Uzanto:F3meyer/provejo: Malsamoj inter versioj

e
Fino de la Historia Parto
e
e (Fino de la Historia Parto)
[[Dosiero:Downtown-Raleigh-from-Western-Boulevard-Overpass-20081012.jpeg|thumb|rigardu al la urbocentro de sudo]]
 
'''Raleigh''' (prononcita ''RA-li'') estas la ĉefurbo de [[Norda Karolino]], [[Usona ŝtato|ŝtato]] en [[Usono]]. Ĝi estas ankaŭ la ĉefurbo de la Konteo Wake. Laŭ la 2000 popolnombrado, ĝi havis 276 093 loĝantojn, tiel ĝi estas la plej granda urbo en Norda Karolino krom Charlotte. La urbo nomiĝas pro [[Walter Raleigh|Kavaliro Walter Raliegh]], kiu fondis la perditan [[Roanoke|Kolonion Roanoke]] en la nuna [[Konteo Dare]]. Raleigh lokiĝas ĉe {{koordinatoj gm|35|49|N|78|39|U}}.
 
Raleigh konatas kiel la "Urboj de Kverkoj" pro la multeco de tiuj arboj en ĝi. Ĝi havas multajn [[ĝemelurbo]]jn: [[Hull]] (en [[Anglio]]), [[Compiègne]] (en [[Francio]]), [[Kolomna]] (en [[Rusio]]), kaj [[Rostock]] (en [[Germanio]]).
En 1808, [[Andrew Johnson]], la 17a Prezidento de Usono, estis naskita ĉe Casso's Inn en Raleigh. La unua akvoproviza reto finiĝis en 1818, kvankam la reto estis forlasita pro multaj misfunkcioj. En 1819, ekestis la unua volontula fajrobrigado, sekvite en 1821 de la unua plentempa (pagita) fajrobrigado.
 
En 1817, la [[EpiskopanismaEpiskopisma Diocezo de Norda Karolino]] estis establita kaj stabita en Raleigh.
 
En 1831, fajro detruis la [[Kapitolo de Norda Karolino|Kapitolon de Norda Karolino]]. Post du jaroj rekonstruo komenciĝis kun minita [[granito]] liverita de la unua fervojo en la ŝtato. La urbo de Raleigh festis la novan kapitalon kaj la nova [[Fervoja Kompanio de Raleigh kaj Gaston]] en 1840.
 
En 1853, la unua [[Ŝtata Foiro]] okazis apud Raleigh. La unua institucio de alta lernado en Raleigh, [[Peace College]] (Kolegio de Peace, nun William Peace University) estis establita en 1857. La najbarejo de historia Oakwood (Kverka Arbaro) entenas multajn domojn de la 19a jarcento, kiuj ankoraŭ bonstatas.
Post la komenco de la Usona Interna Milito, Ŝtatestro [[Zebulon Baird Vance]] ordonis ke brustfortikaĵo estu konstruita ĉirkaŭ la urbo por protekti kontraŭ Unuiaj soldatoj. Dum la [[Karolina Kampajno de Generalo Sherman]], Raleigh estis kaptita de la Unuia kavalerio komandita de Generalo [[Hugh Judson Kilpatrick]] la 13an de aprilo, 1865. Dum la Konfederacia kavalerio retretis okcidenten, la Unuiaj soldatoj sekvis, rezulte en la [[Batalo de Morrisville]]. La urbo evitis gravan detruadon dum la Milito, sed konsekvence de ekonomiaj problemoj en la postmilita periodo kaj en [[Rekonstruado]], kun ŝtata ekonomio bazita de agrikulturo, ĝi kreskis malmulte en la venontaj jardekoj.
 
Post la fino de la Usona Interna Milito en 1865, afrik-usonanoj estis liberigitaj. La Rekonstrua parlamento de Norda Karolino establis ŝtataŝtatan edukadoedukadon por nigruloj kaj blankuloj. La nigraj viroj, samkiel blankaj viroj, ricevis la koncesion voĉdoni. Nigruloj jam estis organizantaj en komunume bazitaj organizaĵoj. Kun la helpo de la Buroo de Liberigituloj, multaj liberigituloj migris de kamarajkamapraj regionoj al Raleigh. Ĝi havis komunumon de liber-nigruloj kaj multaj liberigituloj volis elsubigielsubiĝi de blankula estrado en kamparaj regionoj.
 
[[Shaw University]], la unua afrik-usonana kolegio en la Usona Sudo, komencis studkursojn en 1865 kaj ricevis ĉarton en 1875. Ties [[Estey Hall]] estis la unua konstruaĵo konstruita por la alt-lerneja edukado de nigrulinoj, kaj [[Leonard Medical Center]] estis la unua kvar -jara [[medicina lernejo]] en Usono por afrik-usonanoj.
 
