Atmosfera elektro: Malsamoj inter versioj

572 bitokojn forigis ,  antaŭ 3 jaroj
sen resumo de redaktoj
(Nova paĝo kun 'Dosiero:Lightning over Oradea Romania 3.jpg|thumb|250px|right|Fumo el nubo al tero en la elektra cirkvito planeda de la atmosfero. Kutime fulmoj elŝargas ĉirkaŭ 30.000 [[amp...')
 
[[Dosiero:Lightning over Oradea Romania 3.jpg|thumb|250px|right|Fumo el nubo al tero en la elektra cirkvito planeda de la atmosfero. Kutime fulmoj elŝargas ĉirkaŭ 30.000 [[ampero]]jn, ĝis ĉirkaŭ 100 milionojn de [[volto]]j, kaj elsendas lumon, radiondojn, [[Ikso-radioj|Ikso-radiojn]], kaj eĉ [[Gama-radiado|Gama-radiojn]].<ref>Vidu [http://www.nasa.gov/vision/universe/solarsystem/rhessi_tgf.html Flashes in the Sky: Earth's Gamma-Ray Bursts Triggered by Lightning]</ref> La temperaturoj de fulmo povas alproksimiĝi al 28.000 [[kelvino]]j kaj la [[elektrono|elektrona]] denseco povas superi 10^24/m^3.]]
 
La '''atmosfera elektro''' estas la dumtaga ŝanĝado de la [[Elektromagnetismo|elektromagneta]] reto de la [[atmosfero]] (aŭ, pli ĝenerale, ĉiu ajn elektra sistemo en la atmosfero de [[planedo]]). La [[Kontinento|surfaco de la Tero]], nome la [[jonosfero]], kaj la atmosfero estas konataj kiel la “tutmonda atmosfera elektra cirkvito”. La atmosfera elektro estas multfaka temo.
 
Ĉiam estas libera elektro en la aero kaj en la nuboj, kiu agas per indukto super la tero kaj super la elektromagnetaj aparatoj.<ref>Richard Spelman Culley, ''A Handbook of Practical Telegraphy''. Longmans 1885. [http://books.google.com/books?id=i5JRAAAAMAAJ&pg=PA104 Paĝo 104]</ref> La eksperimentoj pruvis ke ĉiam estas libera elektro en la atmosfero, kiu foje estas negativa kaj aliaj fojojn estas pozitiva, sed plej ofte estas ĝenerale pozitiva, kaj la intenseco de tiu libera elektro estas pli granda meztage ol matene aŭ nokte kaj estas pli granda vintre ol somere. Dum bona vetero, la potencialo pligrandiĝas laŭ la alteco en unu indico, laŭ kelkaj fakuloj, de ĉirkaŭ 100 voltoj por metro.<ref>The Encyclopedia Americana; A library of universal knowledge. (1918). New York: Encyclopedia Americana Corp. Paĝo 181.</ref>
La '''electricidad atmosférica''' es la [[cambio de fase diurna|variación diurna]] de la red [[Electromagnetismo|electromagnética]] de la [[atmósfera]] (o, más general, cualquier sistema eléctrico en la atmósfera de un [[planeta]]). La [[Continente|superficie de la Tierra]], la [[ionosfera]], y la atmósfera se conocen como el “circuito eléctrico atmosférico mundial”. La electricidad atmosférica es un tema multidisciplinar.
 
Siempre hay electricidad libre en el aire y en las nubes, que actúan por inducción sobre la tierra y los dispositivos electromagnéticos.<ref>Richard Spelman Culley, ''A Handbook of Practical Telegraphy''. Longmans 1885. [http://books.google.com/books?id=i5JRAAAAMAAJ&pg=PA104 Page 104]</ref> Los experimentos han demostrado que siempre hay electricidad libre en la atmósfera, la cual es unas veces negativa y otras veces positiva, pero la mayoría de las veces es en general positiva, y la intensidad de esta electricidad libre es mayor a mediodía que por la mañana o la noche y es mayor en invierno que en verano. Con buen tiempo, el potencial aumenta con la altitud en una tasa, de acuerdo con algunos autores, de alrededor de 100 voltios por metro.<ref name="Encyclopedia1918" />
 
