Graso: Malsamoj inter versioj

120 bitokojn aldonis ,  antaŭ 4 jaroj
e
La ekzemplo estas triglicerido
e (La ekzemplo estas triglicerido)
[[Dosiero:Triglyceride Structural Formulae V.1.png|eta|350px320px|LaEkzemplo grasojde estasgraso: esteroj[[triglicerido]] dekun tri malsamaj [[glicerinograsa acido|grasaj acidoj]] kaj(unu saturitajsaturita, kajdu nesaturitaj unubazaj karbonacidoj).]]
 
'''Graso''' estas facile ŝmirebla kaj [[fando|fandebla]] [[substanco]], kiu troviĝas en la homaj kaj bestaj [[histo]]j, sed oni konas alidevenajn grasojn kiel [[margarino]] (vegetala), [[vazelino]] (minerala graso).
 
==Priskribo==
La grasoj estas esteroj[[estero]]j de [[glicerino]] kaj saturitaj kaj nesaturitaj unubazaj karbonacidoj[[karbonacido]]j.
 
Fizikaj ecoj: ili ne solviĝas en [[akvo]], pli maldensaj ol akvo; solviĝas bone nur en [[benzolo]], [[benzino]], [[kloroformo]], [[etero]]. En pura stato ili estas senkoloraj kaj senodoraj.
 
Kemiaj ecoj: malkonstruiĝas je efiko de lumo, aero kaj kelkaj mikroorganismoj, dumtempe estiĝas karakterize, malagrable odoraj kaj gustaj kombinaĵoj (proceso nomiĝas ranciĝo).
 
Ili estas facile [[hidrolizo|hidrolizeblaj]], malkombiniĝas al [[grasacido]]j kaj glicerino. Tio okazas nature en la korpo de bestoj, je efiko de lipaz-enzimo produktita de [[pankreato]]. La malkombiniĝon helpas eĉ la galacidoj[[galo|gal]]acidoj, ĉar ili emulsias la [[hidrofobo|hidrofobajn]] grasojn.
 
La grasoj estas gravaj nutromaterialoj, ili povas konstruiĝi en la [[korpo (biologio)|korpo]] el karbonhidratoj[[karbonhidrato]]j kaj proteinoj. La grasoj estas gravaj energiodeponejoj de la korpo.
 
La industrio grandkvante uzas porkograson, bovan sebon por produkti [[glicerino]]n, [[sapo]]n, kaj [[ŝmiraĵo]]jn.
 
==Saturitaj grasoj==
[[Saturita graso]] estas graso en kiu ĉiuj grasacidoj havas simplajn ligojn. [[Duobla ligo|Duoblaj ligoj]] povas reagi kun [[hidrogeno]] por formi simplajn ligojn. Ili estas nomataj saturitaj, ĉar la duobla ligo rompiĝas kaj ĉiu duono de la ligo estas ligata al (saturata per) hidrogena atomo. Plej animalaj grasoj estas saturatajsaturitaj. La graso de plantoj kaj fiŝoj estas ĝenerale nesaturataj.<ref>Reece, Jane; Campbell, Neil. (2002). Biology. San Francisco: Benjamin Cummings, 69-70. ISBN 0-8053-6624-5.</ref>
 
== Vidu ankaŭ ==
9 546

redaktoj