoj''', estas termino kaj kategoria frazoesprimo uzata por [[flaŭro]] kaj [[faŭno]], kaj por specifajiuj [[procezo]]j de refarado kaj konservado en indiĝenaj [[Habitato (ekologio)|habitatoj]], kun kelkaj difinoj.
* 1.)Tiu difino, la plej uzata, aludas al [[Enmetitaj specioj|neindiĝenaj specioj]], tio estas neindiĝenaj plantoj aŭ bestoj kiuj malprofitenegative influisinfluas la [[biotopo]]jn kaj [[ekoregiono]]jn kiujn ili invadis ĉu el vidpunktoj ekonomia, media aŭ ekologia. Ili malbone efikas per hegemonio en regiono, [[Natura medio|naturaj medioj]], precizaj vivejoj, aŭ eĉ ĉeurbaj areoj rilate la perdon de naturaj limigoj (ekzemple: predantoj aŭ [[Herbivoro|herbivorulojherbivoro]]j). Tio inkludas neindiĝenajn plantojn klasitajn kiel '''Ekzotaj Plagoplantoj''' kaj '''Invadaj Ekzotaĵoj''', kreskantekreskantaj kaj enhejmiĝanteenhejmiĝantaj inter indiĝenaj [[Plantokomunumo (ekologio)|plantaj komunumoj]].<ref>http://www.cal-ipc.org/ip/inventory/pdf/Inventory1999.pdf Exotic Pest Plant Council. 'Exotic Pest Plants of Greatest Ecological Concern in California' konsultita la 4/10/2010.</ref> Tiusence ĝi estisestas uzata de registaraj organizaĵoj<ref>(21an de septembro, 2006). [http://www.invasivespeciesinfo.gov/whatis.shtml National Invasive Species Information Center - kioWhat estasis Invadaan SpecioInvasive Species?]. ''United States Department of Agriculture: National Agriculture Library''. konsultita la 1an de septembro 1/09/2007.</ref><ref>USA (1999). Executive Order 13112 of February 3, 1999: Invasive Species. Federal Register 64(25), 6183-6186.</ref> same kiel de konservadaj grupoj kiaj la [[Internacia Unio por la Konservo de Naturo]] (IUCN) kaj la ''California Native Plant Society''.<ref name=neutral>{{citation| last=Colautti| first=Robert I.; MacIsaac, Hugh J.| title=A neutral terminology to define 'invasive' species| journal= Diversity and Distributions|year=2004|url=http://planet.botany.uwc.ac.za/nisl/Invasives/Assignment1/ColauttiandMacIsaac.pdf|format=PDF| volume=10| pages=135–141| accessdate=2007-07-11| doi=10.1111/j.1366-9516.2004.00061.x}}</ref> Ĝi estas uzata ankaŭ de terentreprenistoj, botanikistoj, priserĉistoj, hortikulturistoj, konservistoj kaj ĝenerala publiko.<ref>[http://www.cal-ipc.org/ip/inventory/pdf/Inventory1999.pdf] Exotic Pest Plant Council. p. 1. konsultita 4/10/2010.</ref>
 
* 2.) Tiu difino inkludas la unuan, sed plilarĝiĝas por inkludi indiĝenajn speciojn, kune kun la ''neindiĝenaj'', kiuj trudas hegemonian [[koloniigo]]n de preciza [[biotopo]] aŭ [[natura medio]] kaj eligas ĝin el naturaj kontrolojlimigoj (ekzemple: predantoj aŭ [[herbivoro]]j). Cervoj estas ekzemplo, se okazas tropopulaciigotropopulaciiĝo en siajties indiĝenaj areoj kaj apudaj ĉeurbaj ĝardeojĝardenoj, ĉeen Nordorientaj Pacifikaj regionoj de Usono.
 
* 3.) Tiu difino identigas invadajn speciojn kiel ''disvastigatajdisvastigatajn neindiĝenajneindiĝenajn speciojspeciojn''.<ref name=neutral/> Tio povas esti tiom ampleksa ke ne ĉiu neindiĝena aŭ 'enmetita' specio havas malprofitan sekvon sur neindiĝena medio. Ne malprofita ekzemplo estas la komuna [[Orfiŝo (fiŝo)|orfiŝo]] (''[[Carassius auratus]]''), kiu kvankam estas komuna for de sia indiĝena teritorio tutmonde, ĝi vivas rare en malprofita denso en neindiĝena habitato.<ref name=neutral/>
 
Pro ambigueco de tiu difino, la esprimo ''invada specio '' estas ofte pridisputata kiel nepreciza termino en la kampo de la [[ekologio]].<ref name=neutral/> Tiu ĉi artikolo koncernas la du unuajn difinojn; por la tria, vidu artikolon [[enmetitaj specioj]].
531

redaktoj