Torturo: Malsamoj inter versioj

561 bitokojn aldonis ,  antaŭ 3 jaroj
kompletigo laŭ pola kaj angla vikipedioj
(kompletigo laŭ pola kaj angla vikipedioj)
[[Dosiero:Breaking Wheel.jpg|thumb|right|250px|[[Radumo]].]]
'''Torturo''' estas kruela turmento (fizika aŭ morala), per kiu oni provas eltiri konfeson el akuzito aŭ pere de kiu oni iam punis kondamnitojn. Aplikado de torturoj estas konata de [[antikveco]], sed ĝia plej granda disvastiĝo okazis inter la 16-a kaj 18-a jarcentoj.
 
== Homaj rajtoj ==
 
La torturo, turmento estas malpermesita laŭ artikolo 5 de [[homaj rajtoj|homrajta klarigo]] de la [[Unuiĝintaj Nacioj]]:
 
''"Neniu suferu torturon aŭ kruelan, nehoman aù sendignigan traktadon aù punon."''
 
Sama malpermeso ripetiĝas en la artikolo 3 de la [[Eŭropa Homrajta Konvencio]].
 
== La historio de torturo en Eŭropo ==
 
Reveno de torturo en modernaj tempoj:
* en [[Sovetio]] - [[NKVD]]
* en [[Naziismo|Nazia Germanio]] reĝimo- [[gestapo]], [[SS (organizo)]]
* kruela ukraina [[Volinia masakro]]
* en [[Latinameriko]]
* aktualaĵe: engermana [[Abumasakro de GhraibWola]]
* en [[Latinameriko]] - [[DINA]]
* aktuale: en [[Abu Ghraib]] - [[CIA]]
* [[Policaj misfaroj]]
 
==Vidu ankaŭ==
== Eksteraj ligiloj ==
* [[dia juĝo]]
* [[malsatego]]
* [[holodomoro]]
* [[genocido]]
* [[mortpuno]]
* [[Internacia Helpo-Tago al Viktimoj de Torturoj]]
 
== Homaj rajtoj ==
La torturo, turmento estas malpermesita laŭ artikolo 5 de [[homaj rajtoj|homrajta klarigo]] de la [[Unuiĝintaj Nacioj]]:
 
''"Neniu suferu torturon aŭ kruelan, nehoman aù sendignigan traktadon aù punon."''
 
Sama malpermeso ripetiĝas en la artikolo 3 de la [[Eŭropa Homrajta Konvencio]].
 
== Eksteraj ligiloj ==
* [http://esperanto10.free.fr/fichiers/latin3/homrajt.htm Deklaracio de Homaj Rajtoj]
* [http://www.rano.org/europa-abc/05.html Pri la Eŭropa Konvencio pri Homaj Rajtoj]
[[Kategorio:Torturo]]
[[Kategorio:Perforto]]
[[Kategorio:Ekspluato]]
[[Kategorio:Malobservo de la homaj rajtoj]]
[[Kategorio:Perforto]]
[[Kategorio:Moralo]]
[[Kategorio:Puna juro]]
[[Kategorio:Filozofio de juro]]