Schauinsland: Malsamoj inter versioj

5 825 bitokojn aldonis ,  antaŭ 4 jaroj
sen resumo de redaktoj
| notoj =
}}
La '''Schauinsland''' en la [[Nigra arbaro]] estas 1.284,4 metrojn super [[marnivelo]] alta monto tutproksime al, eĉ en [[Freiburg im Breisgau]]. Ĝi estas ŝatata ekskursocelo, facile atingebla per [[telfero]]. En antaŭaj tempoj ĝi nomiĝis "Erzkasten" (erckasten, kio signifas erckesto), ĉar sur, respektive en ĝi oni minis [[arĝento|arĝentercon]]. La nuna nomo unuafoje aperis en 1347 en la tiama formo "Schouwesland" (RigarduRigardo en la landon). La monto situas dek kilometrojn sudoriente de la urbocentro de Freiburg.
 
== Geografio ==
En 1869 la [[inspiciento(teatro)|inspiciento]] de la urba teatro de Freiburg konstruigis kaj entreprenis kabanon por migrantoj okcidente sub la pinto. El ĝi ekestis en ŝanĝiĝoplena historio la "Gasthaus zur Friedrichsruhe" (gastejo ripozo de Frederiko) respektive Gastejo Schauinsland. Post incendio la domo en 1962 ricevis sian nunan formon. Ekde 1936 Heinrich Saŭerer kun sia familio mastrumadis la monthotelon. Poste la domo dum 13 jaroj ĝi estis resaniĝ- kaj konferencgastejo de [[Arbeiterwohlfahrt]] (neprofitocela necentrala asocio por sociala bonfarto de laboristoj, aktiva en Germanio). Ekde 2006 la domo kun 50 litoj estas luprenebla komplete.<ref>Henning Volle: Bergrekord am Schauinsland – die Geschichte des berühmten ADAC-Bergrennens 1925–1988. EK-Verlag, Freiburg 2009, ISBN 978-3-88255-895-1. S. 7</ref><ref>{{Internetquelle |url=http://berghotel-schauinsland.org/miethotel.html |titel=Das Berghotel als Miethotel |zugriff=2015-02-04}}</ref>. La domo servas al [[motorciklo]]-[[krimromano]] kiel scenejo.<ref>Karin Schickinger: Schüsse am Schauinsland, Highlights-Verlag, Euskirchen 2012, ISBN 978-3-933385-63-5</ref>
 
== ProtektregionojProtektadregionoj ==
La pintoareo kaj la altecregiono de la monto Schauinsland estas per dekreto de la 12a de decembro 2002 de [[Regierungspräsidium Freiburg]] deklarita kiel [[naturprotekta regiono (Germanio)|naturprotekta regiono]] (''Naturschutzgebiet'') ''Schauinsland'' en la naturregiono Hochschwarzwald. (NSG-numero 3.264). Ĝi havas areon de preskaŭ 1.054 [[hektaro]]j (ha), el ili en la urbotereno Freiburg im Breisgau 329,7&nbsp;ha kaj en la [[Landkreis Breisgau-Hochschwarzwald]] 724,2&nbsp;ha. Ĝi estas enordigita en la [[IUCN]]-kategorion IV. La [[Common Database on Designated Areas|CDDA]]-kodo estas 319058.
 
{{Ĉefartikolo|Eugen-Keidel-Turm}}
[[Dosiero:Schauinsland fg1.jpg|mini|[[Eugen-Keidel-Turm]]]]
La elrigardturo sur la pinto de la monto Schauinsland, knstruita en 1981, estas nomata laŭ la iama ĉefurbestro de Freiburg [[Eugen Kreidel]]. Ĝi estas elirpunkto por multaj migradoceloj en la montara regiono. De ĝia elrigardplatformo en proksimuma alteco de 20&nbsp;m ankaŭ la [[Mont Blanc]], la plej alta monto de la Alpoj estas videbla, kio elde la piedo de la turo ne eblas, pro la antaŭe situanta pinto Haldenköpfle .
 
== Observatorioj ==
[[Dosiero:Schauinsland Observatorium.jpg|mini|hochkant|Observatorium auf dem Schauinsland]]
Sur la monto Schauinsland troviĝas [[sunobservatorio]], kiun entreprenas la [[Kiepenheuer-Institut für Sonnenphysik (KIS)]], kaj kiu nuntempe nur servas por instruceloj kaj por publika agado. La aktualaj esploroj okazas interalie en la [[Observatorio del Teide]] sur [[Tenerifo]]. La observatorion oni povas viziti sen antaŭa anonco ĉiujare inter majo kaj septembro je kvin tagoj de malfermita pordo, kiuj jarkomence estas fiksitaj. Tiam inter 11 h kaj 15 h okazas gvidadoj. La observatorion fondis en 1943 la [[Luftwaffe]] (aerarmeo) de la [[Tria Regno]] (Nazia Germanio), por ebligi per observado de la sunaktivecoj kiel eble plej akuratan prognozon de la optimumaj frekvencoj por la milita radiofonio. Ekde 1943 ĝis 1975 gvidis ĝin [[Karl-Otto Kiepenheuer]].
 
Krome sur la monto Schaŭinsland troviĝas aermezurstacio de la [[Federacia medioficejo]] de Germanio kaj la [[Federacia oficejo por protektado kontraŭ radiado]]. Tie oni kadre de la ''European Monitoring and Evaluation Program'' (EMEP) mezuras la koncentriĝon de la enaeraj nocaj substancoj kaj registras kadre de [[Global Atmosphere Watch|GAW]] la [[klimato]]rilatajn gasojn kaj [[radionuklidoj]]n en la atmosfero. La konstruaĵon oni konstruis en 1943 kune kun la sunobservatorio kaj servis por la observado de la kavalito de la Ionosfero por la celoj de la miita radiofonio.
 