{{redaktata}}
== ReferenciasNotoj ==
{{listaref|2}}
 
== BibliografíaBibliografio ==
* [http://earlyradiohistory.us/1872loom.htm Transcript of hand-written article] signed byde Dr. Mahlon Loomis, January 7, 1872. (fromel ''Radio News'', NovemberNovembro, 1922, pagespaĝoj 974-978 (Loomis lecture extractresumo))
* "''[http://www.dge.inpe.br/elat/hp2005_800/english/eletricidade_i.htm Atmospheric electricity]''", dge.inpe.br.
* Chree, Charles, "''Atmospheric electricity''", Britannica Encyclopedia. Encyclopædia Britannica, 1926.
* "''[http://www.rexresearch.com/feg/britten.htm Chauncy J. Britten’s Atmospheric Electrical Generator]''", Rex Research.
* Jeremiah Joyce, ''[http://books.google.com/books?id=Hi4EAAAAQAAJ Scientific dialogues, with corrections by O. Gregory]''. Darton 1846.
* Dionysius Lardner, ''Popular Lectures on Science and Art'', [http://books.google.com/books?id=BkUPAAAAYAAJ&pg=PA147 Atmospheric electricity]. Henry W. Law 1856.
* ''[http://books.google.com/books?id=AaA1AAAAIAAJ&pg=PA184 Mr Wilson, On a Portable Gold-leaf Electrometer, etc.]''. Proceedings of the Cambridge Philosophical Society
* Alfred Urbanitzky, ''Electricity in the Service of Man''. [http://books.google.com/books?id=rkgOAAAAYAAJ&pg=PA91 Atmospheric electricity]. Cassell & Company, Limited 1886.
* [http://books.google.com/books?id=OvsCAAAAYAAJ&pg=PA296 Terrestrial electricity], Year Book - Carnegie Institution of Washington.
* Karl Friedrich Peschel, Ebenezer West (Tr.), ''Elements of Physics'', [http://books.google.com/books?id=JqsLAAAAYAAJ&pg=PA173 Atmospheric electricity and the electrical phenomena of life]. Longman, Brown, Green, and Longmans 1846.
* Richard E. Orville (edeld.), "''Atmospheric and Space Electricity''". ("Editor's Choice" virtual [[Academic publishing|journal]]) -- "''[http://www.agu.org/ American Geophysical Union]''". ([[American Geophysical Union|AGU]]) Washington, DC 20009-1277 USA
* Schonland, B. F. J., "''Atmospheric Electricity''". Methuen and Co., Ltd., London, 1932.
* MacGorman, Donald R., W. David Rust, D. R. Macgorman, and W. D. Rust, "''The Electrical Nature of Storms''". Oxford University Press, March 1998. ISBN 0-19-507337-1
* Cowling, Thomas Gilbert, "''On Alfven's theory of magnetic storms and of the aurora''", Terrestrial Magnetism and Atmospheric Electricity, 47, 209-214, 1942.
* H. H. Hoffert, "''Intermittent Lightning-Flashes''". Proc. Phys. Soc. London 10 No 1 (June 1888) 176-180.
* [[James R. Wait]], ''Some basic electromagnetic aspects of ULF field variations in the atmosphere''. Journal Pure and Applied Geophysics, Volume 114, Number 1 / January, 1976 Pages 15–28 Birkhäuser Basel ISSN 0033-4553 (Print) 1420-9136 (Online) DOI 10.1007/BF00875488
* [[Charles Chree]], ''[http://links.jstor.org/sici?sici=0370-1662(1896%2F1897)60%3C96%3AOOAEAT%3E2.0.CO%3B2-8 Observations on Atmospheric Electricity at the Kew Observatory]''. Proceedings of the Royal Society of London, Vol. 60, 1896 - 1897 (1896 - 1897), pp.&nbsp;96-132
* G. C. Simpson, C. S. Wrigh, ''[http://links.jstor.org/sici?sici=0950-1207(19110510)85%3A577%3C175%3AAEOTO%3E2.0.CO%3B2-B Atmospheric Electricity over the Ocean]''. Proceedings of the Royal Society of London. Series A, Containing Papers of a Mathematical and Physical Character, Vol. 85, No. 577 (May 10, 1911), pp.&nbsp;175-199
 
