Kálmán Kalocsay: Malsamoj inter versioj

137 bitokojn forigis ,  antaŭ 5 jaroj
IdoIdo (lingvo); forigi la duajn—kaj triajn—ligilojn al ĉiuj jaroj
(IdoIdo (lingvo); forigi la duajn—kaj triajn—ligilojn al ĉiuj jaroj)
{{Unua}}
{{ Informkesto esperantisto
| nomo = Kálmán Kalocsay
| dosiero = [[Dosiero:Kalocsay.jpg|220px]]
| priskribo = Kálmán Kalocsay
| pseŭdonomo = ''C. E. R. Bumy<br/> Kopar<br/>Alex Kay<br/>K. Stelov<br/>Malice Pik<br/>[[Peter Peneter]]''
| dato de naskiĝo = {{dato|6|oktobro|1891}}
| loko de naskiĝo = [[Dosiero:Flag of Austria-Hungary 1869-1918.svg|20px]] [[Abaújszántó]], [[Aŭstrio-Hungario]]
| nacieco = [[hungaroj|hungaro]]
| verkis = ekz.:''Plena Gramatiko de Esperanto''<br/> ''[[Parnasa Gvidlibro]]''
}}
{{ Informkesto artisto
| nomo = Kálmán Kalocsay
| dosiero =
| larĝeco de dosiero =
| priskribo =
| dato de naskiĝo = {{dato|6|oktobro|1891}}
| loko de naskiĝo = [[Dosiero:Flag of Austria-Hungary 1869-1918.svg|20px]] [[Abaújszántó]], [[Aŭstrio-Hungario]]
| nacieco = [[hungaroj|hungaro]]
| reprezentivaj verkoj = ''[[Enciklopedio de Esperanto]]''
}}
[[FileDosiero:Portada de Streĉita Kordo de Kálmán Kalocsay.JPG|thumb|Kovrilpaĝo de la faksimila eldono de 1978 de ''Streĉita Kordo'', ĉefverko de Kalocsay''.'']]
'''Kálmán KALOCSAY''' ({{prononco|ˈkaːlmaːn ˈkɒloʧai}}; Esperantigite '''Kolomano KALOĈAJO''') ({{dato|6|oktobro|1891}} en [[Abaújszántó]] – {{dato|27|februaro|1976}}), estis [[Hungario|hungara]] Esperanta [[poeto]], tradukisto, kaj redaktoro kiu multe influis la evoluon de [[Esperantlingva literaturo|Esperanto-literaturo]] kaj de la lingvo mem. Lia nomo estas ofte esperantigita kiel Kolomano. Liaj pseŭdonimoj: ''C. E. R. Bumy, Kopar, -y, Alex Kay, K. Stelov, Malice Pik, Peter Peneter''.
 
Kalocsay studis [[medicino]]n kaj poste fariĝis la ĉefa [[infektologo]] ĉe grava [[Budapeŝto|Budapeŝta]] hospitalo. Onidire li lernis kaj [[Esperanto]]n kaj [[Ido (lingvo)|Idon]]n adoleske sed ekkliniĝis al la unua kiam li vidis pli grandan potencialon literaturan. En [[1921]], oni eldonis lian unuan originalan volumon poezian, ''[[Mondo kaj Koro]]''. Plia jardeko pasis antaŭ la apero de lia kolekto ''[[Streĉita Kordo]]'', kiun oni konsideras unu el la plej elstaraj kolektoj de originala [[poezio]] en Esperanto. Ankaŭ aperis ''Rimportretoj'' - spritaj rondelformaj poemoj pri pluraj tiamaj movadaj gravuloj.
 
Plejmultaj pensas, ke li ankaŭ estis la verkinto de ''[[Sekretaj Sonetoj]]'' ([[Erotiko|erotika]] [[Soneto|sonetaro]]) sub pseŭdonimo [[Peter Peneter]].
Pri Kalocsay multe verkis kaj prizorgis lian postlasaĵon [[Ada Csiszár]], post kies morto la postlasaĵo transiris al la [[Esperantomuzeo]] de la Aŭstria Nacia Biblioteko.
 
== Ido==
Kalocsay skribis: "En [[1912]] mi funde trastudis la [[gramatiko]]n kaj [[vortaro]]n de [[Ido (lingvo)|Ido]]. Tiam mi sciis Idon same bone kiel Esperanton. Sed mi neniam partoprenis en la [[Ido-movado]], nek verkis ion en Ido: mia interesiĝo estis pure lingva kaj ĉesis post la ellerno de mia Ido-libro."
 
