Sankta Romia Imperio: Malsamoj inter versioj

e
Forigo de la ŝablono(j) LigoElstara kaj/aŭ LigoLeginda laŭ VP:FA; kosmetikaj ŝanĝoj
e (Forigo de la ŝablono(j) LigoElstara kaj/aŭ LigoLeginda laŭ VP:FA; kosmetikaj ŝanĝoj)
| pereo = pluraj membro-ŝtatoj de la Sankta Romia Imperio forlasas ĝin kaj formas la [[Rejna Konfederacio|Rejnan Konfederacion]], aliancon kun [[Napoleono]], en [[1806]]
}}
La '''Sankta Romia Imperio''' aŭ '''Sankta Romia Regno''', ekde ĉirkaŭ [[1450]] la '''Sankta Romia imperio de Germana Nacieco''' ([[germane]]: ''Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation'', [[latine]]: ''Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae''), en [[Skandinavio]] ofte nomata "German-Romia Imperio", en [[Germanio]] mem "la unua" aŭ "malnova imperio" estis la multetna komplekso sed plejparte [[Ĝermanoj|ĝermana]], okcident- kaj centr-eŭropa imperio kreita, ekde kiam la [[papo]] kronis [[Karolo la Granda|Karolon la Grandan]] en la jaro [[800]]. Post divido inter liaj filoj, fondis la Sanktan Romian Imperion [[Oto la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Oto la 1-a]] en [[961]]. La imperio ĉesis ekzisti en [[1806]] pro premo de [[Napoleono]], kiam la imperiestro [[Francisko la 2-a (Sankta Romia Imperio)|Francisko la 2-a]] rezignis sian pozicion (iom kompensitan per la fakto, ke li estis ekde [[1804]], imperiestro [[Francisko la 1-a (Aŭstrio)|Francisko la 1-a]] de [[Aŭstrio]]). Tio signifas, ke ĝi daŭris el la [[Mezepoko]] ĝis la komenco de la [[Moderna epoko]] ĝis [[1806]].<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/269851/Holy-Roman-Empire Holy Roman Empire], Encyclopædia Britannica Online. Konsultita la 15an de Februaro 2014.</ref> La plej granda teritorio de la imperio post 962 estis la [[Reĝlando Germanio]], kvankam ĝi inkludis ankaŭ la teritoriojn de la [[Reĝlando Bohemio]], la [[Reĝlando Arles|Reĝlando Burgonjo]] kaj la [[Reĝlando Italio (mezepoka)|Reĝlando Italio]] same kiel nombrajn aliajn teritoriojn.<ref>James Bryce, The Holy Roman Empire (The MacMillan Company, 1913), [http://books.google.com/books?id=O8cQAAAAYAAJ&pg=PA183#v=onepage&q&f=false p.183].</ref><ref name=Whaley>Joachim Whaley, Germany and the Holy Roman Empire: Volume I: Maximilian I to the Peace of Westphalia, 1493–1648 (2012), [http://books.google.com/books?id=QXdPzWXCphkC&lpg=PP1&pg=PA17#v=onepage&q&f=false pp.&nbsp;17–20].</ref><ref name=Johnson>Lonnie R. Johnson, ''Central Europe: Enemies, Neighbors, Friends'' (1996), Oxford University Press, [http://books.google.com/books?id=e_m13Hk3AFEC&pg=PA23&source=gbs_toc_r&cad=4#v=onepage&q&f=false p. 23].</ref>
 
[[Dosiero:Otto I begegnet Papst Johannes XII.jpg|thumb|maldekstre|230px|[[Oto la 1-a]] kaj papo [[Johano la 12-a]], miniaturo de la jaro [[1450]].]]
La preciza esprimo ''Sankta Romia Imperio'' ne estis uzita ĝis la 13-a jarcento, sed la koncepto de ''Translatio imperii'' ("translokigo de regulo") estis fundamenta al la prestiĝo de la imperiestro, la nocio ke li tenis superan potencon hereditan de la imperiestroj de Romo.<ref name=Whaley/> La posteno de [[Listo de Imperiestroj de la Sankta Romia Imperio|Imperiestro de la Sankta Romia Imperio]] estis tradicie elektebla, kvankam ofte kontrolita fare de dinastioj. La germanaj [[princelektisto]]j, la plej alt-estraj nobeloj de la imperio, kutime elektis unu el siaj kunuloj kiel "Reĝo de la romianoj", kaj li poste estus kronitaj imperiestro fare de la [[papo]]; la tradicio de papaj kronadoj estis nuligita en la [[16-a jarcento]]. La imperio neniam atingis la amplekson de politika unuigo formita en Francio, evoluante anstataŭe en malcentrigita, limigita elekta monarkio kunmetita de centoj da sub-unuoj, [[Princlando|princlandoj]], [[Duklando|duklandoj]], [[graflando]]j, [[Libera regna urbo|liberaj regnaj urboj]], kaj aliaj domajnoj.<ref name=Johnson/><ref>[http://www.heraldica.org/topics/national/hre.htm The Holy Roman Empire], Heraldica.org.</ref> La povo de la imperiestro estis limigita, kaj dum la diversaj princoj, senjoroj, kaj reĝoj de la imperio estis vasaloj kaj subjektoj kiuj ŝuldis al la imperiestro ilian fidelecon, ili ankaŭ posedis amplekson de privilegioj kiuj donis al ili faktan [[suvereneco]]n ene de siaj teritorioj. Imperiestro [[Francisko la 1-a]] dissolvis la imperion la 6-an de aŭgusto [[1806]], post ĝia malvenko fare de Napoleono ĉe la [[Batalo ĉe Slavkov]].
 
== Nomo ==
==Historio==
== Imperiestroj ==
{{ĉefartikolo|Imperiestroj de la Sankta Romia Imperio}}
 
[[FileDosiero:Friedrich Kaulbach - Krönung Karls des Großen.jpg|thumb|270px|maldekstre|Imperia kronigo de Karlomagno, de [[Friedrich Kaulbach]], 1861]]
Titolo estis ''Romia Imperiestro'' aŭ pli malfrue ''Imperiestro de la Sankta Romia Imperio'' aŭ ''Sankta Romia Imperiestro''. Originale ekde la kronado de [[Karolo la Granda]] por esti [[imperiestro]], kronado de la papo okazanta en [[Romo]] estis antaŭkondiĉo. Pro tio multaj fruaj regantoj neniam iĝis "Imperiestro", ĉar por la kronado reganto devis iri al Romo, kio povis esti longa, damĝera kaj malfacila vojaĝo. Ĝenerale oni rigardas la regadon de [[Oto la 1-a]] kiel propran komencon de la Sankta Romia imperio, sed tiu nur estis klasifikado fare de [[historiisto]]j, ĉar ne estis klara entranĉo. Ekde la [[12-a jarcento]] kronado de la papo ne estis kondiĉo por esti "Imperiestro".
 
* ''[[Reichsdeputationshauptschluss]]''
 
== Notoj ==
<references/>
 
[[Kategorio:Historio de Italio]]
[[Kategorio:Historio de Svislando]]
 
{{LigoElstara|de}}
{{LigoElstara|fr}}
{{LigoElstara|ka}}
{{LigoElstara|ru}}
{{LigoLeginda|fy}}
{{LigoLeginda|ja}}
112 889

redaktoj