B. Traven: Malsamoj inter versioj

330 bitokojn forigis ,  antaŭ 2 jaroj
ĉi tiu certe ne estas Hans-Georg Kaiser! strange kun datumoj je ege malcerta identiteco. senfonta, korektas laŭ enwp. grasigas la eblaj nomoj. vp ne estas ligilaro, sed parte informa/utila.
(ĉi tiu certe ne estas Hans-Georg Kaiser! strange kun datumoj je ege malcerta identiteco. senfonta, korektas laŭ enwp. grasigas la eblaj nomoj. vp ne estas ligilaro, sed parte informa/utila.)
<!-- -->
{{vikicitaro}}
[[Dosiero:B. Traven aka Red Marut arrest photo in London 1923.jpg|eta|200pxRet Marut, arestita en Londono en 1923.]]
'''B. TRAVEN''' (eble naskiĝis la [[25-a de februaro|25-an de februaro]] [[1882]] - mortis la [[4-a de marto|4-an de marto]] aŭ [[26-a de marto|26-an de marto]] [[1969]] en [[Meksiko]], subŝtato [[Chiapas]]), estas la pseŭdonimo de [[Germanio|germana]] [[verkisto]], kiu priskribis la vivon de sociaj subigitoj, precipe de [[Meksiko|meksikaj]] [[indianoj]]. Liaj efektivaj nomo, naskiĝdato kaj biografiaj detaloj estis objekto de debatoj inter literatursciencistoj, sed estas certe, ke li pasigis la plej grandan parton de sia vivo en Meksiko.
 
Li estis la plej granda literatura mistero de la [[20-a jarcento]], ĉar li dum sia tuta vivo sekretigis sian identecon. Certas,Laŭ kela plej populara hipotezo, li aktivis unue en [[Germanio]] kiel aktoro sub la nomo '''Ret Marut''', partoprenis en la [[Bavaria Respubliko de Konsilantaroj]], kaj ekde [[ĉirkaŭ 1924]] li vivis en [[Ameriko]]. Eĉ kiel fama verkisto, kies verkojn oni sukcese filmis, li ne volis malkaŝi, kiu li fakte estas, ĉar laŭ lia opinio gravas la verko, ne la privata vivo. Tial oni suozissupozis eĉ, ke li estas reĝa bastardo aŭ persekutata krimulo aŭ revoluciulo k.s. LiAliaj uzadisnomoj ankaŭkiu ladiversmaniere ligitiĝis al Traven nomojninkludas Hal Croves, Richard Maurhut, Torsvan, Herman Albert Otto Max Feige. Oni eĉ supozis, ke li estas [[Jack London]], kiu nur ŝajnigis memmortigon kaj daŭrigis sian literaturan agadon sub alia nomo kaj en alia lingvo. TamenAlia nun certateorio, pro la esplorfarado de Will Wyatt post esplorfarado, ,ke la vera nomo de Marut/Traven estas '''Otto Feige''', kiu devenis el [[Schwiebus]], tiam (en la provinco [[Brandenburgio]], Germanio; (post 1945 novnomita [[''Świebodzin]]'' en [[Pollando]]).
 
Traven aŭtoris multajn romanojn, unu vojaĝraporton kaj multe da rakontoj, en kiuj kombiniĝas sensaciaj aventurtemoj kaj ironia humuro kun kritika sinteno pri la [[kapitalismo]], kiu videbligas [[socialismo|socialismajn]] kaj [[anarkiismo|anarkiismajn]] simpatiojn. Li estas fama precipe pro siaj romanoj pri ekspluatataj meksikaj indianoj, kiujn oni dungis je preskaŭ sklavaj vivkondiĉoj ĉe arbohakado de mahagono - kiu hakis tro malmulte da arboj, estis dumnokte ĉeokaze eĉ pendigita sur arbo, sed ne je la kolo, sed je la manoj. Ankaŭ liaj ceteraj romanoj okupiĝas pri socialaj maljustaĵoj, praktikataj ĉe kotonrikoltantoj, maristoj, laboristoj ks.
 
