Kvantuma mekaniko: Malsamoj inter versioj

e
esperantigado, anstataŭigis: thumb| → eta|, |right → |dekstra
("Kvanta kalkulo" neniel rilatas al ĉi tiu artikolo)
e (esperantigado, anstataŭigis: thumb| → eta|, |right → |dekstra)
La '''kvantuma mekaniko''' (ankaŭ '''kvantuma fiziko''') estas [[scienco]], kiu priskribas la fizikon de ''malgrandegaj'' sistemoj: klasika [[elektromagnetismo]] kaj [[Newton|neŭtona]] [[mekaniko]] malbone priskribas [[atomo|atomajn]] kaj subatomajn sistemojn (oni kutime ekvidas kvantumajn efikojn en sistemoj kun malpli ol 1000 atomoj). Ĝi priskribas la staton de sistemo ([[kvantumstato]]) pere de [[ondfunkcio]], kiu enhavas la [[probablo]]n de ĉiuj observeblaj ecoj (nomitaj fake [[observeblaĵo]]j).
 
[[Dosiero:Doubleslitexperiment_results_Tanamura_1Doubleslitexperiment results Tanamura 1.gif|rightdekstra|thumbeta|300px|Rezultoj el eksperimento de Akira Tonomura pri interfero de elektronoj per duobla fendo: la figuroj estiĝis per 8 (a), 270 (b), 2000 (c), kaj 60000 (d) elektronoj. Klarigeblas nur per kvantuma mekaniko.]]
 
== Historio ==
Fine de la [[19-a jarcento]] oni pensis, ke la fizikfino estis proksima: preskaŭ ĉiuj fizikaj [[eksperimento]]j ŝajnis tute kompreneblaj, do oni ne bezonis pliajn fizikajn teoriojn. Tamen oni vidis, ke tiujn malmultajn nekompreneblajn eksperimentojn, kia la fotoelektra efikon, la [[radiado]] el nigran korpon, la [[radioaktiveco]] aŭ la dufendan eksperimenton neniel povis samtempe esti eksplikitaj per klasika fiziko.
 
Je la unuaj jardekoj de la [[20-a jarcento]] en Germanio kaj Aŭstrio la kvantuma mekaniko estis ekigita per longa listo de bonegaj fizikistoj kaj matematikistoj, kia [[Erwin Schrödinger]], [[Werner Heisenberg]], [[Albert Einstein]], [[Paul Dirac]], [[Niels Bohr]] kaj [[John von Neumann]].
 
== Nuna graveco ==
* [[Onda funkcio]]
* [[Hamilton-operaciumo]]
 
{{LigoElstara|ar}}
{{LigoElstara|uk}}
{{LigoElstara|vi}}
 
{{LigoLeginda|zh}}
[[Kategorio:Fiziko]]
[[Kategorio:Kvantummekaniko]]
 
{{LigoElstara|ar}}
{{LigoElstara|uk}}
{{LigoElstara|vi}}
13 029

redaktoj