Nocio: Malsamoj inter versioj

4 bitokojn forigis ,  antaŭ 6 jaroj
e
plibonigadeto, anstataŭigis: <references/> → {{referencoj}} per AWB
e (plibonigadeto, anstataŭigis: <references/> → {{referencoj}} per AWB)
 
{{TOCdekstre}}
== Klasoj de nocioj ==
Nocioj povas esti la mensaj prezentaĵoj ne nur de estaĵoj aŭ objektoj (esprimataj per [[substantivo]]j), sed pli larĝ-signife ankaŭ de kvalitoj (esprimataj per [[adjektivo]]j aŭ [[substantivo]]j), de agoj (esprimataj per [[verbo]]j aŭ [[substantivo]]j), kaj eĉ de lokoj, situacioj aŭ rilatoj (esprimataj per [[adverbo]]j, [[prepozicio]]j, [[konjunkcio]]j aŭ substantivoj). Nocio povas reprezenti nur unu individuan objekton aŭ - per abstraktado - ĉiujn individuojn, kiuj komune havas iujn karakterizaĵojn. Krome nocio povas estiĝi el kombino de aliaj nocioj eĉ sen rilato al realeco. La nombro de nocioj (reprezentataj per [[termino]]j), kiuj povas esti kombinataj por formi novan nocion (reprezentatan de termino) estas limigita per la fakto, ke en propozicio nocio povas esti nur aŭ subjekto aŭ predikato, sed ne ambaŭ kune.
 
Ekzemploj:
* [[Neptuno (dio)]] kaj [[Neptuno (planedo)]] estas ''du'' nocioj, esprimita per la sama termino [[Neptuno]] en Esperanto. [[Altdorf]] estas (minumume) ''dekdu'' diversaj nocioj (nome 12 diversaj urboj kaj vilaĝoj), esprimita per unu termino.
* La veturilo difinita en la artikolo [[dentorela fervojo]] estas ''unu'' nocio, esprimita (laŭ la situacio) per du (aŭ eĉ pli da) terminoj en Esperanto, nome (ĝenerallingve) per “dentorela fervojo”, “dentrela fervojo”, (fake) per “dentotramvojo” ktp.
* La mamulo [[elefanto]] estas ''unu'' nocio esprimita per diversaj terminoj en diversaj lingvoj, ekzemple ''olifant'', ''fil'', ''slon'' ktp.
 
Pliaj ekzemploj:
 
== Nocioj en Vikipedio ==
Ĝenerale (sed estas esceptoj) en [[Vikipedio]] unu nocio egalas al unu artikolo. La difino priskribas la karakterizaĵojn de la nocio kaj tiel disigas ĝin de aliaj nocioj, tiel ke ekestas [[nocio-sistemo]]. La apartigaj paĝoj (en la vikipedia ĵargono “[[Vikipedio:Apartigiloj|apartigiloj]]”) disigas diversajn nociojn, kiuj (hazarde aŭ pro historia [[analogio]]) estas esprimitaj per samaj terminoj.
 
== Problemoj de tradukado ==
Nocioj per siaj difinoj disigas la senfinan kontinuon de la homa pensado kaj klasifikas la unuopajn pens-elementojn. Tiu ne ĉiam aŭ eĉ nur malofte okazas centprocente idente. Nocio en iu lingvo povas esti pli vasta aŭ pli malvasta ol en alia. Ĝi ekzemple en iu lingvo povas inkluzivi karakterizaĵojn, kiuj laŭ la “mondo-kompreno” de alia lingvo ne apartenas al la nocio.
 
== Vidu ankaŭ ==
 
== Literaturo ==
* '''1969'''/'''1992''': ''Terminologia Vortaro'' - Provtraduko de ISO Recommendation R 1087 ''Vocabulary of Terminology'', tradukita de [[Rüdiger Eichholz]], [[Conrad Fisher]], [[Erich-Dieter Krause]] kaj [[Jan Werner]], 1-a eld. 1969, publikigita en [[Plena Pekoteko]], Bailieboro (Ontario) 1992, n-roj 85/288 ss.
 
== Fontoj ==
{{referencoj}}
<references/>
 
[[Kategorio:Lingvoscienco]]
23 504

redaktoj