Curzon-linio: Malsamoj inter versioj

251 bitokojn aldonis ,  antaŭ 7 jaroj
mapo kaj diversaj korektoj
e (Roboto: Forigo de 27 interlingvaj ligiloj, kiuj nun disponeblas per Vikidatumoj (d:q335255))
(mapo kaj diversaj korektoj)
[[dosiero:Karte_Polen_(1945)Curzon-linio.pngsvg|thumb|265px350px|ŜanĝoCurzon-linio kaj ŝanĝoj de la pola teritorio de Pollando]]
'''Curzon-linio''' [kurzon] estis propono de [[demarkacia linio]] inter la armeo de [[Dua Pola Respubliko|Pollando]] kaj Sovet-Rusio;la oni[[Ruĝa proponisArmeo]], ĝinpriskribita kielen armisticannoto linionla en{{daton|11|julio|1920}} lade 1919–20-alordo pola-rusa[[George militoCurzon]] kajal tiopopola iĝiskomisaro kunde eksterlandaj aferoj de [[Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko|RSFSR]] [[Georgij Ĉiĉerin]]. Kun eta korekto ĝi iĝis la fina soveta-pola ŝtatlimo inter [[Sovetunio]] kaj [[Pola Popola Respubliko|Popola Pollando]] post la [[dua mondmilito]].
 
Kiam la ĉefkonsilio de la [[entento]] decidis post la [[unua mondmilito]] pri limoj de la novnaskiĝinta pola ŝtato, ĝi signismarkis tiun minimuman limlinion, je kiu Pollando ĉiukaze rajtas. La konsilio permesis formi polan administadon sur areoj okcidente de tiu limlinio ({{dato|8|decembro|1919. 12. 8.}}). Tiu linio venisiris de [[Grodno]] al suda direkto tra [[Brest]]-[[Litovsk]] kaj la riveronrivero [[Bug]] ĝis la iama aŭstra-rusa limo. La aparteno de orienta [[Galicio]] kaj [[LvovLvivo]] (''Lviv, Lemberg'') restis tiam neklara.
 
Iom poste fiaskis la pola orienta militmarŝo en [[Ukrainio]] kaj la ĉefminsitro [[WjadysjawWładysław Grabski]] petis helpon en julio de [[1920]] de la entento. La [[10-an de julio]], la entento proponis armistican planon por Grabski kaj ties linio kongruis kun tiu provizora linio de 1919.12.08, kun plilongigo al sudo: la parton ĝis la [[Karpatoj]] kun urbola urbon [[Przemyśl]] donis al Pollando, sed orientan Galicion ne. Sekvatage, la brita ministro pri eksteraj aferoj, Lordlordo Curzon – kies nomo kunplektiĝis kun la tuta linio – faris similan proponon por la soveta registaro. La planon de la entento neniu el ili akceptis. Ĉar la pola-soveta milito finiĝis per pola venko, la fina packontrakto elen marto de 1921 montris la polan venkon kaj donis ĉ. 135 000 km2 al Pollando, oriente de la Curzon-linio (kun pola malplimulto).
 
La Curzon-linio renaskiĝis en pretendoj de Sovetunio komence de la [[dua mondmilito]]. La Sovetunio deklaris pretendojn pri areoj, oriente de la Curzon-linio kaj okupis ilin komence de la [[dua mondmilito]] ([[Pakto Ribbentrop-Molotov-Ribbentrop]]). Post soveta rebato de la germana invado, la [[Ruĝa Armeo]] okupis tutan Pollandon fine de 1944.
 
Usono kaj Britio akceptis la sovetajn postulojn en Konferenco dela [[Jalta konferenco]] (1945. 04. 06.) kaj rekonis la Curzon-linion kiel sovetan–polan ŝtatlimon. La soveta-pola kontrakto (1945. 08. 16.) deklaris ŝtatlimon, preskaŭ tute kongruan al la Curzon-linio. En 1951 okazis kelkaj etaj lim-modifoj.
 
[[Kategorio:Dua mondmilito]]
[[Kategorio:Historio de Pollando]]
[[Kategorio:Historio de Sovetunio]]
3 108

redaktoj