Romanĉa lingvo: Malsamoj inter versioj

 
== Minaco de la lingvo ==
Ekde la [[19-a jarcento]], la lingvo [[Velkado|velkadis]] pro la granda enmigrado de germanlingvanoj al la kantono kaj la migrado de la romanĉalingvanoj mem el la kamparo al la germanalingvaj urboj. Eĉ en [[Grizono]] mem, nur 23,6% parolas la romanĉan. Ĝi estas komence de la 21-a jarcento la unua lingvo de nur 17% de la grizona loĝantaro, dum en [[1880]] ĝi estis ankoraŭ la unua lingvo de 40%. En partoj de la Kantono Grizono, la romanĉa estas la ĉefa lingvo, sed en aliaj partoj la germana klare ĉefrolas. Malgraŭ granda subteno de la tuta svisa popolo kaj ŝtataj financrimedoj la romanĉa lingvo estas daŭre minacata. Akutale montriĝas nova minaco en la formo de la komunumaj kunfandiĝoj, el kiuj efikas, ke la nombro de pure romanĉlingvaj komunumoj aldone malkreskis dum la lastaj jaroj. Kiam de dek kunfandiĝintaj komunumoj naŭ estis romanĉlingvaj kaj unu germanlingva, tiam la nova unueca komunumo estas mikslingva. En mikslingva komunumo tamen la germana tre rapide estiĝas la ĉefa komunika lingvo en la komunuma asembleo kaj de la aŭtoritatoj, simple ĉar ĉiuj romanĉlingvanoj devige scipovas la germanan, sed germanlingvano ne bezonas lerni la romanĉan. Tio aldone malformtigas la prestiĝon de la romanĉa lingvo.<ref>Dietrich M. Weidmann: [http://esperanto.ch/svisa-espero/2016-03-Somera%20Eldono.pdf "La situacio de la retoromanĉa lingvo", Svisa EsperonEspero 3/2016, p. 17-22]</ref>
 
<gallery>
594

redaktoj