Serotonino: Malsamoj inter versioj

2 631 bitokojn aldonis ,  antaŭ 5 jaroj
sen resumo de redaktoj
[kontrolita revizio][kontrolita revizio]
e (→‎[[Ricevanto (biologio)|Ricevantoj]]: plibonigadeto, anstataŭigis: |thumb| → |eta|, |left| → |maldekstra| per AWB)
Neniu resumo de redakto
{{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}}
{| class="wikitable floatright" width=30%
| Struktura formulo = [[Dosiero:Serotonin (5-HT).svg|150px]]
|-style="background: green; color: white"
| Nomo = Serotonino
|colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|Danĝero]]<big><big>Serotonino</big></big>
| Alternativa(j) nomo(j) = * 5-hidroksitriptamino
|-
* enteramino
|colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Serotonin-2D-skeletal.svg|200px]]</center>
* 3-(2-Aminoetil)- 1''H''-indol-5-ol ([[IUPAC]])
|- style="background: green; color: white"
| Kemia formulo = C<sub>10</sub>H<sub>12</sub>N<sub>2</sub>O
|colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata kemia strukturo de la <br>Serotonino'''
| CAS-numero = 50-67-9
|-
| Mola maso = 176,215 g/mol
|colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Serotonin-Spartan-HF-based-on-xtal-3D-balls-web.png|200px]]</center>
| Fazo de materio = firma
|- style="background: green; color: white"
| Frostopunkto = 166–168 °C <!-- "ChemIDplus" -->
|colspan="2" style="text-align: center;" |'''Tridimensia kemia strukturo de la <br>Serotonino'''
| Solveblo= solvebla en akvo (20 g/l en 27 °C) <!-- "ChemIDplus" -->
|-
|colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|Danĝero]]
|colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:Dopamin-serotonin-system.png|200px]]</center>
|Danĝerosimboloj={{Danĝerosimboloj|Xn}}
|- style="background: green; color: white"
| R = [[Listo da R-Deklaroj#R20/21/22|R20/21/22]] [[Listo da R-Deklaroj#R36/37/38|36/37/38]]
|colspan="2" style="text-align: center;" |'''<small>Agadkampoj de la serotonino kaj dopamino en la cerbo</small>'''
| S = [[Listo da S-Deklaroj#S26|R26]]
|- style="background: green; color: white"
}}
|colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big>
|-
|colspan="2" style="text-align: center;" |
* Hidrokso-triptamino
* Trombotonino
* Trombocitino
|-
||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|10|H|12|N|2|O'''}}</big></center></big>
|-
|[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[http://www.commonchemistry.org/ChemicalDetail.aspx?ref=50-67-9 50-67-9]
|-
|[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.5013.html 5013]
|-
|[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5202 5202]
|- style="background: green; color: white"
|colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj'''
|-
|[[Aspekto]]||blanka pulvoro
|-
|[[Molara maso]]||176.215 g·mol<sup>-1</sup>
|-
|[[Fandpunkto]]||167.7 °C
|-
|[[Bolpunkto]]||416±30 °C
|-
|[[Konstanto pri dissociigo de acidoj|Acideco (pKa)]]||10.16
|-
|[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:Malmulte solvebla
|-
|[[Mortiga dozo (LD50)]]||750 mg/kg (buŝe)
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |[[Deklaroj pri Risko kaj Sekureco|'''Sekurecaj Indikoj''']]
|-
| R = [[Listo da R-Deklaroj#R20/21/22|R20/21/22Riskoj]] ||[[Listo da R-Deklaroj#R36R20/21/22, 36/37/38|R20/21/22, 36/37/38]]
|-
|[[Listo S =da S-Deklaroj|Sekureco]]||[[Listo da S-Deklaroj#S26|R26|S26]]
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |[[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Pridanĝeraj indikoj''']]
|-
|colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Danĝero''']] {{Danĝerosimboloj|Xn}}
|- style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']]
|-
|[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo-piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|06|08}} </center>
|-
|[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Damaĝo
|-
|[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|301|361}}
|-
|[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|201|202|264|270|281|301+310|308+313|321|330|405|501}}<ref>[tts://ubcem.ncbi.nlm.ni.gov/comound/serotonin#section=Safety-and-azardsubcem]</ref>
|-style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br>(25 °C kaj 100 kPa)</small></center>
}|}
 
'''Serotonino''', aŭ '''5-hidroksitriptamino''' ('''5-HT''') respektive '''enteramino''', estas [[biogena amino]] kaj kune kun [[dopamino]], [[noradrenalino]] kaj [[adrenalino]] apartenas al la grupo de ''Monoaminoj''. Ĝi kreiĝas el la [[aminoacido]] [[triptofano]]. Serotonino en la organismo de homoj kaj bestoj funkcias kiel hista hormono kaj kiel [[neŭrotransmisiilo]] en la centra nerva sistemo, la intestara nerva sistemo, la [[kardiovaskula sistemo]] kaj en la [[sango]]. La nomo kaŭziĝas pro la efiko de la substanco al la [[sangopremo]]: serotonino estas tiu komponento de la [[sero]], kiu reguligas la premon (latine ''tonus'') en la [[angio]]j.