Taja lingvaro: Malsamoj inter versioj

2 548 bitokojn aldonis ,  antaŭ 8 jaroj
poluris
e (Salatonbv movis paĝon Parataja lingvaro al Taja lingvaro: laŭ Diskuto:Parataja lingvaro)
(poluris)
{{Informkesto lingvo
{{sen fontoj}}
|Lingvo=Taja lingvaro
|Propra_nomo=ภาษาไต ''p̣hās̛̄ātay''
|Landoj=Suda [[Ĉinio]] ([[Gŭangŝjio]], [[Gŭiĝoŭo]], [[Junano]] kaj [[Gŭangdongo]]), [[Sud-Orienta Azio]]
|Denaske= ĉ. 70 milionoj
|Fremdlingve=
|Klasifiko={{LingvaKlasifiko
|[[Kradaja lingvaro|Kradaja]]
|'''Taja lingvaro'''}}
|Koloro=Taj-kadaja
|Oficiala lingvo=
|Reguligita de=
|Skribo=
|ISO2=tai
|ISO5=tai
|SIL=
|vikipedio=
}}
[[Dosiero:Kradaja-eo.svg|eta|La tajaj lingvoj estas:
{{Priskribo|#FFEC19|Norda taja / Norda ĝŭanga}}
{{Priskribo|#FF4C00|Centra taja / Centra ĝŭanga}}
{{Priskribo|#FF9D00|Sudokcidenta taja / taja}}]]
'''Taja lingvaro''' (ภาษาไต p̣hās̛̄ātay) estas branĉo de [[taj-kadajaj lingvoj]]. Ĝi dividiĝas je grupoj (1) la [[GelaaGolaŭa lingvarolingvo|Gelaagolaŭa]]<ref name="EĈV">"Esperanta-Ĉina Vortaro" Pekino, 1986</ref> (Kláo), (2) la [[KamDung-sujaŝuja lingvaro|Kamdung-Sujaŝuja]]<ref name="EĈV"/> (Dòng-Shǔi), (3) la [[Hlialia lingvarolingvo|Hlialia]]<ref name="EĈV"/> (Hlai) kaj (4) la [[Taja lingolingvo|Tajataja]] (ภาษาไทย phasa thai). Totala kvanto estas ĉirkaŭ 70 milionoj. La plej multnombraj popoloj de la familio estas [[Tajojtajoj]], [[Laŭlaŭoj]], [[Ĝŭĝŭangoj]] estaskaj [[Ŝŝanoj]].
 
== Nomo ==
''Tai'', ''Taja'', kaj ''Dai'' estas ofte uzata de parolantoj de multaj tajaj lingvoj. Laŭaj lingvistoj, tamen, emas opinii ke la siama-taja apartenas al laŭa lingvo. Kelka da lingvistoj ŝatas nomi la norman tajan "siama lingvo". Same, aliaj povus nomi taj-kadajajn lingvaron "daja lingvo".
 
Multe da la lingvoj nomiĝas "ĝŭanga lingvaro" en Ĉinio kaj "''Nung''" en Vjetnamio.
 
=== Etnogeografia distribuo estas jena (mln): ===
=== La ''Ethnologue'' ===
Jen la listo de subgrupaj lingvoj laŭ [[Ethnologue]]:<ref> [http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=841-16 Ethnologue] {{en}}</ref>
* ''Kuan'' (lingvo de Laoso)
* ''Rien'' (lingvo de Laoso)
* ''Tai Do'' (lingvo de Vjetnamio)
* ''Tai Pao'' (lingvo de Laoso)
* ''Tay Lhang'' (lingvo de Laoso)
* Centr-taja lingvaro (''Central Tai languages'')
** 6 diversaj ĝŭangaj (Ĉinio) kaj 4 aliaj lingoj (Vjetnamio)
* Nord-taja lingvaro (''Northern Tai languages'')
** 10 diversaj ĝŭangaj kaj la [[bujia]]<ref name="EĈV"/> (Ĉinio), la ''Saek'' kaj ''Tai Mène'' (Laoso), kaj la ''Yoy'' (Tajlando)
* Sudokcidenta-taja lingvaro (''Southwestern Tai languages'')
** 33 lingvoj (Barato, Birmo, Laoso, Ĉinio kaj Vjetnamio)
 
[[File:Tai Scripts Sample.png|thumb|Tajaj alfabetoj skribantaj "bonkora elefanta rajdisto".]]
'''Taja lingvaro''' (ภาษาไต p̣hās̛̄ātay) estas branĉo de [[taj-kadajaj lingvoj]]. Ĝi dividiĝas je grupoj (1) [[Gelaa lingvaro|Gelaa]] (Kláo), (2) [[Kam-suja lingvaro|Kam-Suja]] (Dòng-Shǔi), (3) [[Hlia lingvaro|Hlia]] (Hlai) kaj (4) [[Taja lingo|Taja]] (ภาษาไทย phasa thai). Totala kvanto estas ĉirkaŭ 70 milionoj. La plej multnombraj popoloj de la familio estas [[Tajoj]], [[Laŭoj]], [[Ĝŭangoj]] estas [[Ŝanoj]].
 
