Velsono: Malsamoj inter versioj

98 bitokojn forigis ,  antaŭ 2 jaroj
Velsono
e (Roboto: Forigo de 40 interlingvaj ligiloj, kiuj nun disponeblas per Vikidatumoj (d:q19408))
(Velsono)
{{Lokoj de artikulacio}}
'''VelarojVelsonoj''', '''velaraj konsonantojvelaroj''', aŭ '''velaj konsonantoj''' estas [[konsonanto]]j [[artikulacio|artikulaciataj]] per la malantaŭa parto de la [[lango]] (la langa dorso) kontraŭ la mola palato (la malantaŭa parto de la plafono de la [[buŝo]], nomata la '''mola palato''' aŭ '''[[Molapalata palato|velo]]''').
 
Ĉar la vela regiono de la buŝa plafono estas relative vasta kaj la moviĝoj de la langa dorso ne estas tre precizaj, velaroj facile spertas [[Asimilo (fonetiko)|asimiladon]], movante sian artikulacion [[dorso|dorsen]] aŭ [[frunto|frunten]] dependante de la kvalito de apudaj [[vokalo]]j. Ili ofte aŭtomate iĝas "fruntigitaj", tio estas parte aŭ tute [[palatala konsonanto|palataj]] antaŭ sekvanta [[antaŭa vokalo]], kaj "retiritaj" antaŭ [[dorsa vokalo]].
 
[[Palataligo|Palataligitaj]] velarojvelsonoj (kia la angla /k/ en ''keen'' aŭ ''cube'') fojfoje nomatas '''palatovelaroj'''.
 
Multaj lingvoj ankaŭ havas [[labialigo|labialigitajn]] velarojn, kia {{IPA|[kʷ]}}, en kiu la artikulacion akompanas rondigo de la lipoj. Ankaŭ ekzistas [[labial-velara konsonanto|labial-velaraj konsonantoj]], kiuj duoble artikulaciiĝas ĉe la velo kaj ĉe la lipoj, kia {{IPA|[k͡p]}}. Tiu distingo malaperas ĉe la [[alproximanto]] [w], ĉar labialigo engaĝas la aldonon de labiala alproximiĝa artikulacio al la sono, kaj tiu ambigua situacio ofte nomiĝas '''labial-velara'''.
|-
! style="border:1px solid black"|{{IPA|x}}<!--[[Image:Xsampa-x.png]]-->
| style="border:1px solid black"|[[senvoĉavela velarafrotsono frikativosenvoĉa]]
| style="border:1px solid black"|[[Germana lingvo|Germana]]
| style="border:1px solid black"| Bau{{malhelruĝe|ch}}
|-
! style="border:1px solid black"|{{IPA|ɣ}}<!--[[Image:Xsampa-G2.png]]-->
| style="border:1px solid black"|[[voĉavela velarafrotsono frikativovoĉa]]
| style="border:1px solid black"|[[Margi lingvo|Margi]]
| style="border:1px solid black"|{{malhelruĝe|ɣ}}àfə́
| style="border:1px solid black"|[[velara alproksimanto]]
| style="border:1px solid black"|[[Hispana lingvo|Hispana]]
| style="border:1px solid black"|pa{{malhelruĝe|g}}ar<ref>[[Intervokala]] ''g'' en la hispana ofte estas priskribita kiel tre leĝere artikulaciata [[voĉavela velarafrotsono frikativovoĉa]].</ref>
| style="border:1px solid black"|{{IPA|[pa}}{{IPA|ɰ}}{{IPA|aɾ]}}
| style="border:1px solid black"|[[viktivortaro:pagi|pagi]]
 
[[Kategorio:Konsonantoj]]
[[Kategorio:Velsonoj]]