Dilato termika: Malsamoj inter versioj

602 bitokojn aldonis ,  antaŭ 4 jaroj
Referenco
e (Ekstera ligilo)
(Referenco)
Se ĉe la temperaturo de '''''θ<sub>0</sub>''''' la volumeno egalas al '''''V<sub>0</sub>''''', tiam ĉe la temperaturo '''''θ<sub>1</sub>''''' ĝi estas
<math>\begin{matrix}
V_1 = V_0 [1 + \gamma (\Theta_1 - \Theta_0)] = V_0 (1 + 3 \alpha \Delta T) \\
\end{matrix}</math>
 
Por solidaj korpoj oni povas matematike pruvi, ke '''''γ=3α'''''.
 
Ĉar la ligo inter la partikloj de likvoj estas pli malforta ol tiu inter la partikloj de solidoj, la dilato de likvoj estas ĉirkaŭ dekoblo ĝis centoblo de la dilato de solidoj; ekzemple, dum la linia dilatkoeficiento de [[vitro]] estas 9.10<sup>-6</sup>, la volumena diltkoeficiento de [[akvo]] estas 210.10<sup>-6</sup><ref name="thermex1">{{cite web|url=http://www.ac.wwu.edu/~vawter/PhysicsNet/Topics/Thermal/ThermExpan.html |archiveurl=http://web.archive.org/web/20090417003154/http://www.ac.wwu.edu/~vawter/PhysicsNet/Topics/Thermal/ThermExpan.html |archivedate=2009-04-17 |title=Liniaj kaj volumenaj dilatkoeficientoj de kelkaj substancoj ĉe 20 °C|publisher=Western Washington University }}</ref>.
 
Tiun econ oni utiligas ekzemple en likvo-termometroj, kie la likvo dilatiĝas pli ol la reservujo kaj eniras la glasan kapilaron des pli, ju pli la temperaturo pligrandiĝas.
 
===Volumena dilato de gasoj===
Ĉar la ligo inter la partikloj de gasoj estas preskaŭ nula, ilia distanco ege pligrandiĝas, kiam pliiĝas la rapido de ilia hazarda movado. Kompreneble tio eblas nur, se la gaso troviĝas en ujo, kies volumeno povas ŝanĝiĝi (ekzemple [[cilindro]] kun pisto[[piŝto]]). Alikaze la pligrandiĝo de la partikla rapido produktas nur pligrandiĝon de la [[premo]]. Se gaso povas dilati je kostantakonstanta premo, la koeficiento de volumena dilato estas la sama por ĉiuj [[ideala gaso|idealaj gasoj]].
 
Ĉe konstanta premo, je pligrandiĝo de la temperaturo de unu [[kelvino]] (1 K). ĉiu [[ideala gaso]] pligrandiĝas ĝian volumenon po '''1/273,15''' (3,66.10<sup>-3</sup>) de la volumeno kiun ĝi havas ĉe la temperaturo de 0°C.
 
El tio sekvas, ke se la volumeno de gaso ĉe 0 °C egalas al '''''V<sub>0</sub>''''', tiam ĉe la [[absoluta temperaturo]] '''''T''''' la volumeno estas: <math>V_T = V_0 * T / 273,15 \ .</math>
 
== Vidu ankaŭ ==
* [[Dilatometria termoanalizo]]
* [[Dilatkoeficiento]]
 
== Referencoj ==
{{referencoj}}
 
== Eksteraj ligiloj ==
8 159

redaktoj