Ekde 1957 sur la monto Schauinsland staras mezurstacio por la longtempa kontrolado de la atmosfero pri artefarita kaj natura [[radioaktiveco]].<ref>{{Internetquelle |url=http://www.bfs.de/DE/themen/ion/notfallschutz/messnetz/ctbto/schauinsland.html |titel=BfS-Messstation Schauinsland |zugriff=2015-12-04}}</ref> Ĝin oni en 1989 integrigis en la novefonditan Federacian oficejon por protektadon kontraŭ radioaktiveco. Inter alie oni tie per instrumentoj mezuras spurojn de radioaktiveco en la aero ([[ODL-mezurreto]]) kaj oni kontrolas la obeon al la [[Kontrakto por ĉesigi nukleajn armilojn.
 
== Uzo por feriaj ripozadoj ==
La monto Schauinsland estas intense uzata proksima feriripozejo por Freiburg kaj ties regiono. En ĉiu sezono oni povas promeni kaj migri. Je bonaj neĝkondiĉoj eblas [[skimigrado]] kaj [[descendskiado]]. Luĝadon oni praktikas kaj sur la Holzschlägermatte kiel ankaŭ sur la alto de la monto, kie ekzistas luĝolifto. Biciklantoj povas same fari sportivajn kiel ankaŭ komfortajn ekskursojn kaj oni povas uzi la telferon Schauinsland por faciligi la supreniĝon.<ref>{{Internetquelle |url=http://www.schauinslandbahn.de/angebote/sport/4 |titel=Angebote :: Schauinslandbahn, Seilbahn, Freiburg |zugriff=2015-07-24}}</ref> De majo ĝis oktobro eblas unuhora malsuprenveturo per luita [[skutilo]].<ref>{{Internetquelle |url=http://rollerstrecke.de/ |titel=Rollerstrecke Schauinsland |zugriff=2015-07-24}}</ref>
Ankaŭ [[glisparaŝutado|glisparaŝutantoj]] havas startejon sube de la montstacio.<ref>{{Internetquelle |url=http://www.badische-zeitung.de/oberried/wie-schwierig-das-gleitschirmfliegen-am-schauinsland-ist |titel=Oberried: Wie schwierig das Gleitschirmfliegen am Schauinsland ist – badische-zeitung.de |zugriff=2015-07-24}}</ref>
 
== Literaturo ==
* Wolfgang Werner, Hans Joachim Franzke, G. Wirsing, J. Jochum, V. Lüders, J. Wittenbrink, Berthold Steiber: ''Die Erzlagerstätte Schauinsland bei Freiburg im Breisgau. Bergbau, Geologie, Hydrogeologie, Mineralogie, Geochemie, Tektonik und Lagerstättenentstehung.'' Berichte der Naturforschenden Gesellschaft zu Freiburg. Band 92. Heft 1. Aedificatio Verlag, Freiburg 2002, ISBN 3-931681-65-3.
* Berthold Steiber: ''Der Schauinsland. Geschichte, Geologie, Mineralien.'' Doris Bode Verlag, Haltern 1986.
* Friedrich Metz (Hrsg.): ''Der Schauinsland'' (= ''Der Schwarzwald in Einzeldarstellungen'' Bd. 1). Moritz Schauenburg Verlag, Lahr 1966.
* Paul Priesner: ''Der Bergbau im Schauinsland von 1340 bis 1954.'' (= ''Die Geschichte der Gemeinde Hofsgrund'' Bd. 1). Karl Schillinger Verlag, Freiburg 1982, ISBN 3-921340-84-5.
* Paul Priesner: ''Der Bergbau im Schauinsland von 1340 bis 1954. – Die Hofgüter, die Pfarrei, die Schule'' (= ''Die Geschichte der Gemeinde Hofsgrund'' Bd. 2). Karl Schillinger Verlag, Freiburg 1987, ISBN 3-89155-032-4.
* Henning Volle: ''Bergrekord am Schauinsland – Die Geschichte des berühmten ADAC-Bergrennens''. EK-Verlag, Freiburg 2009, ISBN 978-3-88255-895-1
* Martin Straßburger: ''Bergbau im Schauinsland vom späten Mittelalter bis um 1800''. In: ''Schau-ins-Land'' 126, 2007, S. 69–88 ([http://dl.ub.uni-freiburg.de/diglit/schauinsland2007/0069?sid=696d361b826f9f4fc62929469f095ac0 Digitalisat]).
* Martin Straßburger: ''Montanarchäologie und Wirtschaftsgeschichte des Bergbaus im Schauinsland vom 13. Jahrhundert bis um 1800'' (= ''Universitätsforschungen zur Prähistorischen Archäologie'' Bd. 275). Verlag Dr. Rudolf Habelt, Bonn 2015, ISBN 978-3-7749-3969-1.
 
 
== Eksteraj ligiloj ==
[http://www.panorama-photo.net/panorama.php?pid=6644&srch=Schauinsland Panoramo desur Schauinsland, fotita de Jörg Nitz]
 
== Retligoj==
{{Commonscat|Schauinsland (Schwarzwald)}}
* {{NaturBW|909001000255}}
* {{Peakbagger|9669}}
* [http://www.schauinsland.de/ schauinsland.de – Museums-Bergwerk Schauinsland]
* [http://kartan.de/index.php?id=schauinsland Bilder aus dem Museumsbergwerk Schauinsland]
 
{{Navigationsleiste Naturschutzgebiete im Landkreis Breisgau-Hochschwarzwald}}
{{Navigationsleiste Naturschutzgebiete in Freiburg im Breisgau}}
 
[[kategorio:Nigra Arbaro]]
2 735

redaktoj