La romanoj kaj rakontoj de B. Traven ĝuis (kaj ĝuas plu) grandan popularecon jam en la periodo inter la du mondmilitoj kaj ankaŭ post la [[Dua mondmilito]]. Li longe restis unu el la plej legataj verkistoj de la germanlingva populara literaturo. Liaj verkaĵoj estas tradukitaj en pli ol 24 lingvojn kaj laŭ taksoj atingas suman eldonon de almenaŭ 30 milionoj da liboj.<ref name="Hauschild-in-Valencia">[http://www.fage.es/valencia10/Literatur.pdf Jan-Christoph Hauschild: ''Zwischen Selbstinszenierung und Fremdkonstruktion: B. Travens Performance im Licht neuer Forschungsergebnisse''] ("Inter memsurscenigo kaj fremda konstruo: la publika vivo de B. Traven en lumo de novaj esploraj rezultoj")], prelego en la 7-a kongreso de la federacio de germanistaj asocioj en Hispanio, [[hispane]] ''Federación de Asociaciones de Germanistas de España'', FAGE, [[germane]] iom pli koncize ''Spanischer Germanisten-Verband'') en la universitato de [[Valencio]], la 17-an de septembro 2010</ref><ref name="Pateman">Roy Pateman: ''The Man Nobody Knows: The Life And Legacy Of B. Traven'' ("la viro kiun neniu konas: la vivo kaj heredaĵo de B. Traven"). University Press Of America 2005, ISBN 0-7618-2973-3, S. 1</ref> Laŭ nndb.com, [[Albert Einstein]], je la demando al li farita: kiun libron li kunportus ironte sur dezertan insulon respondis: iun ajn kondiĉe ke ĝi estqsestas libro de Traven.<ref>[http://www.nndb.com/people/918/000174396/ biografieto de Traven, kun mencio de la citaĵo de Einstein pri liaj libroj, en la retejo nndb.com] ({{en}})</ref>
 
== Verkoj ==
 
* [[1926]] ''Der Wobbly'' (La kotonplukistoj)
* [[1926]] ''Das Totenschiff'' (La Mortula Ŝipo) - filmita
* [[1927]] ''Der Schatz der Sierra Madre'' (La trezoro de la Sierra Madre) - anglalingve filmita kiel ''[[The Treasure of the Sierra Madre]]''
* [[1928]] ''Land des Frühlings'' (Lando de l' printempo)
* [[1928]] ''Der Busch'' (La vepro)
* [[1929]] ''Die Brücke im Dschungel'' (Ponto en la ĝangalo)
* [[1929]] ''Die Weiße Rose'' (Rozo Blanka)
* [[1931]] ''Der Karren'' (Ĉaro)
* [[1931]] ''Regierung'' (Registaro)
* [[1933]] ''Der Marsch ins Reich der Caoba'' (Marŝo en la regnon de l' mahagono)
* [[1936]] ''Die Troza'' (Trunko)
* [[1936]] ''Die Rebellion der Gehenkten'' (Ribelo de l' pendigitoj) - filmita
* [[1936]] ''Sonnen-Schöpfung / Indianische Legende'' (Sun-kreado, indiana legendo)
* [[1940]] ''Ein General kommt aus dem Dschungel'' (Generalo venas el la ĝangalo)
* [[1950]] ''Macario'' (Makario)
* [[1958]] ''Der dritte Gast'' (La tria gasto)
* [[1960]] ''Aslan Norval''
* [[1963]] ''Khundar'' (Kundar)
 
== Rete atingeblaj verkoj==
'''Ret Marut: "''Der Ziegelbrenner" (Zeitschrift)''', gazeto''
 
'''Ret Marut: "Der Ziegelbrenner" (Zeitschrift)'''
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/DerZiegelbrenner.pdf Ret Marut: Der Ziegelbrenner]
 
''';B. Traven, germanlingva: Romane in deutschen Erstausgaben'''
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/B.Traven_Die_weisse_Rose_Erstausgabe.pdf B.Traven: Die weiße Rose]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/B.Traven_Der_Wobbly_Erstausgabe.pdf B.Traven: Der Wobbly]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/B.Traven_Das_Totenschiff_Erstausgabe.pdf B.Traven: Das Totenschiff]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/B.Traven_Der_Schatz_der_Sierra_Madre_Erstausgabe.pdf B.Traven: Der Schatz der Sierra Madre]
 
'''Caobazyklus in Deutsch''' :
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/B_Traven_Der_Karren_Erstausgabe.pdf B.Traven: Der Karren]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/B_Traven_Regierung_Erstausgabe.pdf B.Traven: Regierung]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/B.Traven_Marsch_ins_Reich_der_Caoba_Erstausgabe.pdf B.Traven: Der Marsch ins Reich der Caoba]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/B_Traven_Die_Troza_Erstausgabe.pdf B.Traven: Die Troza]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/B_Traven_Die_Rebellion_der_Gehenkten_Erstausgabe.pdf B.Traven: Die Rebellion der Gehenkten]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/B.Traven_Ein_General_kommt_aus_dem_Dschungel_Zweitausgabe.pdf B.Traven: Ein General kommt aus dem Dschungel]
 
