Batalo de Varsovio (1920): Malsamoj inter versioj

sen resumo de redaktoj
La '''Batalo de Varsovio''' ([[rusa lingvo|ruse]]: ''Варшaвское сражeние'' [varŝavskoje sraĵenije], [[pola lingvo|pole]]: ''Bitwa Warszawska''; ankaŭ nomata ''La Miraklo apud [[Vistulo]]'') estis decida batalo inter polaj kaj sovetiaj armeoj, kiu okazis de la [[13-a de aŭgusto|13-a]] ĝis la [[25-a de aŭgusto]] [[1920]] dum la [[pola-bolŝevika milito]]. Ĝi estis agnoskata de [[Edgar Vincent D'Abernon]] kiel la 18-a plej grava batalo en la historio de la homaro. La venko de la [[Pola Armeo]] decidis pri gardigo de sendependeco de Pollando kaj haltigis la komunistan revolucion, irantan al okcidenta [[Eŭropo]].
[[Dosiero:Jozef Pilsudski1.jpg|160px|eta|[[Józef Piłsudski]], komandanto de Pola Armeo]]
 
<br />
[[Dosiero:Tukhachevsky-mikhail-2.jpg|150px|eta|[[Miĥail Tuĥaĉevskij]], marŝalo de [[Sovetunio]]]]
[[Dosiero:Bij Bolszewika.jpg|thumb|dekstra|Pola propagand-afiŝo e la jaro 1920]]
[[Dosiero:Polish-soviet propaganda poster 1920 Polish.jpg|thumb|Pola rekrut-afiŝo el la jaro 1920]]
{| style="margin:1em auto 0 auto"
|- style="vertical-align:top"
| [[Dosiero:Battle of Warsaw - Phase 1 - en.svg|eta|280px|1-a fazo: la sovetia alveno]]
| [[Dosiero:Battle of Warsaw - Phase 2.svg|eta|280px|2-a fazo: la pola kontraŭatakokontraŭ-atako]]
|}
==Skizo==
Je la [[12-a de aŭgusto]] [[1920]] fortoj de la [[Ruĝa Armeo]] komandataj de [[Miĥail Tuĥaĉevskij]] alvenis ĉe la pola ĉefurbo [[Varsovio]] kaj apuda fuorto [[Modlin]], komencante la atakon. La aŭtoro de la pola batalplano estis ĉefstabestro, generalo [[Tadeusz Rozwadowski]]. Lunde, la 16-an de aŭgusto, la pola armeo komandata de [[Józef Piłsudski]] impete kontraŭatakis la bolŝevikan forton flanke de la suda rivero [[Wieprz]]. Tio devigis la rusan soldataron forlasi la sieĝon kaj malorde retiri orienten. Taksataj sovetaj malprofitoj ĉirkaŭas 10,000 mortintajn, 10,000 vunditajn kaj 66,000 kaptitajn. Komparante, poloj suferis 4,500 mortintajn, 10,000 perdiĝitajn kaj 22,000 vunditajn.
 
Antaŭ la batalo apud [[Vistulo]] plejmulto da bolŝevikoj kaj eŭropaj politikaj spertuloj prognozis baldaŭan perdon de preskaŭ venkita pola armeo. Ĝia mira kaj neatendita venko kripligis la sovetajnsovetiajn fortojn. [[Vladimir Lenin]] priskribante tiun situacion diris, ke ''"bolŝevikoj suferis grandegan malvenkon"''. Dum sekvantaj monatoj kelkaj pluaj venkoj fare de poloj savis la sendependecon de ilia lando. Pro tio ŝtatestroj de Sovetunio konsentis por la paco. En 1921 la [[traktato de Rigo]] estis subskribita, firmigante la stabilan pola-sovetansovetian limon.
 
== Gravaj epizodoj ==
* [[Norman Davies|Davies, Norman]], White Eagle, Red Star: the Polish–Soviet War, 1919–20, Pimlico, 2003, ISBN 0-7126-0694-7.
* Davies, Norman. "The Soviet Command and the Battle of Warsaw," Soviet Studies (1972) 23#4 pp. 573–585 says the Soviet failure of command was responsible for its defeat
* [[Andrzej Nowak]], ''Ojczyzna Ocalona. Wojna sowiecko-polska 1919–1920'' (Patrujo Savita. Pola-bolŝevika milito 1919-1920), Biały Kruk / Blanka Lupo, [[Krakovo]] 2012
 
==Eksteraj ligiloj==
* [http://bitwawarszawska.pl/ Strona www o Bitwie Warszawskiej] - paĝo pri la Batalo de Varsovio
 
[[Dosiero:Jozef Pilsudski1.jpg|160px|eta|[[Józef Piłsudski]], komandanto de Pola Armeo]]
<br />
[[Dosiero:Tukhachevsky-mikhail-2.jpg|150px|eta|[[Miĥail Tuĥaĉevskij]], marŝalo de Sovetunio]]
 
{| style="margin:1em auto 0 auto"
|- style="vertical-align:top"
| [[Dosiero:Battle of Warsaw - Phase 1 - en.svg|eta|280px|1-a fazo: sovetia alveno]]
| [[Dosiero:Battle of Warsaw - Phase 2.svg|eta|280px|2-a fazo: pola kontraŭatako]]
|}
 
 
20 744

redaktoj