Damaĝa organismo: Malsamoj inter versioj

627 bitokojn aldonis ,  antaŭ 2 jaroj
plibonigo
(plibonigo)
La esprimo '''damaĝa organismo''' aŭ '''damaĝulojdamaĝulo''' (aŭ kelkfoje '''plago''') estas komuna esprimo por [[organismo]]j ([[specio (biologio)|bestospeciobesto]]j, kiuj transdonas [[infekto|infektadoplanto]]n alj, [[homofungo]]j, [[bestomikroorganismo]]j) kiuj detruaskaŭzas [[biomaso]]n,rimarkindan ronĝasĝenon [[konstruaĵo]]jn, ĝenasdanĝeron al utilbestoj ktp.[[Homaro|personoj]] - tielaliaj ke(gravaj) iliorganismoj tre malutilas por la homo,tuta ĉar ili kaŭzas ekonomian perdon. La aparteno al la nocio do dependas de la [[ekonomio|ekonomia]] (mal)utileconaturo.
 
=== Damaĝo al personoj ===
La damaĝbestoj aperas plej ofte en ne protektitaj kultivareoj. La damaĝaj organismoj povas plej rapide evolui en [[monokulturo]]j, neprizorgitaj per [[kemiaĵo]]j.
 
La ĉefaj manieroj damaĝi estas formanĝado de [[cerealo]]j aŭ aliaj [[kulturplanto]]j aŭ utilbestoj, ronĝado de [[konstruaĵo]]j, kaj transdonado de [[infekto]]j aŭ al personoj mem aŭ al iliaj utilplantoj aŭ utilbestoj. Ili aŭ kaŭzas ĝenon kaj [[ekonomio|ekonomian]] perdon, aŭ rekte endanĝerigas la sanon kaj vivon.
La ekstrema [[klimato]] (varmego, sekego) malfortigas la [[planto]]jn kaj malfermas la pordon por la damaĝaj organismoj.
 
LaDamaĝaj damaĝbestojorganismoj aperas plej ofte en ne protektitaj kultivareoj. La damaĝaj organismojIli povas plej rapide evolui en [[monokulturo]]j, neprizorgitaj per [[kemiaĵo]]j. Ekstrema [[klimato]] (varmego, sekego) malfortigas la [[planto]]jn kaj povas malfermi la pordon por la damaĝaj organismoj.
 
=== Damaĝo al ceteraj organismoj kaj naturo ===
 
Foje iu specio povas esti pritaksita kiel damaĝulo el vidpunkto de alia organismo (utila organismo, aŭ eĉ cetera organismo). Plejparte temas pri [[invadaj specioj]]. La ĉefaj manieroj damaĝi estas transdonado de infektoj, rekta manĝado de la trafitaj organismoj, iliaj idoj aŭ ovoj, aŭ formanĝado de ilia manĝajo, foje eĉ detruo de iliaj konstruaĵoj.
 
=== Listo de specioj ===
 
oni kalkulas al la damaĝantoj inter alie
** [[rato]]
 
[[Kategorio:Damaĝaj bestoj| ]]