Pariza Komunumo (1871): Malsamoj inter versioj

de listo de elektitoj
[kontrolita revizio][kontrolita revizio]
e (+ Interna ligilo)
(de listo de elektitoj)
La '''Pariza Komunumo''' ([[franca lingvo|france]]: ''la Commune de Paris'') estis revolucia registaro en [[Parizo]] ([[Francio]]) de la [[26-a de marto]] ĝis la [[20-a de majo]] [[1871]]. Ĝi nomis sin laŭ antaŭa revolucia registaro ([[Pariza Komunumo (1792)]]) kiu ludis gravan rolon en la [[Franca Revolucio]] en [[1792]].
 
Post la malvenko de [[Francio]] kontraŭ [[Prusio]] en la [[Francia-Prusia Milito|Franc-germana milito 1870-71]], la parizanoj kiuj suferegis pro malsato kaj frostego dum vintra sieĝo, malvolonte akceptis planojn pri kapitulacio de la registaro. Insurekcia [[listo de elektitoj de la Pariza Komunumo|registaro elektiĝis la 26-an de marto]] kun multaj unuarangaj [[Respublikismo|respublikanoj]] kiaj [[Charles Delescluzes]], [[Jules Vallès]], kaj regis la urbon ĝis la '''"[[Sanga semajno]]"''' ([[22-a de majo|22-a]] ĝis [[26-a de majo]] 1871).
 
Tiuj eventoj multe impresis la tutan socian movadon dum sekvantaj jardekoj en Francio sed ankaŭ en aliaj landoj de Eŭropo. [[Lenin]] eltiris lecionojn el la malvenko de la Komunumo por sukcesigi la [[Rusa Revolucio de 1917|oktobran revolucion]]. Certe ankaŭ [[Karl Marx]] verkis pri la komunumo de Parizo kaj komentis ĝian fiaskon.
3 794

redaktoj