== Originalaj poemaroj ==
*''Dek elektitaj poemoj'' (el ''Streĉita Kordo''), [[1976]]
*''Dissemitaj floroj'', [[2005]]
*''La kremo de Kalocsay'', [[1971]]
*''Libro de amo'' (kun pseŭdonimo Peter Peneter), [[1969]]
*''[[Mondo kaj Koro]]'', [[1921]], [[1981]]
*''Postrikolto'', [[2004]]
*''Rimportretoj'', [[1934]]
==Novelo==
*''Mia penso'' [http://donh.best.vwh.net/Esperanto/Literaturo/Revuoj/np/np5704/pensou.html], aperis en [[Norda Prismo]] [[1957]]/4 p.&nbsp;182-185. (samtitola kun la poemo [[Mia penso]] de Zamenhof)
== Verkoj tradukitaj de K. Kalocsay estas: ==
[[FileDosiero:Kalocsay Kálmán Nyúl utca 4.JPG|thumb|right|250px|]]
*[[Al la espero]] (kanto de [[Mihály Csokonai Vitéz]])
*''Arthistorio'' (de [[Antal Hekler]]), prozo [[1934]]
*''Du kokcineloj'' (de Géza Gárdonyi), prozo, [[1923]]
*''Eterna Bukedo'' - poezi-antologio tirita el 22 lingvoj en [[1931]]
*''[[Ezopa saĝo]]'' (rekreo laŭ ''[[EZOPO]]'') [[1956]], [[1978]]
*''Fabelarbo'' (el infanpoemoj de Zsigmond Móricz), [[2003]]
*''Hungara Antologio'', [[1933]], [[1983]];
*''Infero'' (de Dante), [[1933]], [[1979]]
*''Johano la Brava'' (de Petőfi), [[1923]], [[1948]], [[1984]], bildrakonto [[2001]]
*''Kantanta kamparo'' (popolkantoj), [[1922]]
*''Kantoj kaj Romancoj'' (de Heine) kune kun [[Waringhien]], [[1969]]
*''La Floroj de l'Malbono'' (de Baudelaire) (kolektive tradukita), [[1957]]
*''La paĝio de l'reĝino'' (teatraĵo de Jenő Heltai-Emil Makai), [[1922]]
*''La Tempesto'' (de Shakespeare), [[1970]]
*''La Taglibro'' (de Goethe), [[1984]]
*''La Tragedio de l'Homo'' (de Madách), [[1924]] (reeldonita en [[1965]]), en KD: [[1999]]
*''[[Libero kaj Amo]]'' (de Sándor Petőfi), [[1970]]
*''Morgaŭ matene'' (de Frigyes Karinthy), prozo, [[1923]]
*''[[Ni kantu!]]'' [[1928]], [[2000]]
*''Reĝo Lear'' (de Shakespeare), [[1966]]
*''Romaj Elegioj'', ''La Taglibro'' (de Goethe), [[1932]];
*''Rozinjo'' (de Török) - teatraĵo [[1938]], [[1977]]
*''[[Somermeznokta sonĝo]]'' (de Shakespeare), [[...]]
*''[[Tutmonda Sonoro]]'' - [[poezio|poezi-]]-[[antologio]] tradukita el 30 [[lingvo]]j en du volumoj, [[1981]]
*''Vivo de Arnaldo'' (de Mussolini) - prozo [[1934]]
 
==Redaktitaj libroj==
 
*''[[Dekdu Poetoj]]'' (1934)
*''[[Naŭ poetoj]]'' (1938, reeldono 1989)
[[Dosiero:Ora duopo.JPG|thumb|200px|Kovrilpaĝo de Ora duopo Budapeŝto 1966 Hungara Esperanto-Asocio]]
[[Dosiero:Rendszeres eszperantó.jpg|thumb|200px|Kovrilpaĝo de Rendszeres eszperantó, 1966]]
*''8000 frazeologiaj esprimoj'' (kune kun [[Ada Csiszár]], unulingva frazaro), [[2003]]
*''Arĝenta Duopo'' (Jubilea volumo kun [[Julio Baghy]]), [[1937]]
*''Dek prelegoj'' [[1985]]
*''Diino Hertha'' [[1992]]
*''[[DOMFABRIKO: 6000 frazeologiaj esprimoj hungaraj-Esperantaj]]'' (komuna verko kun [[Ada Csiszár]], 1975);
*''Eszperantó nyelvtan'' - hungare [[1948]]
*''Kiel verki kaj traduki'' - [[1979]]
*''[[La Gramatika Karaktero de la Esperantaj Radikoj]]'', [[1938]], [[1980]]
*''[[Lingvo Stilo Formo]]'', studoj [[1931]], [[1963]], [[1970]]
*''Ora Duopo'' (Jubilea volumo kun [[Julio Baghy]]), [[1966]]
*''[[Parnasa Gvidlibro]]'', kun Waringhien, [[1932]], [[1968]], [[1984]]
*''Plena Analiza Gramatiko'' kun Waringhien, [[1980]]
*''Plena gramatiko'', partoj sintakso kaj vortfarado, [[1935]], [[1938]], [[1958]]-[[1964]]1958–1964
*''Rendszeres eszperantó nyelvan'' - hungare [[1966]], [[1968]], [[2004]]
*''Sendemandaj respondoj'' Sezonoj [[1992]]
*''[[Vojaĝo inter la tempoj]]'', Stafeto 1966;
 
