Malfermi la ĉefan menuon

Ŝanĝoj

6 bitokojn aldonis ,  antaŭ 6 jaroj
sen resumo de redaktoj
[[Dosiero:Chaldea - Map - The Countries around Chaldea.png|thumb|250px|Landoj ĉirkaŭantaj Ĥaldeujon.]]
[[Dosiero:Tigr-euph.png|thumb|300px|Haldujo situas ĉe la sudo de la nuna [[Bagdado]] en la zono formita de malaltaj kursoj de [[Eŭfrato]] kaj [[Tigriso]].]].
'''Ĥaldeoj''' estas la nomo de popolo apartenanta al la [[aramea lingvo]] de la [[Malgrandazio]], eble origina de la orienta Arabio, kiu en la [[14-a jarcento a.K.]] eniris el sudo [[Mezopotamio]]n kaj enloĝiĝis inter [[Babilonio]] kaj [[Persa Golfo]] kune kun la [[Arameoj]]. Ili lasis diverstipajn kulturajn spurojn inter la [[semidoj|semidaj]] popoloj.
 
En la [[Biblio]] la ĥaldeoj estas konataj kiel "detruintoj de [[Jerusalemo]]" kiun ili konkeris en (597) kaj forportis loĝantojn.
 
Rilate Ĥaldeojn la Biblio (Genezo 11, 27-32) diras ke [[Abrahamo]] ricevis la ordonon de la Sinjoro forlasi sian teron ĝuste en ĥaldea teritorio komprenigante, eble, ke li estis membro de tiu etno.<ref>Spertuloj pri la bibliaj sciencoj opinias ke la nuna versio de la rakonto naskiĝis ĝuste en la tempo de la ekzilo kaj ke eble al judoj ne malplaĉis kredidiskredi ke iliaj praavo originis ĝuste el Mezopotamio.</ref>
 
Ili estis precipe astronomoj (ĥaldeo signifis "scianto pri la steloj") sed ankaŭ erare kromnomataj “ĉarlatanoj"ĉarlatanoj kaj divenistoj". Tiusence ''ĥaldeo'' estas uzata en la [[libro de Danielo]] (4, 2). Klasikaj verkistoj substrekantate tian astrologian aspekton, montras por ili ne multan estimon: [[Horacio]] diras ke ili perdas tempon dum [[Cicerono]] rimarkigas ilian obskurecon en astrologiaĵoj.
 
Kiel la ]][[Sabeo]]j ili estis bredistoj., terkultivistoj kaj paŝtistoj. Ili veneris ĉielajn diojn antropomorfigitajn.
 
Nun ekzistas [[Ĥaldea katolika Eklezio]]. En la historio de [[Kristanismo]] foje la termino ĥaldeoj estas uzata por indiki [[Nestorianismo|nestorianoj]].
158 163

redaktoj