Svahila lingvo: Malsamoj inter versioj

1 261 bitokojn aldonis ,  antaŭ 5 jaroj
sen resumo de redaktoj
}}
 
La '''svahila lingvo''' (malofte ''sŭahila'' aŭ ''suahila''<ref>Plej fidela al la svahila prononco estus la esperantigo "sŭahila", kiu tamen estas problema, ĉar "ŭ" post konsonanto ne estas kutima en Esperanto kaj estas eĉ kontraŭ-[[Fundamento|Fundamenta]]. "svahila" estas la plej kutima formo, kaj ankaŭ sekvas la Esperantan kutimon en tiaj okazoj uzi "v" anstataŭ "ŭ" (kiel ĉe "Urugvajo"). Tamen [[Bernard Golden]] uzas ''sŭahila'' (vidu apartan ĉapitron.</ref>, svahile ''Kiswahili'' [kisŭaHIli]) estas [[bantuaj lingvoj|bantua lingvo]] (ene de la [[niĝerkonga lingvaro]]) parolata en [[Orienta Afriko]], ĉefe en [[Tanzanio]], [[Kenjo]], [[Ugando]] kaj en la limaj regionoj de [[Kongo]], [[Zambio]] kaj [[Mozambiko]]. La nuntempa norma [[dialekto]] de la lingvo estas tiu de [[Zanzibaro]], nome insulo ĉe Tanzanio.
 
Spite sian kondiĉon de afrika lingvo, ĝi ricevis fortan influon de la araba kaj, en la lastaj du jarcentoj, de la angla kaj de la portugala; tiu laste menciita je malpli grado (''mvinyo'', ''bendera'', ''meza'', ''limau'', por [[vino]], [[flago]], [[tablo]] kaj [[citrono]] el ''bandera'', ''mesa'' kaj ''limao'' respektive). Tiuj influoj limiĝas tamen al la [[vortotrezoro]], ĉar la gramatiko pluestas absolute bantua. Dum la jarcentoj la svahila estis perdinta la distingon de [[tono]]j. Temas pri lingvo kun gramatiko (sistemo de klasoj) tre regula kun absoluta ekvivalento inter skribado kaj prononcado.
 
====Neologismoj ====
{{Div col|cols = 2}}
 
* hoteli: hotelo (de la angla ''hotel'')
* baisikeli: biciklo (de la angla ''bicycle'')
* desemba : decembro
 
Ĉiuj monatojnomojmonato-nomoj estas fremdaj vortoj el la angla, sed ekzistas ankaŭ alternativaj monatojnomojmonato-nomoj, p. ek.: mwezi ya pili, dua monato.
{{Div col end}}
 
==Bernard Golden==
[[Bernard Golden]] en tre interesa kaj bonkvalita eseo ''La sŭahila lingvo kaj Esperanto – komparo kaj kontrasto''<ref>[[Bernard Golden]], ''La sŭahila lingvo kaj Esperanto – komparo kaj kontrasto'', en [[Interlingvo inter lingvoj, Prilingvaj eseoj]], Diversaj aŭtoroj, [[UEA]], [[Roterdamo]], [[2015]]. ISBN: 9789290171232. 271 paĝoj. paĝoj 15-28.</ref> disvolvigas kuriozan tezon komparante la sŭahilan kun Esperanto. Tiu estas ege interesa eseo, ĉar unuflanke priskribas la fenomenon de ''nenormala'' interpopola [[lingvo]] kia estas la [[sŭahila]], kaj krome ĝi estas komparata en diversaj sencoj kun [[Esperanto]], kaj ĉefe rilate al ties historio kaj sociologio. Nome oni priskribas la komercan naskiĝon de la sŭahila, kompare al la praktika intereso de komencaj esperantistoj, la malfacilon pri uzado de ambaŭ por [[poezio]], ĉefe en la komencaj stadioj, la atakojn aŭ malhelpojn kontraŭ la sŭahila fare de naciismaj sentoj, de religiaj nuancoj, de edukistoj kaj de politikistoj, kio iel ripetiĝas en la kazo de Esperanto. Tamen oni komparas la du diversajn vojojn por normigo kiuj okazis en ambaŭ lingvoj.
 
== Notoj ==
190 594

redaktoj