Historio de la urbo Freiburg im Breisgau: Malsamoj inter versioj

sen resumo de redaktoj
Post la malsukceso de Hecker Struve saltis en la breĉon. En septembro li, venante el Svislando, komencis en Sudbadeno kun komence 80 armitoj marŝon al Karlsruhe. En Lörrach]]] kaj [[Müllheim (Baden)|Müllheim]] li sub la devizo: ''Bonstaton, klerigon, liberecon por ĉiuj!'' proklamis la republikon. Sed ankaŭ tiu diletanta provo sufokiĝis en la pafadfajro dela registaraj trupoj. Antaŭ publika asiza tribunalo (unu el la revoluciaj postuloj) Struve en marto 1849 en Freiburg devis responsi sian agon.
 
La germanan konstitucion, kiun la Nacia asembleo en Frankfurt ellaboris, malakceptis la prusa reĝo kaj la plej multaj landaj suverenoj. Tio kondukis en 1849 al la [[Kampanjo por regna konstitucio (Germanio)|Kampanjo por regna konstitucio]]. Ĝi signifis denovan indigniĝon de la revoluciaj streboj precipe en Badeno kaj en [[Palatinata insurekcio|Palatinato]]. La 11-an de majo en Freiburg okazis fratiĝo de la respublikanoj kun la 2o2-a Badena infanteriregimento. La 12-an de majo la popolo en Offenburg postulis la agnoskon de la Regna konstitucio fare de la badena registaro. La [[fortreso Rastatt]] ribelis. Per la fuĝo de la grandduko Leopoldo el Karlsruhe la 13-an/14-an de majo en Badeno venkis la revolucio. La grandduko nun petis armilan helpon de Prusio kontraŭ la insurekcio.
 
Dum la revoluciarmeo post pluraj malvenkoj sin retiris al Freiburg, la 28-an de junio kunsidis konstitucikrea kunveno en la [[Basler Hof]]. Je propono de la deputito Struve, kiu estis liberigita el la malliberejo, la asembleo decidis daŭrigi la militon kontraŭ la malamikoj de la germana unueco per ĉiuj disponeblaj rimedoj. Kolonelo Sigel transprenis la komandon pri la restinta revoluciarmeo, al kiu aliĝis libervolbatalantoj el Alsaco kaj Svislando.
En 1973, la 1-an de januaro, enkadre de la reformo de la distriktoj la distrikto Freiburg fariĝis parto de la nova [[Distrikto Breisgau-Hochschwarzwald]]. Freiburg denove fariĝis sidejo de la nova granddistrikto, sed mem restis sendependa de distriktadministracio (kreisfrei). la 1-an de julio 1974 oni la lastajn du marĝenmunicipojn [[Ebnet (Freiburg im Breisgau)|Ebnet]] kaj [[Kappel (Freiburg im Breisgau)|Kappel]] enmunicipigis al Freiburg; tiel la reformo de la regionstrukturo estis kompletigita.
 
En la 1970-aj jaroj Freiburg kaŭze de la politika konscio, kiu kreskis post 1968, evoluis al centro de la [[Novaj sociaj movadoj|alternativkulturo]]. Elirpunkto estis la disputoj pri la planita [[atomcentralo Whyl]] ĉe [[WhyhlWyhl am Kaiserstuhl]], en kiu ankaŭ multj personoj kaj grupoj el Freiburg partoprenis. La sukcesa malebligo donis decidajn impulsojn por la ekekzistanta medimovado en Germanio. Sekve de tiuj okazintaĵoj en la urbo evoluis forta aŭtonoma sceno kaj vasta ekologie orientita spektro. Tiamaniere Freiburg fariĝis fortikaĵo de la nove fondita partio [[Bündnis 90/Die Grünen|La Verduloj]] (Die Grünen). Sed ankaŭ science kaj ekonomie en Freiburg evoluis klimato, kiu akiris al la urbo gvidan rolon kiel mediurbo.
 
En 1978 en Freiburg okazis la 85-a [[Germana Katolika Foiro]] (Katholikentag), en kiu interalie partoprenis [[Patrino Teresa]].
[[Dosiero:Flückiger See.jpg|eta|zentriert|800px|La [[Flückigersee]] – parto de la tereno de la iama Landesgartenschau]]
 
Ĉar en la 90-aj jaroj la nombro de la loĝantaro kreskis, necesis plukonstrui malnovajn kaj krei novajn loĝkvartalojn. Kiam en 1992 la franca garnizono forlasis la Vauban-/[[Schlageter-kazerno]]n, sur tiu tereno ekestis la internacie atentata urboparto ''[[Vauban (Freiburg im Breisgau)|Vauban[[''. En 1993 okazis la unua tranĉo per la ŝpato por la nova urboparto ''[[Rieselfeld (Freiburg im Breisgau|Rieselfeld]]'' en la okcidento de la urbo.
 
