Vapormaŝino: Malsamoj inter versioj

4 bitokojn aldonis ,  antaŭ 6 jaroj
e
polurado, anstataŭigis: |thumbnail → |eta, thumb| → eta|, |left → |maldekstra, |right → |dekstra
e (roboto: la:Machina vaporaria estas artikolo elstara; kosmetikaj ŝanĝoj)
e (polurado, anstataŭigis: |thumbnail → |eta, thumb| → eta|, |left → |maldekstra, |right → |dekstra)
[[Dosiero:Steam engine in action.gif|thumbeta|350px|Animea skemo de laboro de maŝino.]]
'''Vapormaŝino''' estas varmomotormaŝino, kiu la varmoenergion transformas parte al mekanika [[laboro]]. La hodiaŭ industrie disvastiĝinta konstruformo estas la '''[[vaporturbino]]'''. Oni ĝenerale komprenas sub la nocio vapormaŝino '''piŝtan vapormaŝinon''', vapormovitan [[piŝta maŝino|piŝtan maŝinon]].
 
 
== Historio de la vapormaŝino ==
[[Dosiero:Aeolipile_illustrationAeolipile illustration.png|rightdekstra|150px|aeolipile]]
La unua [[akvovaporo|vapore]] movita ilo estis elpensita fare de la greka [[Herono de Aleksandrio]] en la 1-a jarcento, sed estis uzata nur kiel ludilo ([[Aeolipile]]). Ĝin sekvis pliaj provoj, sen grava apliko, en la 16-a jarcento ([[1543]] en la haveno de [[Barcelono]]) far iu [[Blasco de GARAY]], en la 17-a jc de [[Denis Papin]] [[1690]] kaj [[Thomas Savery]] [[1698]].
 
La altprema vapormaŝino estis konstruita en [[1784]] fare de [[Oliver Evans]]. La unua ekzemplero estis konstruita do nur en [[1812]]. Antaŭ tio konstruis [[Richard Trevithick]] en [[1801]] al unua altprema vapormaŝino, voja veturilo. Antaŭkondiĉo por la funkciado de la altprema vapormaŝino estis la evoluo en la metalprodukta kaj prilabora tekniko tiutempe, ĉar en la altprema vapormaŝino devas la maŝinpartoj tre precize almezuri. Sen tio aperis la danĝero de la eksplodo de la [[kaldrono]].
 
[[Dosiero:Steam machine (aka).jpg|thumbnaileta|leftmaldekstra|140px|historia vapormaŝino]]
Kun tiuj teknikaj evoluoj iĝis la vapormaŝinoj nur en la dua duono de la 18-a jc. ekonomie gravaj.
 
Ĉe la plenvapora maŝino troviĝas en la kaldrono ĉiuj boltuboj por la vaporprodukto en akvolito, la varmegvapora maŝino posedas duan tubosistemon. tiel la vaporo atingas la temperaturon de ĉ. 350 Celsio. La Compound-maŝino aŭ la Verbund-maŝino estis ekipita per altprema cilindro kun eta boraĵo kaj unu aŭ pli da malaltpreman cilindron, ŝaltitajn laŭ serio.
 
La plej bonaj maŝinoj havis jam ĉ. en 1910 tre bonan efikecon kaj atingis per mezkvalita ŝtonkarbo foruzon de ĉ. 0,5  kg/ĈP-horo.
 
La plej unuaj uzoj de la vapormaŝinoj okazis en la [[teksaĵindustrio]] por movo de [[teksaĵmaŝino]]j kaj en [[minejo]]j por [[akvoprizorgo]]n. Tion sekvis la [[vaporlokomotivo]]j, [[vaporŝipo]]j. Ankaŭ la unua [[aerŝipo]] estis pelita en 1852 per vapormaŝino. La [[industria revolucio|industrian revolucion]] ebligis nur la uzo de vapormaŝinoj.
<br clear=all>
{{projektoj|commonscat=Steam engines}}
 
 
 
13 030

redaktoj