La 13 martiroj de Arad: Malsamoj inter versioj

e
e (Forigis la dosieron Arademlekmu.JPG forigitan el la Komunejo de Fastily: commons:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Uzo19)
La generaloj (kaj la kolonelo) estis militkaptitaj fare de la rusoj post la [[kapitulaco de Világos]], kiuj - spite al iliaj promesoj - la kaptitojn transdonis post ioma hezitado al la aŭstroj.
 
Je ordono de ĉefministro [[Felix Schwarzenberg]], kun interkonsento de [[FrancoFrancisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio)|Francisko Jozefo la 1-a]], la 13 hungaraj herooj estis starigitaj antaŭ militistaran juĝistaron, kiu juĝis ilin je ekzekuto. La juĝistaron gvidis juĝisto ''Karl Ernst'', la ekzekutojn firmigis la guberniestro de Hungario, [[Julius JakobJacob von Haynau]]. Oni juĝis ĉiujn generalojn je pendigo (la auŝtrojaŭstroj promesis liberan formarŝon por Dessewffy antaŭ la kapitulaco). Haynau ŝanĝis la juĝon de ''Dessewffy, Ernő Kiss, Vilmos Lázár kaj József Schweidel'' al pafmorto. La ekzekutoj okazis intence la 6-an de oktobro, je la unua datreveno de murdo de [[Theodor Baillet von Latour]], militistraramilitistara ministro.
 
La aŭstroj samtage ekzekutis en [[Budapest|Peŝto]] la grafon [[Lajos Batthyány]] iaman hungaran ĉefministron. Sur loko de la ekzekuto staras hodiaŭ la Batthyányi-lucerno (meĉujo) kun eterna lumo.
 
Krom la konataj martiroj, la aŭtsrojaŭstroj pendigis la [[22-an de aŭgusto]] la kolonelon [[Norbert Ormai]], pafekzekutis la [[25-an de oktobro]] la kolonelon [[Lajos Kazinczy]] (oni kelkfoje nomas lin la 14-a martiro de Arad). Oni ne ekzekutis la generalon [[János Lenkey]], ĉar li freneziĝis en la prizono. Li mortos post kelkaj monatoj en kazamato de Arad.
 
La [[6-a de oktobro]] iĝis nacia memortago en Hungario, la nomojn de la martiroj portas multaj stratoj, monumentoj ktp.
43 715

redaktoj