Radiuso de Bohr: Malsamoj inter versioj

8 bitokojn aldonis ,  antaŭ 8 jaroj
e
negatono --> elektrono
[kontrolita revizio][kontrolita revizio]
(Nova paĝo kun ' La '''radiuso de Bohr''' estas la karakteriza distanco inter la negatono kaj la protono en la atommodelo de hidrogeno. Tiu estas ordo de grand...')
 
e (negatono --> elektrono)
 
La '''radiuso de Bohr''' estas la karakteriza [[distanco]] inter la [[negatonoelektrono]] kaj la [[protono]] en la [[modelo de Bohr|atommodelo]] de [[hidrogeno]]. Tiu estas ordo de grando de la [[radiuso]] de [[atomo]]j.
 
La '''radiuso de Bohr''' estas la karakteriza [[distanco]] inter la [[negatono]] kaj la [[protono]] en la [[modelo de Bohr|atommodelo]] de [[hidrogeno]]. Tiu estas ordo de grando de la [[radiuso]] de [[atomo]]j.
 
== Difino ==
:<math>a_0 = 5.2917721092(17) \cdot 10^{-11} \, \ </math> (t.e., proksimume 53&nbsp;[[pm]] aŭ 0.53&nbsp;[[angstromo (unuo)|angstromoj]]).<ref>{{Cito|URL=http://physics.nist.gov/cgi-bin/cuu/Value?bohrrada0 |Titolo=Valoro el CODATA: radiuso de Bohr|Aŭtoro= |Laboro=Fundamentaj fizikaj konstantoj|Eldonejo=[[National Institute of Standards and Technology|NIST]] |Alirdato= Julio 2011}}</ref><ref>La nombro inter rondaj krampoj (17) indikas la [[norma devio|norman devion]] pri la lastaj ciferoj.</ref>
 
Lau la [[modelo de Bohr]] pri la strukturo de [[atomo]], priskribita de [[Niels Bohr]] en [[1913]], [[negatonoelektrono]]j orbitas ĉirkaŭ centra [[atomkerno]]. La modelo indikas, ke la negatonojelektronoj orbitas nur en certaj distancoj de la kerno, depende de ilia energio. En la plej simpla atomo, [[hidrogeno]], sola negatonoelektrono orbitas ĉirkaŭ la kerno, kaj lia pli malgranda kiel ebla orbito, kun la pli malalta energio, havas orbitan radiuson preskaŭ egala al la radiuso de Bohr. Ĝi estas ''ne ekzakte'' la radiuso de Bohr pro la [[gravito|gravita]] efiko de du masoj (vidu suben la ''reduktitan radiuson de Bohr''), la relativa eraro estas proksimume 0,1%.
 
Kvankam la modelo de Bohr ne plu estas uzata, la radiuso de Bohr restas tre utila en kalkuloj pri [[nuklea fiziko]], parte pro sia simpla rilato kun aliaj fundamentaj konstantoj. Ekzemple, ĝi estas la unuo de longo en [[naturaj unuoj]] de nuklea fiziko.
 
Laŭ la moderna [[kvantuma mekaniko | kvantummekanika]] kompreno pri la hidrogena atomo, la averaĝa distanco - lia [[atendita valoro]] - inter negatonoelektrono kaj protono estas ≈ 1,5.''a'' <sub>0</sub>, <ref> [http://books.google.com/books?id=Yfo3rnt3bkEC&pg=PA234 Moderna fiziko, per Serway, Moseo, Moyer, Ekzemplo 8.9, p284] La valoro 1,5.''a''<sub>0</sub> estas proksimuma, ne estas ĝusta, ĉar ĝi neglektas la du-masan efikon, efikon de [[fajna strukturo]] (kiel relativecaj korektadoj), kaj aliaj tiaj malgrandaj efikoj. </ref> tiel malsama ol la valoro en la modelo de Bohr (≈''a''<sub>0</sub>), sed certe la sama ordo de grando.
 
La radiuso de Bohr de negatonoelektrono estas unu el triopo da rilataj unuoj de longo, la aliaj du estas la [[ondolongo de Komptono]] de negatonoelektrono <math> \lambda_ {\mathrm{e}} \ </math> kaj la ''klasika elektrona radiuso'' <math> r_{\mathrm{e}} \ </math>. La valoro de la radiuso de Bohr estas donita per la [[elektrono|elektrona maso]] <math> m_{\mathrm{e}} </math>, la [[konstanto de Planck]] <math> \hbar \ </math> kaj la [[elementa elektra ŝargo]] <math> e \ </math>. La ondolongo de Komptono estas konstruita el <math> m_{\mathrm{e}} \ </math>, <math> \hbar \ </math> kaj la lumrapido <math> c \ </math>. La ''klasika radiuso de elektrono'' estas konstruita el <math> m_{\mathrm{e}} \ </math>, <math> c \ </math> kaj <math> e \ </math>. Ajna el tiuj tri longoj povas esti skribitjaj per termoj de iuj ajn aliaj uzante la [[fajnstruktura konstanto|fajnstrukturan konstanton]] <math> \alpha \ </math>:
 
:<math>r_{\mathrm{e}} = \frac{\alpha \lambda_{\mathrm{e}}}{2\pi} = \alpha^2 a_0.</math>
 
:<math> \lambda_{\mathrm{p}} \ </math> estas la ondolongo de Komptono pri [[protono]],
:<math> \lambda_{\mathrm{e}} \ </math> estas la ondolongo de Komptono pri [[negatonoelektrono]],
:<math> \alpha \ </math> estas la fajnstruktura konstanto.
 
En la ĉi-supera ekvacio, la efiko de du masoj estas traktata per uzo de la pli grandigita ondolongo de Komptono, kiu estas ĝuste la adicion de ambaŭ ondolongoj de Komptono pri negatonoelektrono kaj protono.
 
== Vidu ankaŭ ==
2 637

redaktoj