Malfermi la ĉefan menuon

Ŝanĝoj

385 bitokojn aldonis ,  antaŭ 1 jaro
→‎Eventoj: aldono de primilitaj eventoj en 1939
** [[1914]]: [[Kapitulaco]] de germana kaj aŭstro-hungara armeoj en sieĝata de japanoj kaj britoj havena ĉina urbo [[Cindao]]
** [[1916]]: [[Usono]]: oficanta prezidento [[Woodrow Wilson]] reelektiĝis por la 2-a kadenco
** [[1917]]: '''En [[Rusio]] [[krozŝipo]] ''[[Avrora]]'' pafe komencis falsetiel nomatan [[Oktobra Revolucio|Oktobran Revolucion]]''' - '''la [[bolŝevikoj|bolŝevika]] [[ŝtatrenverso]] kontraŭ dinamike evoluanta [[demokratio|demokratia]] Rusio''' kun silenta apogo de [[Germanio]] kaj [[judoj|juda]] intelektularo de [[Usono]], ĉar la rusa malaprobis ĝin, kaŭzos [[Rusia Enlanda Milito|Rusian enlandan militon]] (rezulte de ĝi [[komunismo|komunistaj]] reĝimoj en la mondo pereigos ĉ. 100 milionojn da [[viktimo]]j); brita armeo konkeris havenon kaj fortikaĵon [[Gaza-urbo|Gaza]]
** [[1918]]: [[Novembra Revolucio (Germanio)]]: [[Kurt Eisner]] proklamis Liberan Ŝtaton [[Bavario]] kaj kaŭzis detronigon de [[Vitelsbaĥoj]]; Provizora Popola Registaro de Pola Respubliko kreiĝis en [[Lublin]] sub gvido de Ignacy Daszyński
* [[1929]]: Malfermo de la [[Muzeo de Moderna Arto de Novjorko]]
* [[1938]]: [[Herschel Grynszpan]] revenĝe pri "Polenaktion" (dum kelkaj tagoj oni [[deportado|deportis]] de [[Germanio]] al [[Pollando]] ĉ. 17 mil [[judoj]]n) pafmortigis en [[Parizo]] germanan diplomaton - la evento iĝis preteksto al [[kristala nokto]]
* [[Dua mondmilito]] en [[Pollando]] kaj la mondo:
** [[1939]]: [[Guberniestro]] de [[Ĉefgubernio|Ĝenerala Gubernio]] [[Hans Frank]] solene eniris al [[Krakovo]] kaj ekloĝis sur [[Vavelo]], kiu iĝis lia ofica sidejo; [[gestapo]] murdis en Morzewo ([[distrikto Pilski]]) 40 polojn kaj 2 germanojn; [[Ordnungspolizei|germana polico]] [[pafekzekutado|pafekzekutis]] en Dopiewiec ([[Distrikto Poznański]]) 70 [[studento]]jn de [[malliberejo]] en [[Poznań]], en malliberejo en [[Rawicz]] 46 [[Sileziaj Ribeloj|sileziajn ribelintojn]], en Morzewo 41 virojn, en Dalki apud [[Gniezno]] 24 polojn kaj germanaj soldatoj pafmortigis en [[Kościan]] 45 loĝantojn de la urbo; en [[Włocławek]] germanoj fermis [[katedralo]]n kj arestis 44 [[pastro]]jn kaj [[slumno]]jnde Animzorga Seminario kune kun [[episkopo]] Michał Kozal kaj sekretario de episkopa kurio pastro Jan Broniarczyk; en [[Poznań]] estro de [[Varto]]-Lando Arthur Greiser malpermesis [[geedziĝo]]jn inter [[poloj]] kaj [[germanoj]]
** [[Heinrich Himmler]] ordonis fondi sur [[okupado|okupataj]] polaj teritorioj oficejojn de germana ŝtata sekreta polico [[gestapo]]; pola ĉefministro en [[ekzilo]] generalo [[Władysław Sikorski]] estis nomumita de prezidento [[Władysław Raczkiewicz]] ĉefkomandanto de [[Polaj Armitaj Fortoj en Okcidento|Polaj Armitaj Fortoj]] - komencis rekrei polan [[armeo]]n en [[Francio]], printempe 1940 polaj militaj unuoj nombris jam ĉ. 85 mil soldatoj
** [[1940]]: En [[Krynica-Zdrój]] germanoj malfermis ekspozicion de ukraina arto
** [[1941]]: Gestapo transportis al [[Lodzo]] 1000 [[ciganoj]]n de [[Mattersburg]]; germana polico pafmortigis en Mostki 24 virojn
** '''Aviadilo de [[Luftwaffe]] [[torpedo|torpedis]] sur [[Nigra Maro]] sovetan [[malsanulejo|malsanulejan]] ŝipon ''Armenio'' - pereis ĉ. 5 mil vunditoj kaj rifuĝintoj de [[Krimeo]]'''
** [[1942]]: Gestapo kaj ĝendarmoj pafmortigis en [[Kazimierza Wielka]] ĉ. 20 judojn; taĉmento de Popola Gvardio forkondukis de labortendaro en Janiszów ([[distrikto Sandomierski]]) ĉ. 500 judojn deportotaj al germana [[koncentrejo]] [[Majdanek]]
** Gvidanto de kontraŭsoveta ribelo en [[Ĉeĉena-Inguŝa ASSR]] estis mortigita de speciala taĉmento de [[NKVD]]