Historio de la urbo Freiburg im Breisgau: Malsamoj inter versioj

sen resumo de redaktoj
 
== Dua Mondmilito ==
[[Dosiero:Luftbild Freiburg 1944.jpg|eta|Aerbildo de la bombdetruita urbocentro kun la katedralo, kiu spite al [[fajroŝtormo]] dum la bombado en novembro 1944 plejparte restis sendifekta]]
Je la [[Bombatako al Freiburg la 10-an de majo 1940 aviadiloj de la germana [[Luftwaffe)) erare bombis la urbon, jxetis entute 69 bombojn kaj mortigis 69 homojn.
 
De la [[bombmilito]] de la [[Aliancanoj]] Freiburg komence restis plejparte domaĝita; ĝis la vespero de la 27-a&nbsp;novembro 1944, kiam la brita [[Royal Air Force]] kadre de la ''Operacio Tigerfish]]'' bombadis la urbocentron, dum kiu 3.000 homoj estis mortigitaj kaj proksimume 9.600 vunditaj. 14.525 eksplod-, brul- kaj [[markigaj bomboj]] kun pezo de 1.723 tunoj estis jxetitaj sur la urbon, kiu plejprte dezertiĝis.<ref>Gerd R. Ueberschär: ''Freiburg im Luftkrieg 1939–1945.'' Freiburg im Breisgau/München 1990, ISBN 3-87640-332-4, S. 242.</ref> Pliaj atakoj sekvis la 2-an/3-an&nbsp;de decembro interalie sur la okcidentan parton de Wiere kun detruoj sur la tereno de bierfareio [[Ganter]] kaj la 17-an&nbsp;de decembro 1944 sur la [[Stühlinger]], dum kio la tiea [[Herz-Jesu-preĝejo (Freiburg im Breisgau)|Herz-Jesu-Kirche]] forte difektiĝis.
 
[[Christoph Meckel]], kiu pasigis sian infanaĝon en Feiburg, priskribas en sia en 1965 perinta autobiografia rakonto la fajregon post la bombado de la urbocentro: ''Kaj je la loko, kie, kelkajn kilometrojn distance, ordinar videblis la siluto de Freiburg, brulis unusola monstra flamo. La montomuroj estis inunditaj de spasma fajrobrilo, la valoj flanke dronis en nigraj ombroj, la abioj je la deklivoj de [[Rosskopf (Breisgau)|Rosskopf]] klare montriĝis. Densa oranĝkolora fumo ŝaūmis alten en la nokton, rulis sin voreme super la montokapojn kaj manĝegis cxion malhelan.''<ref>Christoph Meckel: ''Der Brand'', in: ''[[Atlas. Deutsche Autoren über ihren Ort]]'', Verlag Klaus Wagenbach, Berlin 2004, ISBN 3-8031-3188-X (Erstausgabe 1965), S. 248.</ref>
 
La [[Katedralo Nia Sinjorino (Freiburg, Brisgovio)|katedralo]] meze inter la ruinoj plejparte restis nedifektita. Ne rekte falis sur ĝin bombo, kaj la solida sxtonkonstruajxo el la mezepoko rezistis al la aerpremo de la bomboj, kiuj eksplodis proksime, nur la tegmento detruiĝis. Per tegmenttegoloj, grandanime donacitaj de la urbo Bazelo, oni povis tegi la katedralon plejparte ĝis januaro 1945.
 
== Militfino kaj rekonstruado ==
La 21-an de aprilo 1945, ankoraŭ antaŭ la ĉeso de la milito, la francoj kun la 2-a regimento de la Chasseurs d'Afrique enmarŝis en la ruinojn de la malnovurbo. En oktobro generalo [[Charles de Gaulle|de Gaulle]] gvidis la venkoparadon sur la Kaiserstrasse. Freiburg apartenis al la [[France okupita zono de postmilita Germanio|france okupita zono]] Badeno. En la jaroj ĝis la [[Valutreformo 1948 (Okcidentgermanio)|valitreformo de 1948]] la rekonstruo de la urbo nur helikmalrapide progresis. La rubojn oni fortransportis de 1947 al 1949 per la [[Rubfervojo Freiburg| Frajburga rubfervojo]], populare nomata "rubekspreso" al la Flückigersee.
 
En vintro 1947/48 mankis hejtmaterialo kaj nutraĵoj.
 
Multege helpis en tiu tempo de mizero la organizo de la kvakeroj kaj aliaj libervolulaj organizoj (detalaj informoj cxi tie estas kompletigendaj.
 
De 1946 ĝis 1952 sekve de la nenatura disdivido de sudokcidenta Germanio je franca kaj [[usona okupadzono]]j Freiburg estis la ĉefurbo de lando (ekde 1949 de federacia lando [[Badeno (Sudbadeno)|Badeno]]. Streboj, unuigi la landojn [[Württemberg-Baden]], [[Württemberg-Hohenzollern]] kaj [[Baden (Südbaden)|Baden]] al kapabla federacia lando, la ''sudokcidentŝtato'', en 1951 kondukis al plebiscito, en kiu ja la plimulto entute aprobis la kunligon, sed la plimulto de la sudbadenanoj voĉdonis kontraŭe. Freiburg estis sub ministroprezidanto [[Leo Wohlleb]] la centro de la rezisto. Oni volis vidi la reekziston de la malnova lando [[Baden (lando)|Baden]] laŭlonge de la Suprarejno de Konstanco en la sudo ĝis Mannheim en la nordo.
 
 
== Literaturo ==
** Band 3: ''Von der badischen Herrschaft bis zur Gegenwart''. 1992, ISBN 3-8062-0857-3.
 
== WeblinksRetligoj ==
{{Commonscat|History of Freiburg‎ im Breisgau|Geschichte der Stadt Freiburg im Breisgau}}
* [http://www.ub.uni-freiburg.de/?id=117 Geschichte Freiburgs] in der digitalisierten ''[[Freiburger Zeitung]]'' (ab 1784)
* [http://www.historisches-freiburg.de/ Historisches Freiburg]
 
== EinzelnachweiseReferencoj ==
<references />
 
2 735

redaktoj