=== PublicacionesSciencaj científicaspublikaĵoj ===
;Artikoloj
;Artículos
* Anderson, F. J., andkaj G. D. Freier, "''Interactions of the thunderstorm with a conducting atmosphere''". J. Geophys. Res., 74, 5390-5396, 1969.
* Brook, M., "''Thunderstorm electrification''", Problems of Atmospheric and Space Electricity. S. C. Coroniti (Ed.), Elsevier, Amsterdam, pp.&nbsp;280-283, 1965.
* Farrell, W. M., T. L. Aggson, E. B. Rodgers, andkaj W. B. Hanson, "''Observations of ionospheric electric fields above atmospheric weather systems''", J. Geophys. Res., 99, 19475-19484, 1994.
* Fernsler, R. F., andkaj H. L. Rowland, "''Models of lightning-produced sprites and elves''". J. Geophys. Res., 101, 29653-29662, 1996.
* Fraser-Smith, A. C., "''ULF magnetic fields generated by electrical storms and their significance to geomagnetic pulsation generation''". Geophys. Res. Lett., 20, 467-470, 1993.
* Krider, E. P., andkaj R. J. Blakeslee, "''The electric currents produced by thunderclouds''". J. Electrostatics, 16, 369-378, 1985.
* Lazebnyy, B. V., A. P. Nikolayenko, V. A. Rafal'skiy, and A. V. Shvets, "''Detection of transverse resonances of the Earth-ionosphere cavity in the average spectrum of VLF atmospherics''". Geomagn. Aeron., 28, 281-282, 1988.
* Ogawa, T., "''Fair-weather electricity''". J. Geophys. Res., 90, 5951-5960, 1985.
* Sentman, D. D., "''Schnmann resonance spectra in a two-scale-height Earth-ionosphere cavity''". J. Geophys. Res., 101, 9479-9487, 1996.
* Wåhlin, L., "''Elements of fair weather electricity''". J. Geophys. Res., 99, 10767-10772, 1994.
;Ĝenerale
;General
* Louis Agricola Bauer, John Adam Fleming, ''[http://books.google.com/books?id=gj8PAAAAIAAJ Terrestrial Magnetism and Atmospheric Electricity]''. University of Cincinnati 1919.
 
== EnlacesEksteraj externosligiloj ==
* Orville, Dick, "''[http://www.met.tamu.edu/personnel/faculty/orville/Glossary.htm Atmospheric Electricity-related terms]''". (American Meteorological Society, Glossary of Meteorology, SecondDua EditionEldono, 2000.)
* "''[http://www.atmospheric-electricity.org/ International Commission on Atmospheric Electricity]''". Commission of the International Association Of Meteorology And Atmospheric Physics.
* "''[http://thunder.msfc.nasa.gov/ Lightning and Atmospheric Electricity]''". Global Hydrology and Climate Center, [[NASA]].
* Kieft, Sandy, "''[http://www.ee.nmt.edu/~langmuir/ The Langmuir Laboratory for Atmospheric Research]''". New Mexico Institute of Mining & Technology.
* "''[http://www.nuenergy.org/alt/GernsbackOnPlausonFebruary1922.htm Power from the Air]''". Science and invention (Formerlyantaŭe [[''Electrical Experimenter]]''), Feb. 1922, no. 10. Vol IX, Whole No. 106. New York. (nuenergy.org)
* "''[http://www.nuenergy.org/alt/PlausonMarch1922.htm Power from the Air]''". Science and invention (Formerlyantaŭe [[''Electrical Experimenter]]''), MarchMarto 1922. (nuenergy.org).
* "''[http://home.netcom.com/~sbyers11/RFenergy_Iono.html RF Energy via Ionosphere]''". RF Energy Concepts Sec. 101 Rev. Nov., 2003
* Peter Winkler, "''[http://www.meteohistory.org/2004polling_preprints/docs/abstracts/winkler_abstract.pdf Early observations of and knowledge on air electricity and magnetism at Hohenpeißenberg during the Palatina]''". German Weather Service, Meteorological Observatory. ([[PDF]])
* [http://ae.nsstc.uah.edu/ Atmospheric Electricity HomePage], uah.edu
* Tjt, [http://web.archive.org/web/http://www.ava.fmi.fi/~tjt/fairw.html Fair-weather atmospheric electricity]. ava.fmi.fi
* [[ICAE]] - [[International Commission on Atmospheric Electricity]] [http://icae.jp/ Homepage]
 
[[Kategorio:Klimato]]
12 136

redaktoj