Palia lingvo: Malsamoj inter versioj

37 bitokojn aldonis ,  antaŭ 3 jaroj
sen resumo de redaktoj
e (plibonigadeto per AWB)
''Artikolo [[Palio (Sieno)]] temas pri ĉevalkurado en [[Sieno]].''
----
La '''Palio''' aŭ '''la palia lingvo''' estas mezhinda lingvo kaj la plej frua sankta [[lingvo]] de la [[budhismo|buddismo]]. La [[Budho|Buddo]], kiu loĝis en Norda [[Hindio]], parolis almenaŭ unu formon de [[prakrito]], eble plurajn; la budhisma kanono de la [[theravadoteravado]], la unua versio de la [[Tripitako]]), estis redaktita en normigita prakrito, kiun uni nomis tutsimple "tekstlingvo" - en tiu lingo ''pālipāḷi-bhāsa'', poste pli mallonge ''pālipāḷi'' (kio do fakte signifas "teksto").
 
Palio estas parenca al [[sanskritoSanskrito]], sed ne estas ido de sanskritoSanskrito; la prahinda, el kiu ĝi devenis, estis verŝajne pli proksima al la veda ol al la sanskrita. La buŝa instruado de la BudhoBuddo en palioPalio venis al [[Cejlono]]/[[Srilanko]] en la [[4-a jarcento a.K.]], kaj tie ĝi estas skribe fiksita kelkajn jarcentojn poste (vidu [[Tripitako]]). El Hindio kaj Cejlono, la lingvo disvastiĝis en multajn landojn, precipe al la regiono tiam nomata palie ''Suvanna-bhūmi'', sanskrite ''Suvarna-bhūmi''. "Or-lando", kie nun estas [[Birmo]], [[Siamo]]/[[Tajlando]], [[Laoso]] kaj [[Kamboĝo]].
 
== Palio kaj BudhismoBuddismo ==
 
Krom la Tripitakon, oni verkis en la paliaPalio multajn postkanonajn tekstojn. La unua estis ''Milinda-pañhā'', ("La demandoj de Milinda"), pri dialogo inter la monaĥo Nāgasena kaj la greka reĝo Menandros (palieen Palio: Milinda), kiu regis en [[Baktrio]] en la nordokcidenta parto de la hinda subkontinento. Grava palia verkistopaliverkisto, ĉirkaŭ mil jaroj post la BudhoBuddo, estas [[Buddhaghosa]] (5-a jarcento p.K.), kiu verkis unue la dikan kompendion ''Visuddhi-magga'', ("Vojo delde la puriĝo"), kaj poste longajn komentariojn al multaj tekstoj de la Tripitako (surbaze de antaŭa komentario en la [[sinhala]], nun malaperinta); lin postsekvis la pli juna komentariisto [[Dhammapāla]]. La birma monaĥo Ledi Sayadaw verkis palilingvajn disertaciojn ankoraŭ antaŭ ĉirkaŭ cent jaroj.
 
Fine de la 19a jarcento, fondiĝis en Britio ''Pali Text Society'', por eldoni la paliajn tekstojn en originalo (latinlitere) kaj en angla traduko.
2 317

redaktoj