Erasmo da Narni: Malsamoj inter versioj

184 bitokojn aldonis ,  antaŭ 2 jaroj
Deveno de la kromnomo Gattamelata
e
(Deveno de la kromnomo Gattamelata)
[[Dosiero:1931-itala-kongreso-de-esperanto-gattamelata-red.jpeg|eta|Statuo de ''Gattamelata'' en la emblemo de la 16-a [[Itala Kongreso de Esperanto|Itala Esperanto-Kongreso]] en [[Padovo]], [[1931]]]]
'''Erasmo da Narni''', plej konata laŭ la populara kromnomo '' '''Gattamelata''''' ('katino dolĉa kiel mielo'), estis itala [[soldulo]], kiu naskiĝis en [[Narni]], [[Italio]], en [[1370]] kaj mortis en [[Padovo]], en [[1443]]. Ido de malriĉa familio, la vivsituacio kondukis lin al [[Militismo|militista]] vivo, unue en servado al la nobelulo [[Cecchino Broglia]] en [[Asizo]]. Poste, kun la amiko [[Brandolino Brandolini]], li servis al la [[Kondotiero|''kondotiero'']] [[Braccio da Montone]], sinjoro de [[Peruĝo]] ekde [[1416]].
 
Kun Braccio, li partoprenis en kampanjoj por konkeri la urbojn [[Todi]], [[Rieti]], Narni, [[Terni]] kaj [[Spoleto]] kaj en [[1419]] en la batalo de [[Viterbo]] kontraŭ [[Muzio Attendolo]]. En la batalo de [[Aquila]] (junie de [[1424]]), la armeo de Braccio estis venkita kaj la ''kondotiero'' mortigita. Gattamelata gvidis la restintajn fortojn serve al la Respubliko de [[Florenco]].
En [[1427]], la [[Papo]] [[Marteno la 5-a|Marteno la Kvina]] dungis lin por repreni la terojn kaptitajn de Braccio. Ĉefe pro malfruo en la pagoj, Gattamelata rezignis la servadon al la Papo en [[1434]] kaj dungiĝis de la [[Respubliko de Venecio]]. En serio da bataloj kaj kontraŭatakoj kaj malgraŭ vundiĝo, Gattamelata sukcesis defendi la urbojn [[Brescia]] kaj [[Verona]] en [[1438]]. Tio donis al li la titolon de Ĝenerala Komandanto de la Armeoj de la Respubliko de Venecio. Tamen Venecio en la sekva jaro perdis plurajn urbojn, inter kiuj [[Legnago]], [[Soave]] kaj fine Verona mem. La Respubliko tiam alvokis [[Francesco Sforza]] por kuniĝi al Gattamelata kaj ili kune reprenis Verona-n la 9-an de Julio [[1439]].
 
En [[1440]] li suferis [[Apopleksio|cerbovaskulan akcidenton]] kaj neniam plu resaniĝis nek havis signifajn militajn kampanjojn ĝis sia morto en 1443. En la centro de Padovo, apud la fama [[Baziliko]] de [[Antonio de Lisbono|Sankta Antono]], troviĝas [[surĉevala statuo]] honore al Gattamelata. Ĝi estis konstruita inter [[1446]] kaj [[1453]] de [[Donatello]] kaj mezuras 340 x 390 [[Centimetro|cm]]. Unu el la simboloj de Padovo, la statuo estas videbla ekzemple kiel [[emblemo]] de la 16-a [[Itala Kongreso de Esperanto]] okazinta en tiu urbo en [[1931]].<ref>''Erasmo da Narni Gattamelata'', blogo Esperanto-Vivo http://www.bitoteko.it/esperanto-vivo/eo/2018/01/16/erasmo-da-narni-gattamelata/ (vizitita en la 16-jan-2018)</ref>
 
La kromnomo ''Gattamelata'' laŭ iuj historiistoj fontas el lia granda ruzeco kaj parolmaniero zorgema kaj milda. Laŭ aliaj, tio devenas de la formo de la kasko uzita dum bataloj.<ref>''Erasmo da Narni Gattamelata'', blogo Esperanto-Vivo http://www.bitoteko.it/esperanto-vivo/eo/2018/01/16/erasmo-da-narni-gattamelata/ (vizitita en la 16-jan-2018)</ref>
 
== Referencoj ==
1 352

redaktoj