En 1867, [[Episkopismo|Episkopismaj klerikoj]] fondis [[St. Augustine's College]] por la edukado edde liberigituloj. La du-rasa Rekonstrua parlamento kreis novajn institucioj: en 1869, ĝi aprobis la unua lernejo por blindaj kaj surdaj nigruloj en Usono kaj situigis ĝin en Raleigh, kaj en 1874, federacia konstruaĵo estis konstruita en Raleigh, la unua projekto de la federacia registaro en la Usona Sudo post la Usona Interna Milito.
 
En 1880, la gazetoj ''News'' kaj ''Observer'' kombiniĝis por formi [[''The News & Observer'']]. Ĝi restas la ĉefaĉefan tagatagan gazetogazeton en Raleigh. La North Carolina College of Agriculture and Mechanic Arts, nun konata kiel [[North Carolina State University]] fondiĝis kiel [[teren-subvencia kolegio]] en 1887. [[Rex Hospital]] malfermiĝis en 1889 kaj inkludis la unua ŝtata lernejo por flegistoj. La Baptist Women's College (Baptista Kolegio por Virinoj), nun konata keilkiel [[Meredith College]], malfermis en 1891. En 1889, [[The Academy of Music]], privata muzika konservatorio, establiĝis.
 
Dum la lasta kvarono de la dek-naŭa jarcento, du nigrulaj Usonaj Kongresanoj elektiĝis de la 2a Usonkongresa Distrikto de Norda Karolino. Tiu lasta en 1898, [[George Henry White]] strebis antaŭenigi civitajn rajtojn de nigruloj kaj defii penojn de blankaj Demokratoj malpliigi nigrulan voĉdonadon per novaj diskriminaciaj leĝoj. Li kaj aliaj ne sukcesis. En 1900 la parlamento de Norda Karolino aprobis novan konstitucion, kun reguloj pri registrado de voĉdonantoj kiuj malkoncesiis al nigruloj kaj malriĉaj blankuloj voĉdoni. La ŝtato sukcesis malpliigi voĉdonadon de nigruloj ĝis nulo antaŭ 1908.
 
===20-a Jarcento===
Perdo de la ebleco voĉdoni malrajtigis al virnigruloj (kaj poste nigrulinoj) partopreni en ĵurioj, servi en lokaj, ŝtataj, kaj federaciaj oficoj. La leviĝanta, nigra meza klaso en Raleigh kaj en aliaj regionoj estis politike silentigita kaj debarita de loka regado, la Respublikana Partio ne plu estis konkura. Ne estis ĝis la federacia leĝproponojleĝoproponoj pri civitaj rajtoj aprobiĝis en la mezaj 1960-oj, ke la plimulto da nigruloj en Norda Karolino refoje rajtis voĉdoni, partopreni en ĵurioj, kaj servi en lokajn publikajn oficojn. Neniu afrik-usonano estis elektita al la Usona Kongreso ĝis 1992.
 
En 1912 Bloombury Park malfermiĝis, ĉefrolante popularan karuselon. Translokite al [[Pullen Park]]., la karuselo ankoraŭ funkcias.
 
De 1914 ĝis 1917, [[gripo|gripa]] epidemio mortigis 288 civitanoj de Raleigh.
La unua flughaveno, Curtiss-Wright Flying Field (Flug-kampo Curtiss-Wright) malfermis en 1929. Samjare, la [[Akcia Krizo]] rezultis en la fermo de Raleigh-aj bankoj.
 
Dum la malfacilaj 1930aj jaroj de la [[Granda Depresio]], registaroj ĉe ĉiuj niveloj estis esencaj al kreado de oficoj. La urbo provizis distraj kaj edukaj programoj, kaj dungis homojn por publik-uzotaĵaj projektoj. En 1932, [[Raleigh Memorial Auditorium]] (Memoriga Auditorio de Raleigh) estis dediĉita. La [[North Carolina Symphony]], fondita la saman jaron, koncertis en sia novan hejmon. De 1934 ĝis 1937, la federacia [[Civilian Construction Corp]] (Civilula Konstrua Korpuso) konstruis regionon konatakonatan kiel [[William B. Umstead State Park]] (ŜtataŜtatan Parko deParkon William B. Umstead). En 1939 la ŝtata parlamento ĉartis la AeronaŭtikaAeronaŭtikan AŭtoritatoAŭtoritaton de Raleigh-Durham por konstrui pli granda flughaveno inter Raleigh kaj Durham. La unua flugo okazis en 1943.
 
En 1947 civitanoj de Raleigh adoptis konsilio-direktoradirektoran formon de registaro, kiu estas la nuna formo.
 
[[Dorton Arena]] estas 7 610 seĝa areno konstrukciita de Matthew Nowicki, kiu malfermiĝis en 1952 sur la tereno de la Ŝtata Foiro de Norda Karolino. Ĝi estis envicigita en la [[Nacia Registrilo de Historiaj Lokoj]] en 1973
 
Raleigh spertis grava damaĝon de [[Urugano Hazel]] en 1954.
 
En 1956, [[WRAL]] iĝis la unuanunua televidantelevida stacionstacio en Raleigh.
 