''';Romantradukoj anglalingvaj'''
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/btraven_deathship.pdf B.Traven: The Death Ship]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/Traven-CottonPickers.pdf B.Traven: The Cotton-Pickers]
 
''';Rakontotradukoj en Esperanto I'''
<!--Ĉiuj verkoj sub ĉi tiu titolo de Ret Marut:-->
* [http://traven-esperanto.blogspot.de/2012/03/ret-marut-nebulo-rakontotraduko.html Ret Marut: En la nebulo]
* [http://traven-esperanto.blogspot.de/2012/03/ret-marut-interparolado-kiamcineas.html Ret Marut: Interparolado]
* [http://traven-esperanto.blogspot.de/2012/03/ret-marut-trompantoj-rakontotraduko.html Ret Marut: Trompantoj]
 
''';Fabelotraduko en Esperanto'''
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/Ret_Marut_Kundar.pdf Ret Marut: Kundar]
 
''';Romantradukoj en Esperanto I'''
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/btraven_mortulasxipo.pdf B.Traven: La Mortula Ŝipo]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/btraven_trezoro.pdf B.Traven: Trezoro de l' Sierra Madre]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/btraven_rozoblanka.pdf B.Traven: Rozo Blanka]
 
''';Mahagonciklo en Esperanto II'''
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/btraven_cxaro.pdf B. Traven: Ĉaro]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/btraven_registaro.pdf B. Traven: Registaro]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/btraven_marsxo.pdf B. Traven: Marŝo en la regnon de l' mahagono]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/btraven_mahagontrunko.pdf B. Traven: Mahagontrunko]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/btraven_ribelo.pdf B. Traven: Ribelo de l' pendigitoj]
* [http://www.karapaco.de/u/B.Traven/btraven_generalo.pdf B. Traven: Generalo venas el la ĝangalo]
 
''';Rakontotradukoj en Esperanto II'''
* [http://traven-esperanto.blogspot.de/2012/03/b.html B.Traven: Konvertado de indiĝenoj]
* [http://traven-esperanto.blogspot.de/2012/12/btraven-la-kaptita-fulmo-rakontotraduko.html B.Traven: La kaptita fulmo]
* [http://traven-esperanto.blogspot.de/2012/03/btraven-la-dinamitkartoco-rakonto.html B.Traven: La dinamitkartoĉo]
* [http://traven-esperanto.blogspot.de/2012/03/historio-pri-la-dio-kiu-kreis-la-sunon.html B.Traven: Historio pri la dio, kiu kreis sunon]
* [http://traven-esperanto.blogspot.de/2012/04/b-traven-nokta-vizito-en-la-vepro.html B.Traven: Nokta vizito en la vepro]
 
 
== Retejoj pri B. Traven ==
* [http://traven-esperanto.blogspot.de/ B.TRAVEN-ESPERANTO-CEZAR] en Esperanto, anglalingve, germanlingve.
* [https://eo.wikipedia.org/wiki/Hans-Georg_Kaiser#Retejoj_de_B._Traven Hans-Georg Kaiser] en Esperanto kaj por germanlingvanoj
* [http://www.btraven.com/ www.btraven.com] anglalingve, germanlingve, en Esperanto
 
== Referencoj ==
{{Referencoj}}
 
== Eksteraj ligiloj ==
{{Vivtempo|1882|1969|Traven, B.}}
{{vikicitaro}}
[[Kategorio:Germanaj verkistoj]]
* [http://traven-esperanto.blogspot.de/ B.TRAVEN-ESPERANTO-CEZAR] en Esperanto, anglalingve, germanlingve, de [[Hans-Georg Kaiser]].
* [http://www.btraven.com/ www.btraven.com] anglalingve, germanlingve, en Esperantohispanlingve.
 
{{Vivtempo|1882|1969|DEFAŬLTORDIGO:Traven, B.}}
{{DEFAULTSORT:Kaiser, Hans-Georg}}
[[Kategorio:Germanaj esperantistojverkistoj]]
[[Kategorio:Naskiĝintoj en 1954]]
444

redaktoj