Malfermi la ĉefan menuon

Ŝanĝoj

2 575 bitokojn aldonis ,  antaŭ 4 jaroj
→‎Usono: kun helpo de WikiTrans
=== Usono ===
En [[Usono]], "urbo" estas unuavice laŭleĝa termino signifanta urban lokon kun ioma memstareco (tio estas urbeto), prefere al signifo tuta granda zono (metropola loko).
 
==Originoj==
[[File:Multan map.jpg|thumbnail|dekstre|Mapo de 1669 montranta la lokon de [[Multan]], Pakistano]]
Ekzistas ne sufiĉa indickvanto por aserti kiuj kondiĉoj kaŭzis la unuajn grandurbojn. Kelkaj teoriuloj konjektis pri kion ili konsideras taŭgaj antaŭkondiĉoj, kaj bazaj mekanismoj kiuj eble estis gravaj movaj fortoj.
 
La konvencia rigardo diras ke grandurboj unue formiĝis post la [[Neolitika revolucio]]. La Neolitika revolucio alportis [[agrikulturo]]n, kiu igis eblaj pli densajn homajn [[setlejo]]jn, tiel apogante urbokernan evoluon.<ref>(Bairoch 1988, pp. 3–4)</ref> La apero de terkultivado instigis [[ĉasistoj-kolektistoj|ĉasist-kolektistojn]] por prirezigni nomadajn vivstilojn kaj por ekloĝi proksime de aliaj kiuj vivis per agrikultura produktado. La pliigita loĝdenso apogita de farmado kaj la pliigita produktado de manĝaĵoj por terunuo kreis kondiĉojn kiuj ŝajnas pli taŭgaj por grandurb-similaj agadoj. En sia libro, ''Cities and Economic Development'', Paul Bairoch alprenas tiun pozicion en sia argumento ke agrikultura agado prezentiĝas necesa antaŭ ol veraj grandurboj povas formiĝi.
 
Laŭ [[Vere Gordon Childe]], por ke setlejo estu kvalifikita kiel grandurbo, havendas sufiĉe da pluso de krudaĵoj por ebligi komercon kaj relative grandan loĝantaron.<ref>(Pacione 2001, p. 16)</ref> Bairoch indikas ke, pro malabundaj loĝdensoj kiuj pluis el antaŭ-neolitikaj ĉasist-kolektistaj socioj, la kvanto de tero kiu estus postulata por produkti sufiĉe da manĝaĵo por vivtenado kaj komerci por granda setlejo farus malkontrolebla la fluon de komerco. Por ilustri tiun punkton, Bairoch ofertas ekzemplon: "Okcidenteŭropo dum la antaŭ-neolitiko, [kie] la denseco estis malpli ol 0.1 persono je kvadrata kilometro".<ref name="Bairoch 1988 13"><ref>(Bairoch 1988, p. 13)</ref> Utiligante tiun loĝdenson kiel bazon por kalkulo, kaj asignante 10% de manĝaĵo direkte al pluso por komerco kaj supozado ke urbanoj faras neniun terkultivadon, li kalkulas tion "... por konservi grandurbon kun loĝantaro de 1,000, kaj sen prenado de la kosto de transporto en raporton, areo de 100,000 kvadrataj kilometroj estintus necesa. Kiam la kosto de transporto estas enkalkulita, la figuro ekstaras al 200,000 kvadrataj kilometroj..."<ref name="Bairoch 1988 13"/> Bairoch notis ke tio estas proksimume la grandeco de [[Britio]].
 
La urba teoriulo [[Jane Jacobs]] sugestas ke la formado de grandurboj antaŭis la naskiĝon de agrikulturo, sed tiu vido ne estas vaste akceptita.<ref name="Jacobs 1969 23"><ref> (Jacobs 1969, p. 23)</ref>
 
== Epitetnomoj de kelkaj urboj ==
160 873

redaktoj