Hispana lingvo: Malsamoj inter versioj

14 bitokojn forigis ,  antaŭ 4 jaroj
e
Roboto: anstataŭigo de "Ŝablono:El" per "Ŝablono:EL" (laŭ VP:AA); kosmetikaj ŝanĝoj
e (Roboto: anstataŭigo de "Ŝablono:El" per "Ŝablono:EL" (laŭ VP:AA); kosmetikaj ŝanĝoj)
|vikipedio=es
}}
La '''hispana lingvo''' aŭ '''kastilia lingvo''' (hispane: ''Español'', ''Castellano'') estas [[Latinida lingvaro|latinida]] [[lingvo]] origininta en la [[Hispanio|hispana]] historia [[Regiono|regiono]] de [[Kastilio]], kaj nuntempe parolata ĉefe en [[Hispanameriko|Hispan-Ameriko]] kaj Hispanio.
 
La hispana lingvo estas oficiala en Hispanio, [[Hispanameriko]] ([[Argentino]], [[Bolivio]], [[Ĉilio]], [[Domingo]], [[Ekvadoro]], [[Salvadoro]], [[Gvatemalo]], [[Honduro]], [[Kolombio]], [[Kostariko]], [[Kubo]], [[Meksiko]], [[Nikaragvo]], [[Panamo]], [[Paragvajo]], [[Peruo]], [[Puerto-Riko]], [[Urugvajo]] kaj [[Venezuelo]]) kaj [[Ekvatora Gvineo]]. Krome, ĝi estas ankaŭ ofte parolata en [[Okcidenta Saharo]], norda [[Maroko]], [[Andoro]], [[Ĝibraltaro]], [[Trinidado kaj Tobago]], [[Kanado]], [[Germanio]], [[Francio]] kaj [[Svislando]]. Laŭ la oficiala [[Usono|usona]] [[censo]] de [[2000]], 28,1 milionoj da usonanoj parolis la hispanan hejme. En la urbo de [[Hialeah (Florido)|Hialeah]] ([[Florido]]), ekz., 92 procentoj de la loĝantaro parolas la hispanan hejme. La hispana estis iam vaste parolata en [[Filipinoj]], sed nun de nur 0,01% de la loĝantaro. La hispana estas
 
==== j ====
* Laŭnorme, ĝi samegalas al esperanta ''ĥ''. Ekz.: ''jabato'' [ĥa-ba-to].
* En suda Hispanio, [[Kanariaj Insuloj]] kaj Sudameriko, oni ofte aŭdas pli mildan sonon, similan al esperanta ''h''. Ekz.: ''jabato'' [ha-ba-to].
* Tia estas ankaŭ la prononco de ''g'' en la kombinoj ''ge'', ''gi''. Ekz.: ''germen'' [ĥer-men] aŭ [her-men].
 
Ĉiam trema, sed kun nuanca forto en la tremeco, laŭ jenaj konsideroj.
* Inter vokaloj, ĝi prononciĝas milde, unu-treme, kiel [[itala]] ''r''. [[Internacia Fonetika Alfabeto|IFA]]-simbolo: ɾ. Ekz.: ''pero'' [pe-ɾo].
* Komence de vorto, antaŭ aŭ post konsonanto, kaj fine de vorto, ĝi prononciĝas forte, plur-treme, (samkiel prononcas ''r''-on [[JoMo]]). [[Internacia Fonetika Alfabeto|IFA]]-simbolo: r. Ekzemploj:
** ''recuerdo'' [re-kŭer-do].
** ''amor'' [a-mor']
 
==== z ====
* En [[Kastilio]] kaj norda [[Hispanio]], ĝia prononco egalas al angla [[digrafo]] ''th'' en la vorto ''thing''. [[Internacia Fonetika Alfabeto|IFA]]-simbolo: θ. Ekz.: ''zapato'' [θa-pa-to].
* En cetera Hispanlingvujo, ĝia prononco egalas al esperanta ''s''. Ekz.: ''zapato'' [sa-pa-to].
* Tia estas ankaŭ la prononco de ''c'' en la kombinoj ''ce'', ''ci''. Ekz.: ''cecina'' [θe-θi-na], aŭ [se-si-na].
=== Akcento ===
En la akcento de hispanaj plursilabaj vortoj, nepras la rolo de la [[dekstra korno|korno]].
La hispanaj vortoj povas prezentiĝi:
* aŭ sen [[dekstra korno|korno]],
* aŭ kun '''unu''' (nepre nur unu) [[dekstra korno|korno]] super unu el la vokaloj de la vorto.
** ''había'' (1 rompita diftongo + 1 cetera vokalo = 3 silaboj) [a-'''bi'''-a]
** ''falúa'' (1 rompita diftongo + 1 cetera vokalo = 3 silaboj) [fa-'''lu'''-a]
** ''país'' (1 rompita diftongo = 2 silaboj) [pa-'''is'''].
*** Notu, ke la senkorna alternativo estas unusilaba, pro efektiviĝo de la diftongo: ''pais'' [pajs] (tamen tiu vorto ne vere ekzistas).
 
 
== Eksteraj ligiloj ==
{{elEL}} {{Dmoz|World/Esperanto/Informo/Vortaroj/Hispana/}}
{{elEL}} Retaj vortaroj [http://aulex.ohui.net/es-eo/?idioma=eo Hispana-Esperanta] kaj [http://aulex.ohui.net/eo-es/?idioma=eo Esperanta-Hispana]
{{elEL}} Maŝintraduko [http://espadiamapas.webs.com/EOtranes.html el Esperanto al la hispana]
 
== Literaturo ==
112 889

redaktoj