Aspartata acido: Malsamoj inter versioj

1 826 bitokojn aldonis ,  antaŭ 3 jaroj
sen resumo de redaktoj
e (Anstataŭigo de ne plu uzota Ŝablono:EL; vidu VP:DT en Marto 2017)
{{Tabela informkesto|Informkesto kemia substanco}}
{| width=40% border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" style="margin-left:0.5em;"
{| class="wikitable floatright" width=30%
!colspan="2" bgcolor="#FFDEAD" | Struktura formulo
|-style="background: green; color: white"
|-----
|colspan="2" style="text-align: center;"|<big><big>Aspartata acido</big></big>
| colspan=2 align="center" | [[Dosiero:Aspartic Acid simple.png|thum|250px]]
|-----
|colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:L-Asparagins%C3%A4ure_-_L-Aspartic_acid.svg|200px]]</center>
! colspan="2" bgcolor="#FFDEAD" | Ĝeneralaĵoj
|- style="background: green; color: white"
|-----
|colspan="2" style="text-align: center;" |'''Plata kemia strukturo de la <br>Aspartata acido'''
| Nomo || Asparagina acido
|-----
|colspan="2" style="text-align: center;"|<center>[[Dosiero:L-Aspartic-acid-zwitterion-3D-balls.png|200px]]</center>
| Mallongigo || Asp<br />D
|- style="background: green; color: white"
|-----
|colspan="2" style="text-align: center;" |'''Tridimensia kemia strukturo de la <br>Aspartata acido'''
| Restnomo || α-asparagil-, β-asparagil-, asparagoil-
|- style="background: green; color: white"
|-----
|colspan="2" style="text-align: center;" |<big>Alternativa(j) nomo(j)</big>
| [[Enda aminacido]] || ne
|-----
|colspan="2" style="text-align: center;" |
| [[Kemia formulo]] || C<sub>4</sub>H<sub>7</sub>NO<sub>4</sub>
* Aminobutenoata acido
|-----
|-
| Aliaj nomoj || Amino-sukcen-acido<br />2-aminobutandiacido
||[[Kemia formulo]]||<big><center>{{KemiaFormulo|<big>'''C|4|H|7|N|O|4'''}}</big></center></big>
|-----
|-
| Mallonga priskribo || Blanka pulvoro
|[[CAS-numero|CAS-numero-kodo]]||[http://www.commonchemistry.org/ChemicalDetail.aspx?ref=56-84-8 56-84-8]
|-----
|-
| [[CAS-numero]] || 56-84-8
|[[ChemSpider|ChemSpider kodo]]||[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.411.html 411]
|-----
|-
! colspan="2" bgcolor="#FFDEAD"|Fizikaj proprecoj
|[[PubChem|PubChem-kodo]]||[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/424 424]
|-----
|-
| [[Agregata stato]] || Solida
|'''Merck Index'''||15,830
|-----
|- style="background: green; color: white"
| [[Koloro]] || Senkolora
|colspan="2" style="text-align: center;" |'''Fizikaj proprecoj'''
|-----
|-
| [[Denso]] || -- g/cm<sup>3</sup>
|[[Aspekto]]||senkoloraj aŭ blankaj kristaloj
|-----
|-
| [[Molmaso]] || 133,1 g/molo
|[[Molara maso]]||133.103 g·mol<sup>-1</sup>
|-----
|-
| [[Degela punkto]] || 269-271&nbsp;°C
|[[Denseco]]|| 1.66g cm<sup>−3<sup/>
|-----
|-
| [[Bolpunkto]] || -- °C
|[[Fandpunkto]]||270 °C
|-----
|-
| [[Vaporpremo]] || -- hPa
|[[Konstanto pri dissociigo de acidoj|Acideco (pKa)]]||3.9
|-----
|-
! colspan="2" bgcolor="#FFDEAD"|Pluaj proprecoj
|[[Solvebleco]]||[[Akvo]]:4.5 g/L
|-----
|-
| [[Flanka ĉeno]] || [[Acida]]
|[[Mortiga dozo (LD50)]]||5000 mg/kg (buŝe)
|-----
|- style="background: yellow; color: black"
| [[Izoelektra punkto]] || 2,85
|colspan="2" style="text-align: center;" |[[Deklaroj pri Risko kaj Sekureco|'''Sekurecaj Indikoj''']]
|-----
|-
| [[pKs-Valoro]] || pKs1: 1,88 pKs2: 9,6 pKs3: 3,65
|[[Listo da R-Deklaroj|Riskoj]]||[[Listo da R-Deklaroj#R36|R36]] [[Listo da R-Deklaroj#R36/37/38|R36/37/38]] [[Listo da R-Deklaroj#R20/21/22|R20/21/22]] <ref>[https://www.chemicalbook.com/ChemicalProductProperty_EN_CB3141599.htm Chemical Book]</ref>
|-----
|-
| [[Solvebleco]] || 4 g/l (en akvo ĉe 20&nbsp;°C)
|[[Listo da S-Deklaroj|Sekureco]]||[[Listo da S-Deklaroj#S26|S26]] [[Listo da S-Deklaroj#S24/25|S24/25]] [[Listo da S-Deklaroj#S22|S22]] [[Listo da S-Deklaroj#R36|S36]]
|-----
|- style="background: yellow; color: black"
| Bone solebla en ||
|colspan="2" style="text-align: center;" |[[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Pridanĝeraj indikoj''']]
|-----
|-
| Malbone solvebla en || Akvo
|colspan="2" style="text-align: center;" | [[Ŝablono:Danĝerosimboloj|'''Danĝero''']] {{Danĝerosimboloj|Xi|Xn}}
|-----
|- style="background: yellow; color: black"
| Ne solvebla en ||
|colspan="2" style="text-align: center;" |[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|'''GHS etikedigo de kemiaĵoj''']]
|-----
|-
|[[GHS Damaĝo-piktogramoj|GHS Damaĝo-piktogramo]]||<center>{{GHS Piktogramo|07}} </center>
|-
|[[GHS pri klasado kaj etikedado de kemiaĵoj|GHS Signalvorto]]||Averto
|-
|[[GHS Deklaroj pri damaĝoj]]||{{H-Frazoj|319}}<ref>[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/L-aspartic_acid#section=Safety-and-Hazards Pubchem]</ref>
|-
|[[GHS Deklaroj pri antaŭgardoj]]|| {{P-Frazoj|264|280|305+351+338|313}}
|-style="background: yellow; color: black"
|colspan="2" style="text-align: center with=50%;"|<center><small>Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo<br>(25 °C kaj 100 kPa)</small></center>
|}
 
[[Dosiero:L-aspartic-acid-3D-sticks2.png|eta|maldekstra|Molekulo]]
[[Dosiero:Aspartic Acid.png|eta|maldekstra|180px|Struktura formulo]]
[[Dosiero:Amminoacido acido aspartico formula.png|eta|maldekstra|180px|Plisimpligita struktura formulo kun montrita malforta ligo]]
 
'''Asparagina acido''' aŭ '''aspartata acido''' (L-(+)-asparagina acido) (simbolo '''Asp''' aŭ '''D'''; '''Asx''' aŭ '''B''' por aspartata acido aŭ [[asparagino]]) COOHCH<sub>2</sub>CHNH<sub>2</sub>COOH estas unu el la 20 [[proteino]]generaj [[aminoacido]]j. La acida anjono estas nomata kiel aspartat-jono.