Malnova kaj Akceptita Skota Rito: Malsamoj inter versioj

e
Konsilantaro > Konsilio
e (Konsilantaro > Konsilio)
'''Malnova kaj Akceptita Skota Rito''' '''(MAS Rito)''' estas unu el la plej famaj [[Framasonismo|framasonaj]] [[Rito|ritoj]], oficiale starigita en [[1801]]. Ĝi konsistas el progresiva sinsekvo de 30 t.n."altaj" gradoj praktikitaj tutmonde, kaj foje 3 bazaj "metiaj" gradoj praktikitaj ĉefe en kontinenta [[Eŭropo]].
 
La tri unuaj gradoj, kiam ili estas praktikitaj, estas administrataj de Granda Loĝio aŭ Granda Oriento dum la altgradoj (kromgradoj) estas regataj de Plejsupra KonsilantaroKonsilio, po unu en ĉiu lando tradicie (sed ekzistas tre multaj esceptoj). Ne ekzistas ununura tutmonda organizaĵo por tiu rito ĉar ĉiu Plejsupra KonsilantaroKonsilio estas suverena rilate al sia jurisdikcio.
 
== Historio ==
 
=== Grandaj Konstitucioj de Berlino: 1786 ===
Grava dokumento por la MAS Rito estas la Grandaj Konstitucioj de Berlino. Ne ekzitas originala dokumento, sed nur kopioj. Laŭdire la originala estis subskribita de [[Frederiko la 2-a (Prusio)|Frederiko la 2-a]]. Tiu dokumento, kvankam debatita de historiistoj, jam entenas mencion pri 33 gradoj kaj daŭre rolas kiel referenco por nuntempaj Plejsupraj KonsilantarojKonsilioj.
 
=== Naskiĝo de la Malnova kaj Akceptita Skota Rito: 1801-1804 ===
Transformiĝo de Perfektiga Rito al MAS Rito okazis inter 1798 kaj 1801 en [[Suda Karolino]], Usono. La unua Plejsupra KonsilantaroKonsilio estis kreita en [[Charleston (Suda Karolino)|Charleston]] la 31 de majo 1801, fare de John Mitchell (1741-1816) kaj Frederick Dalcho (1770-1836)<ref name=":1" /><ref>http://www.themasonictrowel.com/Articles/apendent_bodies/york/the_royal_secret_in_america_before_1801.htm</ref>.
 
La 2-an de decembro 1802, la Plejsupra KonsilantaroKonsilio de Charleston eldonis ''Circular throughout the two Hemispheres'' ("Cirkulero tra ambaŭ [[Duonsfero|Duonsferoj]]")<ref name=":1" /><ref>http://www.scdf.net/manager/uploads/1802%20Circulaire%20aux%20deux%20hemispheres.pdf</ref>.
 
Franca nobelo Alexandre de Grasse-Tilly [alɛksɑ̃dʁ də gʁas tiji], kiu estis inicita en 1783, ricevis [[Ĉarto|ĉarton]] de la Plejsupra KonsilantaroKonsilio de Charleston la 21-an de februaro 1802. Li fondis Plejsupran KonsilantaronKonsilion en Francio en 1804. La saman jaron, estis kreitaj la tri unuaj gradoj de tiu rito, laŭ la tradicio de la Rito de Malnovuloj<ref name=":3" /><ref name=":4">Irène Mainguy, ''La Symbolique maçonnique du troisième millénaire'', Dervy, 3-a eldono, 2006, p. 567-580.</ref>. Ĉi tiuj tri gradoj estas praktikitaj ĉefe en Eŭropo. Precipa dokumento pri tiuj gradoj estas ''Le Guide des Maçons Écossais'' (france "La Gvidlibro de Skotaj Framasonoj"), redaktita ĉ. 1806-1811 kaj eldonita inter 1816 kaj 1821<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref>''Guide des Maçons écossais'' (ĉ 1806-1811): http://reunir.free.fr/fm/rituels/guide.htm</ref>.
 
=== Grandaj Konstitucioj de Laŭzano: 1875 ===
Inter la 6-a kaj la 22-a de septembro 1875 en [[Laŭzano]], okazis Internacia [[Konvento]], kiun partoprenis 11 el 22 Plejsupraj KonsilantarojKonsilioj, ĉefe Eŭropaj. Jenaj landoj partoprenis: [[Anglio]], [[Belgio]], [[Kubo]], [[Francio]], [[Grekio]], [[Hungario]], [[Italio]], [[Peruo]], [[Portugalio]], [[Skotlando]] kaj [[Svislando]]<ref name=":3" />. Tiu dokumento firmigas la bazojn de MAS Rito, konforme kun pasintaj dokumentoj (Grandaj Konstitucioj de Berlino de 1786, Cirkulero tra ambaŭ Duonsferoj de 1802). Ĝi ankaŭ entenas elprovolibron pri insignoj, dekoroj, [[Pasvorto|pasvortoj]], gestosingoj de ĉiuj gradoj<ref name=":1" /><ref>http://pmbordeaux.perso.sfr.fr/constitutions1875.swf</ref>.
 
