Romio: Malsamoj inter versioj

10 bitokojn forigis ,  antaŭ 3 jaroj
e
Anstataŭigo de ne plu uzota Ŝablono:EL; vidu VP:DT en Marto 2017; kosmetikaj ŝanĝoj
e (Anstataŭigo de ne plu uzota Ŝablono:EL; vidu VP:DT en Marto 2017; kosmetikaj ŝanĝoj)
Laŭ la Romia legendo, la urbon Romo fondis sur la Monteto [[Palatino]] en [[Latio]] du ĝemelaj fratoj [[Romulo kaj Remo]] - laŭ la legendo temis pri la [[21-a de aprilo]] [[-753]]. Aparte famaj romianoj estis i.a. [[Julio Cezaro]], [[Aŭgusto Cezaro]], [[Aleksandro Severo]], [[Karakalo]], [[Filipo la araba]] kaj [[Trajano]].
 
== Heredo de la Romia Imperio ==
Dum la unuaj kvar jarcentoj post Kristo, Romio regis grandan imperion ĉirkaŭ la Mediteraneo, de [[Mezopotamio]] ĝis [[Hispanio]], de [[Egipto]] ĝis [[Britio]]. Kvankam la imperio fine disfalis, Romio metis la fundamenton de la [[Okcidento]], kies bazo estis tute romia: ties
[[latina alfabeto|skribo]],
[[arkitekturo]], ktp. estis esence romiaj. Eĉ dum la [[13-a jarcento]], okcidentaj eŭropanoj nomis sin "latinoj" kaj la grekoj "romianoj".
 
== Romia socio ==
Inter plej gravaj festoj elstaris [[Luperkaloj]], [[Kalendoj]] kaj aliaj.
 
== Prestiĝo de la romia pasinteco ==
La prestiĝo de Romio kaŭzis, ke la [[Rusa Imperio]] regita de "[[caro]]" (= [[cezaro]]) nomis sin "Tria Romo" kaj ankaŭ la [[Germana Regno]] regita de "Kaiser" (= cezaro) pledis heredon de la mezepoka germana [[Sankta Romia Imperio]] (la "Dua Romo").
 
Ankaŭ revolucianoj [[Usona Revolucio|usonaj]] kaj [[Franca revolucio de 1789|francaj]] ligis sin al la idealoj de la Romia [[Respubliko]].
 
== Romia religio ==
En la antikvroma religio, [[sakrosankteco]] (latine: ''sacrosanctitas'') estis netuŝebleco kun religia puno por kontraŭantoj. Sankta (''sanctus/sancta/sanctum'') estis tio, kies kontraŭadon oni punis; la puno estis plej ofte (nome en la kazo de sakrosankteco) sakrigo (''sacratio''): tio signifas ke oni donis la punendulon al la dioj, ofte al la inferaj dioj. Fakte, tio signifas, ke tiu ulo ne plu estis ano de la respubliko (sed havaĵo de la dioj), kaj oni vidis tiun kiel timendan.
 
{{Div col end}}
 
== Bildaro ==
<gallery>
Dosiero:Roman Empire.png|<!-- thumb|left|180px|ro:Extinderea Imperiului Roman în<font color="red">[[133 î.Hr.|13 î. Cr.]]</font>, în <font color="orange">[[44 î.Hr.|44 î. Cr.]]</font>, în <font color="yellow">[[14]] d. Cr.</font>, şi în <font color="green">[[117]] d. Cr.</font>. ro->eo:_Extinderea_ _Imperiului_ _Roman_ _în_<font color="red">[[-133|13 _î_. _Cr_.]]</font>, _în_ <font color="orange">[[-44|44 _î_. _Cr_.]]</font>, _în_ <font color="yellow">[[14]] d. _Cr_.</font>, _şi_ _în_ <font color="green">[[117]] d. _Cr_.</font>. en:The extent of the Roman Empire in 133 BC (red), 44 BC (orange - late Republic, conquests by republican generals like [[Pompey]] and [[Julius Caesar]]), 14 AD (yellow - conquests of [[Octavian]]) and 117 AD (green - conquests by later emperors). en->eo:La amplekso (da, de) la Romia imperio (in, en) -133 ((ruĝa, ruĝo, rufa)), -44 (oranĝo - malfrua Respubliko, _conquests_ (by, pera, ĉe, de, fare de, per, preter) respublikano _generals_ (ŝati, kiel) [[Pompeo]] kaj [[(Julio Cezaro, Vikipediista diskuto:Rob Hooft)]]), 14 _AD_ ((flava, flavo) - _conquests_ (da, de) [[_Octavian_]]) kaj 117 _AD_ ((verdo, verda, naivega) - _conquests_ (by, pera, ĉe, de, fare de, per, preter) _later_ imperiestroj). es:Expansión del Imperio Romano en [[133 adC]] (rojo), [[44 adC]] (naranja), [[14]] (amarillo), y [[117]] (Verde). es->eo:_Expansión_ _del_ (Romio, Romia imperio) _en_ [[-133]] (ruĝa), [[-44]] (_naranja_), [[14]] (flava), y [[117]] (Verdo). ja:'''ローマ帝国版図の拡大''' 紀元前133年(赤)、紀元前44年(橙色)、14年(黄)、117年(緑) ja->eo:'''_ローマ帝国版図の拡大_''' _紀元前133年_(Ruĝa)、_紀元前44年_(_橙色_)、_14年_(_黄_)、_117年_(Verdo) ca:Mapa de l'Imperi romà a l'any 133 AC (vermell), 44 AC (taronja), [[14]] DC (groc), i [[117]] DC (verd). ca->eo:_Mapa_ _de_ l'Romia imperio a l'jaro 133 _AC_ (_vermell_), 44 _AC_ (_taronja_), [[14]] _DC_ (flava), i [[117]] _DC_ (verdo). da:Romerrigets udbredelse i henholdsvis; 133 f.Kr. (rødt), 44 f.Kr. (orange), 14 e.Kr. (gult) og 117 e.Kr. (grønt) da->eo:_Romerrigets_ _udbredelse_ i _henholdsvis_; 133 f._Kr_. (_rødt_), -44 (_orange_), 14 e._Kr_. (_gult_) _og_ 117 e._Kr_. (_grønt_) sv:Det romerska riket utbredning [[133 f.Kr.]] (rött); [[44 f.Kr.]] (orange); [[14|14 e.Kr.]] (gult); och [[117|117 e.Kr.]] (grönt) sv->eo:_Det_ (romio, romia imperio, vikipediista diskuto:Rob Hooft) _utbredning_ [[133 f._Kr_.]] (_rött_); [[-44]] (oranĝa); [[14|14 e._Kr_.]] (_gult_); _och_ [[117|117 e._Kr_.]] (_grönt_) -->
 
== Eksteraj ligiloj ==
{{EL}}* http://www.badley.info/history/Rome.country.year.index.html <!-- en:Roman History Chronology World History Database en->eo:_Roman_ Historio Erao (Mondo, Universala) Historio Datumbazo -->
{{EL}}* http://www.resourcesforhistory.com/map.htm <!-- en:Interactive Map of the Roman Empire en->eo:_Interactive_ Mapo (da, de) la Romia imperio -->
{{EL}}* http://www.romancoins.info/Tabula-Peutingeriana.html <!-- en:The Tabula Peutingeriana en->eo:La _Tabula_ _Peutingeriana_ -->
{{EL}}* http://www.roman-empire.net <!-- en:www.roman-empire.net en->eo:_www_._roman_-imperio.(reto, neta) -->
 
[[Kategorio:Pereintaj ŝtatoj de Eŭropo]]
112 889

redaktoj