=== Li (1977) ===
Etnogeografia distribuo estas jena (mln):
La propono de '''Li (1977)''' (norma kategorio).
{{clade
|label1='''Tai'''&nbsp;
|1={{clade
|1=Nord-taja lingvaro
|2=Centra-taja lingvaro
|3=Sudokcidenta-taja lingvaro
}}
}}
 
La propono de '''Gedney (1989)'''.
 
{{clade
|label1='''Tai'''&nbsp;
|1={{clade
|1=Nord-taja lingvaro
|2={{clade
|1=Centra-taja lingvaro
|2=Sudokcidenta-taja lingvaro
}}
}}
}}
 
La propono de '''Haudricourt (1957)'''.
 
{{clade
|label1='''Tai'''&nbsp;
|1={{clade
|1={{clade
|1=Nord-taja lingvaro
|2=Centra-taja lingvaro
}}
|2=Sudokcidenta-taja lingvaro
}}
}}
 
=== Alia ===
{{senSen fontoj|sekcio=jes}}
Etnogeografia distribuo estas jena (mln):
<table cellpadding=4 border=1>
 
<TR><TH>Lingvogrupo</TH><TH align=right>SU</TH><TH align=right>[[Eŭropo]]</TH><TH align=right>[[Azio]]</TH><TH align=right>[[Afriko]]</TH><TH align=right>[[Ameriko]]</TH><TH align=right>[[Oceanio]]</TH><TH align=right>Mondo </TH><TR>
<TR><TD>Gelaa </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>0.06 </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>0.06 </TR>
<TR><TD>Kam-Sujasuja </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>1.80 </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>1.80 </TR>
<TR><TD>HliaLia </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>0.86 </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>0.86 </TR>
<TR><TD>Taja </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>66.74 </TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>0.05</TD><TD align=right>- </TD><TD align=right>66.79 </TR>
<TR><TD>'''Totalo'''</TD><TD align=right>-</TD><TD align=right>-</TD><TD align=right>69.46</TD><TD align=right>-</TD><TD align=right>0.05</TD><TD align=right>-</TD><TD align=right>69.51</TR>
 
</table>
 
{{mankas fonto|'''SU''' - Teritorio de iama [[Sovetunio]] sen [[Baltio | baltaj landoj]].}}
 
;Ĝŭangoj
{{ĉefartikolo|Ĝŭangoj}}
<!--*Nomoj: [m] bunun; [f] Chuang; [r] ĉĵuan-->
*Popolo en [[Ĉinio]] ([[Gŭangŝjio]]-ĝŭanga aŭtonoma distrikto kaj provinco [[Junano]]), 16 mln (1992).
*Lingvo: La [[ĝŭanga lingvo|ĝŭanga]].
;Laŭoj
{{ĉefartikolo|Laŭoj}}
<!--*Nomoj: [m] lao; [f] Lao; [r] laosci-->
*Popolo, ĉefloĝantoj de [[Laoso]] (2,95 mln). Loĝas ankaŭ en nordo kaj nordoriento de [[Tajlando]] (15 mln) kaj en aliaj landoj kiuj estis en [[Hindoĉinio]]. Totala kvanto: 18 mln (1992).
*Antropologie apartenas al sudazia transira raso.
*Kredantoj: budhistoj.
 
;Tajoj
;{{lingvaĵo|Siamanoj}}
{{ĉefartikolo|Tajoj}}
<!--*Nomoj: [m] khontaj, taj-nen; [f] Siamois, Khon-Thais; [r] siamci-->
*Popolo de taja grupo, ĉefloĝantoj de [[Tajlando]] (29,5 mln). Totala kvanto: 29,7 mln (1992).
*Apartenas al sudazia {{lingvaĵo|transira raso.}}
 
;Ŝanoj
<!--*Nomoj: [m] thai njo; [f] Shan; [r] ŝan -->
 
*Popolo de taja grupo en sudoriento de [[MjanmaoBirmo]] (2,85 mln), en [[Tajlando]] kaj [[Laoso]]. Totala kvanto: 2,93 mln (1987).
*Nomoj: [m] thai njo; [f] Shan; [r] ŝan
*Popolo de taja grupo en sudoriento de [[Mjanmao]] (2,85 mln), en [[Tajlando]] kaj [[Laoso]]. Totala kvanto: 2,93 mln (1987).
*Kredantoj: precipe budhistoj.
 
 
== Referencoj ==
{{ĝermo|Tajlando}}
<references/>
 
[[Kategorio: Kradaja lingvaro| ]]