Talismano: Malsamoj inter versioj

12 bitokojn aldonis ,  antaŭ 5 jaroj
sen resumo de redaktoj
'''Talismano''' aŭ '''Amuleto''' estas objekto, kiun oni kredas kapabla magie alporti feliĉon, ŝirmi kontraŭ malfeliĉo aŭ produkti mirindajn efikojn dum '''amuleto''' kovras kiun ajn objekton utiligitan por [[superstiĉo]], taksatan “difendilo” kontraŭ malbonaĵoj aŭ danĝeroj aŭ favorantilo de fortuno. Sinonimas en ĝenerala uzo kun amuleto “talismano”. La efiko de talismano dependas de la objekto mem, ne de la moralaj aŭ intelektaj kapabloj de la posedanto, aŭ de favoro de iu [[dio]] aŭ supera estaĵo. Tiel, talismano apartenas ne al [[religio]], sed al [[magio]].
[[Dosiero:The Childrens Museum of Indianapolis - Dwarf-God Bes amulet.jpg|thumb|right|Egipta amuleto de Nano-Dio [[Bes]] en la kolekto de la Muzeo de la infanoj de Indianapolis.]]
 
La vorto Talismano devenas el la persa lingvo, la etimologio de vorto dum'''amuleto''' kovras kiunnecertas. ajnĜi objektonpovus utiligitandeveni porde la [[superstiĉoLatina lingvo|latina]] ''a-molior'' (forigi, taksataneksterigi), “difendilo” kontraŭel malbonaĵojla [[Greka lingvo|greka]] ''amulon'', "speco de kuko" kiun oni kutimis oferi sur la altaroj por altiri la favoron de la danĝerojdiojfavorantilospiritoj de fortunomortintoj.
 
La etimologio de tiu vorto necertas. Ĝi povus deveni de la [[Latina lingvo|latina]] ''a-molior'' (forigi, eksterigi), aŭ el la [[Greka lingvo|greka]] ''amulon'', "speco de kuko" kiun oni kutimis oferi sur la altaroj por altiri la favoron de la dioj aŭ spiritoj de mortintoj. Sinonimas kun amuleto “talismano”.
 
La amuletoj inkluzivas aŭ ornamiĝas per: gemoj aŭ simplaj ŝtonoj, statuoj, moneroj, ilustraĵoj, orelpendaĵo, ringoj, plantoj, bestoj ktp; ankaŭ frazoj diritaj dum memorindaj okazoj: ekzemple ''vade retro Satana'' (el la latina, "retroiru, Satano"), por forigi la diablon aŭ la malbonan sorton. La unuaj amuletoj, uzitaj de praaj ĉasistoj, estis ostaĵoj, dentoj aŭ kornoj, kiuj donis al la posedanto sekurecosenton kaj fidon en sia destino.
40 156

redaktoj