Kun la malfermado de la [[Research Triangle Park]] (Esplora Triangula Parko) en 1959, Raleigh komencis sperti pliiĝopliiĝon de loĝantaro, rezulte en tuta urba loĝantaro de 100 000 antaŭ 1960. En 1960 la Censa Buroo raportis la loĝantaroloĝantaron de Raleigh kiel 76.4% blankablankan kaj 23.4% nigranigran.
 
Sekve de la trapaso de federacia [[Voting Rights Act]] (Akto pri Voĉdonaj Rajtoj), unu el la ĉefaj atingoj de la [[African-American Civil Rights Movement]] (Movado por Civitaj Rajtoj de Afrik-Usonanoj) kaj la prezienteco de [[Lyndon B, Johnson]], politika partopreno kaj voĉdonado de Afrik-Usonanoj en Raleigh rapide pliiĝis. En 1967, [[Clarence E. Lightner]] estis eletita al la Urba Konsilo, kaj en 1973 iĝis la unua Afrik-Usonana urbestro de Raleigh.
Dum la 1970oj kaj 1980oj, la [[I-440]] vojzono estis konstruita, faciligante trafikan obstrukcon kaj provizante aliron al plejmulto da urbaj vojoj.
 
La unua [[Raleigh Convention Center]] (Kunvena Centro de Raleigh) kaj Fayetteville Street Mall (Bazaro en Strato Fayetteville) (anstataŭigita en 2008)ambaŭ malfermis en 1977. Strato Fayetteville estis ŝanĝita al sole piediranta strato por helpi la tiam malsanamalsanan urbcentraurbcentran regionoregionon; sed la plano estis difekta kaj negocoj malpliiĝis dum venontaj jaroj. Strato Fayetteville estis refoje malfermita en 2007 kiel la ĉefa trairejo tra la urbcentro de Raleigh.
 
La sep tornadoj de a [[Raleigh tornato outbreak]] en novembro, 1988 estis la plej detrua en [[Northeastern North Carolina]] (nordorienta Norda Karolino)kaj sudorienta Virginio inter 1:00 atm kaj 5:45 atm. La tornado en Raleigh produktis pli ol $77 milion en F4-a damago, kune kun kvar mortoj(du en la Urbo Raleigh kaj du en [[Nash Konteo]] kaj 154 vundoj. La pado de damaĝo de la ŝtormo mezuriĝis kiel 84 km longa kaj foje 0.8 km larĝa.
En 1991, du grandaj nuboskrapulooj en Raleigh estis kompletitaj, [[First Union Capoitol Center]] kaj [[Two Hannover Square]] estis kompletitaj,kune kun la populara [[Walnut Creek Ampitheater]] en sudorienta Raleigh.
 
En 1996, [[Olimpic Flame]] pasis tra Raleigh survoje al la [[Sumera olimpikoj]] en [[Atlanta, Georgia]]. Ankaŭ en 1996 [[Uragano Fran]] frapis la regionon, kaŭzante grandskalan inundadon kaj grandampleksan strukturan damaĝodamaĝon. Aldone, [[WRAL-TV]] iĝis la unua Tre-Distingiva (angle: High Definition) elsenda stacio en la mondo.
 
En 1997, la [[National Hockey League]]'s [[Hartford Whalers]] anoncis sian intencon moviĝi al Raleigh kiel la [[Carolina Huricanes]] (Karolinaj Uraganoj), iĝinte la unuan gravligan profesian ŝportan koncesio de la urbo.
Kun la malfermado de partoj de [[I-540]] inter 2005 kaj 2007, nova 70 mejla (110 km) maŝa vojo ĉirkaŭ Konteo Wake, trafika kongesto iom faciliĝis en la Nord-Raleigha regiono. Pleniĝo de la maŝo estas anticipita post plua 15 jaroj.
 
En 2008, la [[Fayetteville Street Historic District]] (historia distrikto de Fayettville) kuniĝisenviciĝis kunen la [[National Register of Historic Places]] (Usona Nacia Registro de Historiaj Lokoj).
 
En septembro 2010, Raleigh unuafoje gastigis la [[Hopscotch Music Restival]]-on.
 
En januaro 2011, Raleigh gastigis ĈiuŜtelulaĈiuŜtelulan LudoLudon de la [[National Hockey League]] (Usona Nacia Hokea Ligo).
 
En aprilo, ruiniga [[EF-3]] [[tornado]] frapis Raleigh, kaj multaj aliaj tornadoj surteriĝis en la ŝtato. La tornadoj en tiu ĉi okazaĵo mortigis 24 homojn. Finfine, ĝi estis la plej granda sed ne la plej forta okazaĵo en la ŝtato. Tiu tornado poststriis nordorienten tra partoj de la urbocentro, orientcentran Raleigh, kaj nordorienta Raleigh, kaj produktis $115 milionojn da damaĝo en la urbo. Estis kvar mortoj en la urbo de Raleigh.
560

redaktoj