En 1996 Freiburg transpasis la nombron de 200.000 loĝantoj. Inter ili estis 30.000 studentoj, kiuj studis en la universitato aŭ en unu el la kvar pliaj altlernejoj. En la sama jaro malfermiĝis la [[Koncertdomo Freiburg]]. En la jaro 2000 la unuaj konstruaĵoj de la [[Foirejo Freiburg]] kompletiĝis. Ambaŭ institucioj pli kaj pli estas uzataj por kongresoj, foiroj kaj konferencoj.
 
== La 21-a jarcento ==
En 2002 [[Dieter Salomom]], politikisto de la ''Verduloj'', elektiĝis ĉefurbestro de Freiburg, la unua verda ĉefurbestro de germana [[Listo de urbegoj|urbego]].
 
En 2001 kaj 2002 en Freiburg okazis franc.germanaj [[pintkunveno]]j de ŝtat- kaj registarĉefoj.
 
La 12-an de februaro 2008 la ĉefepiskopo de Freiburg [[Robert Zollitsch]] elektiĝis prezidanto de la Germana [[episkopa konferenco]]. Freiburg, kiu estas sidejo de la ĉefdiocezo samnoma kaj de katolikaj ekleziaj institucioj, ekzemple de la [[Germana Karitas-asocio]], plifortigis sian pozicion de centro de la {{Katolika eklezio]] en Germanio.
 
Pro sia engaĝiĝo en mediaj aferoj Freiburg en 2010 kandidatis en Bruselo por la [[Mediĉefurbo de Eŭropo|European Green Capital Award]]. La urbo atingis el inter 35 aspirantoj la pozicion ok kaj prezentis sin en la [[Expo 2010]] en [[Shanghai]] kiel "Green City".
 
[[Dosiero:Pope in Freiburg (Breisgau) 2011 - 1.jpg|eta|Papo Benedikto la 16-a veturas per la [[Papamobilo]] tra la kernurbo]]La 24-an kaj 25-an de septembro 2011 [[papo]] [[Benedikto la 16-a]] kadre de sia [[papvizito en Germanio 2011]] faras viziton al Freiburg.
 
== Ekonomihistorio ==
Grandan signifon por Freiburg havis la firmao Mez, kiu minimume ekde 1828 sub la gvido de [[Carl Mez]] ekzistis en Freiburg. Ĝi en la 19-a jarcento dum kelka tempo estis la plej granda [[silko|silk]]teksejo en Germanio kaj okupis fine de la 19-a jarcento proksimume 1200 kunlaborantojn. Ekde 1920 la firmaon paŝonpostpaŝe transprenis la skota firmao Coats, sed la familio Mez plu kunrestis en la gvidado de la firmao. Dum la Dua modnmilito la produktado devige interrompiĝis. En 1987 grandaj partoj de la adminstrado kaj produktado estis translokitaj al [[Kenzingen]], en Freiburg en la Kartäuserstrasse restis la [[farbejo]]. Parto de la firmakonstruaĵoj trovis alian uziĝon, interalie tie ekestis la radidomo de la [[Südwestrundfunk|SWR]] (sudokcidentradio). Post 2000 la farbejon oni ĉesigis, kaj la tereno nove surkonstruiĝis.
 
En Freiburg 80 jarojn la firmao [[M. Welte & Söhne|Michael Welte & Söhne]] havis sian firmasidejon (fondita en 1832 en [[Vöhrenbach]] en la [[Nigra arbaro}}, transmetita al Freiburg en 1872, detruita dum la bombatako en 1944, estingita en 1952). Ĝi produktis [[Pneŭmatiko|pneŭmatike]] stirataj [[Mekanikaj muzikaŭtomatoj|muzikaŭtomatoj]]n, antaŭ ĉio [[orkestriono]]jn, ekde 1905 ankaŭ la [[Welte-Mignon]]-[[reproduktopiano]]n.
 
 
 
 
 
== Literaturo ==
2 735

redaktoj