Acetaldehido: Malsamoj inter versioj

18 bitokojn forigis ,  antaŭ 5 jaroj
e
plibonigadeto, anstataŭigis: |thumb → |eta, [[File: → [[Dosiero: per AWB
e (plibonigadeto, anstataŭigis: |thumb → |eta, [[File: → [[Dosiero: per AWB)
[[FileDosiero:Acetaldehyde-2D.png|thumbeta|200px|Acetaldehido]]
La '''acetaldehido''' aŭ '''etanalo''' ([[karbo|C]]<sub>2</sub>[[hidrogeno|H]]<sub>4</sub>[[oksigeno|O]]<sub></sub> aŭ [[karbo|C]][[hidrogeno|H]]<sub>3</sub>[[CHO]]) estas brulema organa kombinaĵo kun karaktera odoro. Ĝi aperas en la naturo en la maturiĝintaj fruktoj, en [[kafo]] kaj en la freŝa [[pano]]. Tiu materialo kaŭzas la [[postebrieco]]n post troa konsumo de alkoholaĵoj.
 
En la kemia industrio, la acetaldehido estas la intermaterialo de produktado de [[aceta acido|vinagra acido]], certaj [[estero]]j kaj aliaj kemiaj kombinaĵoj. Oni produktis el ĝi en [[1989]] en [[Usono]] 336.000 tunojn.
:C<sub>2</sub>H<sub>5</sub>OH+CuO → CH<sub>3</sub>CHO+Cu+H<sub>2</sub>O
 
Oni uzas en la industrio la Wacker-proceson. Dum tio, oni oksidigas la [[etileno]]n (C<sub>2</sub>H<sub>4</sub>) en ŝaŭmreaktoro al acetaldehido, la reagaĵo estas hidroklorida solvaĵo de [[paladio(II)-klorido]] (PdCl<sub>2</sub>) kaj kupro(I,II)-klorido ([[kupro(I)-klorido|CuCl]] kaj [[kupro(II)-klorido|CuCl<sub>2</sub>]]). La paladia klorido oksidigas la etilenon en ĉeesto de akvo al acetaldehido, ĝi mem reduktiĝas dume al paladio.
 
:C<sub>2</sub>H<sub>4</sub> + H<sub>2</sub>O + PdCl<sub>2</sub> → CH<sub>3</sub>CHO + Pd + 2HCl
 
La kupro(II)-klorido oksidigas la paladion al paladio(II)-klorido, dum ĝi mem reduktiĝas al kupro(I)-klorido.
 
:Pd + 2CuCl<sub>2</sub> → PdCl<sub>2</sub> + 2 CuCl.
 
La oksigeno - enigita kun la etielno - oksidigas la kupro(I)-kloridon al kupro(II)-hidroksi-klorido (Cu(OH)Cl), kiu reagas kun la hirogenklorido kaj retransformiĝas al kupro(II)-klorido.
:Cu(OH)Cl + HCl → CuCl<sub>2</sub> + H<sub>2</sub>.
 
Oni produktis la acetaldehidon pli malnove per hidratigo de [[acetileno]] (HC≡CH). La hidratigo povas okazi per [[sulfatacido]] en ĉeesto de katalizilo hidrargo(II)-sulfato (HgSO<sub>4</sub>).
 
:HC≡CH + H<sub>2</sub>O → CH<sub>3</sub>-CHO
 
Dum la acetilena hidratigo kaj dum la Wacker-proceso estiĝas unuafoje vinil-alkoholo
(CH<sub>2</sub>=CH-OH), kiu - kiel [[enolo]] - tuj trastrukturiĝas al konvena oksokombinaĵo, al acetaldehido.
 
:CH<sub>2</sub>=CH-OH → CH<sub>3</sub>-CHO