==Pri Kalocsay==
*''En superlativo'' (poemoj verkitaj por/pri K.K.), [[2001]]
 
*''In Memoriam dr. Kalocsay Kálmán'' - hungare de [[Ada Csiszár]], [[1994]]
*''En superlativo'' (poemoj verkitaj por/pri K.K.), [[2001]]
*''In Memoriam dr. Kalocsay Kálmán'' - hungare de [[Ada Csiszár]], [[1994]]
*''La eterna neologisma diskuto: Kalocsay kaj la sekvo'', (de Herbert Mayer), [[1987]]
*''Omaĝe la Kálmán Kalocsay: El Abaújszántó ĝis la Esperanta Parnaso'' de [[Ada Csiszár]] [[1997]]
*''Omaĝe al Kálmán Kalocsay. Poeto de la Internacia Lingvo'' 2. vol. de [[Ada Csiszár]], [[1999]]
*''Omaĝe al Kálmán Kalocsay. Tradukinto de la Internacia Lingvo'' 3. vol. de [[Ada Csiszár]], [[2000]]
*''Omaĝe al Kálmán Kalocsay. La proza verkisto kaj tradukinto'' 4. vol. de [[Ada Csiszár]], [[2000]]
*''Omaĝe al Kálmán Kalocsay. Lingvisto kaj gramatikisto'' 5. vol. de [[Ada Csiszár]], [[2001]]
*''Omaĝe al Kálmán Kalocsay. La redaktoro. Literatura Mondo. Budapeŝta Skolo'' 6. vol. de [[Ada Csiszár]], [[2001]]
*''Omaĝe al Kálmán Kalocsay. Ses jardekoj en la Esperanto-movado'' 7. vol. de [[Ada Csiszár]], [[2002]]
*''Omaĝe al Kálmán Kalocsay. La postmorta vivo de K.K.'' 8. vol. de [[Ada Csiszár]], [[2002]]
*''Senvuale'' (Pri la pseŭdonimoj de K.K.), [[1999]]
 
==Tradukitaj el Esperanto==
*''Ezopa saĝo'' - ĉine [[1980]]
* [[En nacia vesto]] - en 19 lingvoj, Budapest [[2004]]
*''Johano la brava'' en la ĉina kaj E. dua eld: [[1997]]
 
== Vidu ankaŭ ==
*''Ezopa saĝo'' - ĉine [[1980]]
* [[En nacia vesto]] - en 19 lingvoj, Budapest [[2004]]
*''Johano la brava'' en la ĉina kaj E. dua eld: [[1997]]
 
== Vidu ankaŭ ==
* [[G.J. Degenkamp|Degenkamp G.J.]] 1947 : [[Esperanto 60-Jara. Skizo pri la Evoluo de la Lingvo Literatura]], p. 36-37
* [[Herbert Mayer|Mayer, Herbert]] 1987 : [[La Eterna Neologisma Diskuto : Kalocsay kaj la Sekvo]]
{| style="float:right;"
|-
| {{Projekto vizaĝoj}}
| {{Projektoj|s=Aŭtoro:Kálmán Kalocsay|q=Kálmán Kalocsay
|commonscat=Kálmán Kalocsay}}
|}
* [http://www.esperanto.hu/kalocsay/ Internacia Amika Societo Kalocsay Kálmán] - en Budapeŝto
* {{Retarkivo|20060202022221|http://www.webcom.com/~donh/don/esplit/kalocsay.html Kelkaj Poemoj}} (aŭ [http://donh.best.vwh.net/Esperanto/Literaturo/Poezio/kalocsay/ 1]) de Kálmán KALOCSAY, Tajpitaj de Hèctor Alòs i Font, TTTeksitaj de Don Harlow
* [http://poemsintranslation.blogspot.com/search/label/Kalman%20Kalocsay Kelkaj Poemoj de Kalocsay tradukitaj anglen] sur ''Poems Found in Translation''
* ''[http://www.lojban.org/files/texts/kalocsay In a bitter hour]'' angle kaj loĵbane
* {{Retarkivo|200908|http://www.geocities.com/adrianneilson/kalbio2_esp.htm Biografio}} kaj ''{{Retarkivo|200908|http://www.geocities.com/adrianneilson/kalbio2.htm angle}}''
* ''[http://www.vanoostendorp.nl/interlinguistiek/kalocsay.kaj.waringhien/traducteur.html Kálmán Kalocsay, le traducteur littéraire]'', Ada Csiszár: In memoriam Dr. Kalocsay Kálmán (1891-19761891–1976). Pp. 34-35. Tradukita francen de [[István Ertl]].
* [http://www.vanoostendorp.nl/interlinguistiek/kalocsay.kaj.waringhien/ K. Kalocsay kaj G. Waringhien Korespondaĵoj] [[Marc van Oostendorp]] ''(eo en)''
* {{Retarkivo|2004|http://satamikarohm.free.fr/esperanto/div/kalocsay.html KÁLMÁN KALOCSAY, LA TRADUKARTISTO}} ''(eo fr hu)''
1 198

redaktoj