Koatlikue: Malsamoj inter versioj

7 bitokojn forigis ,  antaŭ 5 jaroj
e
sen resumo de redaktoj
[kontrolita revizio][kontrolita revizio]
Neniu resumo de redakto
eNeniu resumo de redakto
[[Dosiero:20041229-Coatlicue (Museo Nacional de Antropología) MQ-3.jpg|thumb|Koatlikue, [[Museo Nacional de Antropología de México]].]]
'''Koatlikue''' aŭ '''Coatlicue''', el ([[naŭatla]]) Koatlikue [|koːaːˈtɬíːkʷe] cōātlicuē, kiu havas serpentaj jupon, el ''cōātl'', serpento; '''ī-''', ŝia; '''cuē(itl)''', jupo; '''-eh''', kiu havas, en la azteka [[mitologio]] estas la diino de la fekundeco, patronino de la vivo kaj de la morto, gvidistino de la renesanco, la patrino naskanta de [[Huitzilopochtli]], tiu diino ricevis ankaŭ la nomojn '''Tonāntzin''' 'nia (''to-'') patrino (''nān-'') venerata (''-tzin'') kaj '''Teteōīnān''' 'patrino (''nān-'') de la diinoj (''teteō-'')', kaj ŝi estis venerata tiel kiel la patrino de los dioj. Inter aliaj atributoj, ŝi estis reprezentata kiel virino vestanta [[jupo]]n el [[serpento]]j. Ŝi havas falintajn mamojn, kiuj simbolas la fekundecon kaj kolringon el manoj kaj homaj koroj kiuj estis elŝiritaj el la viktimoj de ŝiaj hombuĉadoj. Lia edzo estis [[Mixcoatl]].
 
Koatlikue, patrina diino, estas klara ekzemplo de la dueco sur kiu la antaŭkolumba [[kosmogonio]] ŝajne baziĝas, nome la esenca rilato inter vivo kaj morto, nome du flankoj de la sama koncepto. La reprezento plej konata de Koatlikue kiu aperas en la supra bildo, troviĝas en la [[Nacia Muzeo de Antropologio (Meksikurbo)|Nacia Muzeo de Antropologio]] de [[Meksikurbo]]. Ŝi montriĝas kun la karaktera serpentojupo, sed tamen videblas serpentoj tra la tuta monumento eĉ anstataŭante partojn de la anatomio. La kapo estas anstataŭata pere de du serpentoj kiuj troviĝas, simbolo de la dueco kiu kreante sin komencigis la tutan universon; alia referenco estas la maskitaj artikoj (kun vizaĝoj). En la bazo, ekster la vidkapablo de la vizitanto estas Tlaltekuhtli, subtenante du kraniojn en la plandoj de la kalkanoj de la diino.
== Mito ==
{{Ĉefartikolo|Huicilopoĉtli}}
Koatlikue estis patrino de la [Centzon Huitznáhuac] kvarcent surianoj, nome dioj de la sudaj steloj, same kiel de la diino [[Kojolksauhki]], kiu regis siajn fratojn. Ŝi loĝis sur la monteto [[Koatepek]], kie pentis; ŝi zorgis pri balaado. Iam, dum ŝi balais, falis el la ĉielo belan plumaron, kiun ŝi kolektis kaj metis en sian sinon. Kiam ŝi finbalais, ŝi serĉis la konservitan plumaron, sed ŝi ne trovis ĝin. En tiu momento, ŝi gravediĝis por la dio [[Huicilopoĉtli]]. Tiu mistera gravedigo ofendis siajn aliajn kvarcent filojn (la "Centzon Huitznáhuac") kiuj, instigitaj de sia fratino Kojolksauhki, decidis mortigi sian senhonorigitan patrinon.
 
Sed Huicilopoĉtli naskiĝis komplete armita kaj neniigis siajn stelajn gefratojn. Li fortranĉis la kapon de sia fratino Kojolksauhki kaj ĵetis ĝin al la ĉielo kie ĝi iĝis la [[Luno]] dum la disŝirita korpo falis ĝis la bazo de la monteto. Tiu rakonto restis reprezentata en la Plejgranda Templo de la ceremoniejaro de [[Tenoĉtitlano]]. La granda piramido kronita per la templo de Huicilopoĉtli reprezentis la Koatepek (ĉirkaŭita de serpentokapoj el ŝtono), kaj je ties bazo kuŝis la monolito de la Kojolksauhki disirita. La homaj oferbuĉadoj okazis sur la pinto de la piramido kaj referencis al la antikva mito ĉar la korpoj de las viktimoj devis ruli malsupren same kiel la korpo de la diino Kojolksauhki.<ref>Matos Moctezuma, Eudardo (2010), [http://www.arqueomex.com/S2N3nPiramides101.html «Pirámides como centro del universo»], en ''Arqueología Mexicana'', XVII(101).</ref>
 
== Referencoj ==
{{Referencoj}}
<references/>
 
== Bibliografio ==
[[Kategorio:Aztekaj dioj]]
[[Kategorio:Dioj pri fekundeco]]
[[Kategorio:Patrinaj diinojdioj]]
[[Kategorio:Teraj gediojdioj]]
[[Kategorio:GediojDioj pri vivo, morto kaj reviviĝo]]