Sorpujo: Malsamoj inter versioj

86 bitokojn aldonis ,  antaŭ 9 jaroj
sen resumo de redaktoj
[kontrolita revizio][kontrolita revizio]
e (Por la koloro)
Neniu resumo de redakto
''Torminaria''<br />
''Chamaemespilus''
|vikispecio = Sorbus
|komunejo = Sorbus
}}
 
La '''Sorpujosorpujo''', '''Sorparbosorparbo''', simple sorpo ( '''sorbuso''[[Sorbus]]' <ref> Plena Ilustrita Vortaro 2002 p. 1065</ref> (''Sorbus'' ) estas [[Holarktiso|holarktisa]] [[Genro (biologio)|genro]] de ĉirkaŭ 100–200 [[Specio (biologio)|speciojspecio]]j de [[arbo]]j kaj [[arbedo]]j en la [[subfamilio]] ''Maloideae'' de la [[Familio (biologio)|familio]] de [[rozacoj]] ( ''Rosaceae'' ).
 
La [[pomofrukto]]n oni nomas '''sorpo''', sed la frukto de ''Sorbus domestica'' nomiĝas '''kurmo''' kaj de ''Sorbus aria'' : '''alizo''' <ref> [[PIV2]] p.72 </ref>.
== [[Taksonomio]] ==
La ekzakta nombro de specioj estas pridiskutata depende de la difino de la genro, kaj ankaŭ pro la nombro de subspecioj, kiujn iuj konsideras kiel diferencaj specioj sed kiujn aliaj arigas je pli malgranda nombro de variemaj specioj. Freŝdate <ref name=Robertson>Robertson, K. R., J. B. Phipps, J. R. Rohrer, and P. G. Smith. 1991. A Synopsis of Genera in Maloideae (Rosaceae). ''Systematic Botany'' '''16''': 376–394.</ref><ref name=McAllister>McAllister, H. 2005. The Genus ''Sorbus'': Mountain Ash and Other Rowans. Richmond, Surrey, UK: Royal Botanic Gardens, Kew.</ref><ref name=Potter/><ref name=Campbell>Campbell C. S., R. C. Evans, D. R. Morgan, T. A. Dickinson, and M. P. Arsenault. 2007. Phylogeny of subtribe Pyrinae (formerly the Maloideae, Rosaceae):
Kiel konsiderata en ĝia larĝa signifo, la genro estas subdividita en du ĉefajn kaj tri aŭ kvar malgrandajn subgenrojn ( kun pli freŝdataj genraj indikoj interkrampe):
 
* '''''Sorbus'' subgenro ''Sorbus''''' (genro ''Sorbus'' s.s.), troviĝas en la [[Nearktonearktiso]] kaj en la [[Palearktopalearktiso]]. Ĝi havas kunmetitajn foliojn kiuj kutime estas senharaj aŭ iomete haraj subflanke; la fruktaj [[karpelo]]j ne estas kunfandigitaj; la tipa specio estas ''[[Sorbus aucuparia]]'' ( [[Birdokaptista sorbuso]] ). Tiu subgenro estas disvastigita en la malvarmet-moderaj regionoj de la [[Norda duonsfero]].
 
* '''''Sorbus'' subgenro ''Aria''''' (genro ''Aria''), blanka sorbuso, kun simplaj folioj kutime forte blank-haraj subflanke ( tie la nomo, kiel germane ''Weissbaum'', 'blanka arbo' ); la fruktaj karpeloj ne estas kunfandigitaj; la tipa specio estas ''[[Sorbus aria]]'' ( [[Blanka sorbuso]] ). Tiu palearkta subgenro estas disvastigita en la moderaj regionoj de [[Eŭropo]] kaj [[Azio]].
 
Sorpospecioj estas uzataj kiel [[Nutraĵo|nutraĵaj]] [[planto]]j fare de la [[raŭpo]]j de iuj [[Noktpapilio|noktpapiliaj]] specioj.
 
== Vino ==
"Sorbus" <ref>[http://www.alko.fi/tuotteet/en/002517 Sorbusa brando] {{en}}</ref> ankaŭ estas [[Brando|branda]] [[Finnlando|finnlanda]] frukta [[vino]] [[Aromo|aromigita]] kun [[pomofrukto]]j de ''Sorbus aucuparia''. ''Sorbus domestica'' estas uzata por aromigi [[cidro]]n.
 
== Bibliografio ==
*{{en}} Price, D.T. 2007 : One-way introgressive hybridisation between ''Sorbus aria'' and ''S. torminalis'' (Rosaceae) in southern Britain. ''Watsonia.'' '''26''': 419–431.
 
<!--{{Commons|Sorbus}}-->
{{Portalo Biologio}}
 
[[Kategorio:Rozacoj]]
[[Kategorio:PlantojHolarktisa el la Nearkta ekozonoflaŭro]]
[[Kategorio:PlantojNearktisa el la Palearkta ekozonoflaŭro]]
[[Kategorio:Palearktisa flaŭro]]
41 085

redaktoj