== Gradoj ==
Por Majstroj, altgradaj aŭ flankogradaj sistemoj, kiel la MAS Rito, kompletigas la inican progreson kun diversaj legendoj, plejofte el la [[Malnova Testamento]] aŭ [[Templanoj|templanaj]] kaj [[Kavalira ordeno|kavaliraj]] moralaĵoj. Ne ĉiuj gradoj estas praktikitaj. Depende de la Plejsupraj KonsilantarojKonsilioj, la plej oftaj estas: 4-a, 9-a, 12-a, 14-a, 18-a, 28-a, 30-a, 31-a, 32-a kaj 33-a.
 
La 18 unuaj gradoj estas la samaj, kiel en la Perfektiga Rito (krom inversigo inter la 7-a kaj la 8-a).
'''7''' El la hebra קדוש /kadoŝ/ (sankta, sanktulo).</small>
 
Gradoj estas praktikitaj en diversaj [[Loĝio (framasona)|simbolaj ejoj]]: Loĝio, Kapitulo, Areopago, Tribunalo, ktp.
 
{| class="wikitable"
|-
|33
|Plejsupra KonsilantaroKonsilio
|}
 
== Organizaĵoj kaj Plejsupraj KonsilantarojKonsilioj ==
[[Dosiero:Scottish Rite Mason Temple DC.JPG|eta|Sidejo de la Plejsupra KonsilantaroKonsilio de la Suda Jurisdikcio de Usono.]]
 
=== Ameriko ===
 
==== Usono ====
* Plejsupra KonsilantaroKonsilio de la Suda Jurisdikcio, ekde 1801. Unue en [[Charleston (Suda Karolino)|Charleston]], [[Suda Karolino]], nun en [[Vaŝingtono]]. [https://scottishrite.org/]
* Plejsupra KonsilantaroKonsilio de la Norda Jurisdikcio, ekde 1813, en [[Lexington (Masaĉuseco)|Lexington]], [[Masaĉuseco]]. [http://www.scottishritenmj.org/]
* Unuiĝinta Plejsupra KonsilantaroKonsilio de la Suda Jurisdikcio (''Prince Hall''), ekde 1887. [http://www.aasrphasj.org/]
* Unuiĝinta Plejsupra KonsilantaroKonsilio de la Norda Jurisdikcio (''Prince Hall''). [http://uscnjpha.org/]
[[Dosiero:Aigle-SC-GCREAA.jpg|eta|356x356px|Pendjuvelo de la Grandaj Ĝeneralaj Inspektoroj de la Plejsupra KonsilantaroKonsilio de la [[Grand Orient de France|Granda Oriento de Francio]]. La devizo estas ''Suum cuique jus'' (latine: Sia propra rajto), variaĵo de ''Deus meumque jus'' (Dio kaj mia rajto).]]
 
=== Eŭropo ===
 
==== Francio ====
Ekzistas pluraj Plejsupraj KonsilantarojKonsilioj, ĉar ili ofte estas ligitaj kun Loĝiaro. Interalie ekzistas:
* Plejsupra KonsilantaroKonsilio, Granda [[Kolegio]] de la Skota Rito, ekde 1804, en [[Parizo]] [http://www.amhg.fr/]. Ligita kun la Granda Oriento de Francio.
* Plejsupra KonsilantaroKonsilio de Francio, ekde 1804 kaj reorganizita en 1821, en Parizo [http://www.scdf.net/]. Ligita kun la Granda Loĝio de Francio.
* Nacia Plejsupra KonsilantaroKonsilio de Francio. Ligita kun la Nacia Granda Loĝio de Francio.
* Ina Plejsupra Konsilio de Francio. Ligita kun la Granda Ina Loĝio de Francio.
 
=== Tutmondaj Plejsupraj KonsilantarojKonsilioj ===
* Universala Gea Plejsupra KonsilantaroKonsilio, ekde 1899-1901, en Parizo. [http://droit-humain.org/web/constitution-internationale/] Ĝi administras ĉiujn 33 gradojn en la Internacia Gea Framasona Ordeno ''[[Le Droit Humain]]'' (france "La Homa Rajto").
 
== Anekdotoj ==
187

redaktoj