Malfermi la ĉefan menuon

Ŝanĝoj

35 bitokojn aldonis ,  antaŭ 9 monatoj
e
Roboto: Automata tekst-anstataŭigo: (- ĉ. + ĉirkaŭ )
** [[1914]]: [[Kapitulaco]] de germana kaj aŭstro-hungara armeoj en sieĝata de japanoj kaj britoj havena ĉina urbo [[Cindao]]
** [[1916]]: [[Usono]]: oficanta prezidento [[Woodrow Wilson]] reelektiĝis por la 2-a kadenco
** [[1917]]: '''En [[Rusio]] [[krozŝipo]] ''[[Avrora]]'' pafe komencis tiel nomatan [[Oktobra Revolucio|Oktobran Revolucion]]''' - '''la [[bolŝevikoj|bolŝevika]] [[ŝtatrenverso]] kontraŭ dinamike evoluanta [[demokratio|demokratia]] Rusio''' kun silenta apogo de [[Germanio]] kaj [[judoj|juda]] intelektularo de [[Usono]], ĉar la rusa malaprobis ĝin - kreiĝis Konsilio de [[Popolkomisaro]]j ĉe [[Rusia Soveta Federacia Socialisma Respubliko]], politika [[mafio]] eliminanta [[homrajto]]jn en Rusio (nun en 1937-1941 oni murdis 11 milionojn de siaj civitanoj, kaj dum la [[dua mondmilito]] [[Sovetunio]] murdis 2 milionojn de civitanoj de la [[Dua Pola Respubliko]], ĉefe polojn). "Ruĝa epidemio" pere de [[komunismo|komunistaj]] reĝimoj en la mondo ĝis nun pereigis ĉ.ĉirkaŭ 150 milionojn da [[viktimo]]j; brita armeo konkeris havenon kaj fortikaĵon [[Gaza-urbo|Gaza]]
** [[1918]]: '''[[Novembra Revolucio (Germanio)]]: [[Kurt Eisner]] proklamis Liberan Ŝtaton [[Bavario]] kaj kaŭzis detronigon de 700-jara dinastio [[Vitelsbaĥoj]]'''; Provizora Popola Registaro de [[Pola Respubliko]], konsistanta el [[Politika maldekstro|maldekstrulaj aktivuloj]] el [[Kongresa Pollando]] kaj [[Reĝlando Galicio kaj Lodomerio]], kreiĝis en [[Lublin]] sub gvido de [[Ignacy Daszyński]]
* [[1919]]: En [[Zaslavo]] [[Ukraina Popola Respubliko]] kaj [[Dua Pola Respubliko]] subskribis protokolon pri [[demarkacia linio]] inter pola kaj ukraina armeoj
* [[1929]]: '''Malfermo de la [[Muzeo de Moderna Arto de Novjorko]]'''
* [[1931]]: [[Ĉina Soveta Respubliko]] fondiĝis
* [[1938]]: [[Herschel Grynszpan]] revenĝe pri "Polenaktion" (dum kelkaj tagoj oni [[deportado|deportis]] de [[Germanio]] al [[Pollando]] ĉ.ĉirkaŭ 17 mil [[judoj]]n) pafmortigis en [[Parizo]] germanan diplomaton - la evento iĝis '''preteksto al [[kristala nokto]]'''
* [[Dua mondmilito]] en [[Pollando]] kaj la mondo:
** [[1939]]: [[Guberniestro]] de [[Ĉefgubernio|Ĝenerala Gubernio]] [[Hans Frank]] solene eniris al [[Krakovo]] kaj ekloĝis sur [[Vavelo]], kiu iĝis lia ofica sidejo; [[gestapo]] murdis en Morzewo ([[distrikto Pilski]]) 40 polojn kaj 2 germanojn; '''[[Ordnungspolizei|germana polico]] [[pafekzekutado|pafekzekutis]] en Dopiewiec ([[Distrikto Poznański]]) 70 [[studento]]jn de [[malliberejo]] en [[Poznań]], en malliberejo en [[Rawicz]] 46 [[Sileziaj Ribeloj|sileziajn ribelintojn]]''', en Morzewo 41 virojn, en Dalki apud [[Gniezno]] 24 polojn; germanaj soldatoj pafmortigis en [[Kościan]] 45 loĝantojn de la urbo; en [[Włocławek]] germanoj fermis [[katedralo]]n kaj arestis 44 [[pastro]]jn kaj alumnojn de Animzorga Seminario kune kun [[episkopo]] Michał Kozal kaj sekretario de episkopa kurio pastro Jan Broniarczyk; en [[Poznań]] estro de [[Varto]]-Lando Arthur Greiser malpermesis [[geedziĝo]]jn inter [[poloj]] kaj [[germanoj]]
** [[Heinrich Himmler]] ordonis fondi sur [[okupado|okupataj]] polaj teritorioj oficejojn de germana ŝtata sekreta polico [[gestapo]]; '''pola ĉefministro en [[ekzilo]] generalo [[Władysław Sikorski]] estis nomumita de prezidento [[Władysław Raczkiewicz]] ĉefkomandanto de [[Polaj Armitaj Fortoj en Okcidento|Polaj Armitaj Fortoj]]''' - komencis rekrei polan [[armeo]]n en [[Francio]], printempe 1940 polaj militaj unuoj nombris jam ĉ.ĉirkaŭ 85 mil soldatoj
** [[1940]]: En [[Krynica-Zdrój]] germanoj malfermis ekspozicion de ukraina arto
** [[1941]]: Gestapo transportis al [[Lodzo]] 1000 [[ciganoj]]n de [[Mattersburg]]; germana polico pafmortigis en Mostki 24 virojn
** '''Aviadilo de [[Luftwaffe]] [[torpedo|torpedis]] sur [[Nigra Maro]] sovetan [[malsanulejo|malsanulejan]] [[motorŝipo]]n ''Armenio'' - pereis ĉ.ĉirkaŭ 5 mil vunditoj kaj rifuĝintoj de [[Krimeo]]'''
** [[1942]]: Gestapo kaj ĝendarmoj pafmortigis en [[Kazimierza Wielka]] ĉ.ĉirkaŭ 20 judojn; taĉmento de Popola Gvardio forkondukis de labortendaro en Janiszów ([[distrikto Sandomierski]]) ĉ.ĉirkaŭ 500 judojn deportotaj al [[koncentrejo]] [[Majdanek]]
** '''Gvidanto de kontraŭsoveta ribelo en [[Ĉeĉena-Inguŝa ASSR]] estis mortigita de speciala taĉmento de [[NKVD]]'''
** [[1943]]: Germana polico pafmortigis en Parchocin (proksime al [[Busko-Zdrój]]) 9 personojn suspektitajn pri apartaneco al [[partizano]]j; taĉmento de Popola Gvardio eksplodigis en [[distrikto Wołomiński]] trajnon kun [[municio]]; '''Germanaj ĝendarmoj pafmorigis en vilaĝo Chominna (proksime al [[Biała Podlaska]]) 5-personan familion de Olesiuk pro kaŝo de judo''' - inter [[pafekzekutado|pafekzekutitoj]] estis 3 [[infano]]j en aĝo de 3, 9 kaj 14 jaroj
== Mortoj ==
* [[644]]: [[Umar ibn al-Ĥattab]], la dua [[kalifo]] de [[islamo]]
* [[739]]: [[Willibrord]], apostolo de la [[frisoj]] (n. ĉ.ĉirkaŭ 658)
* [[1497]]: [[Filipo la 2-a de Savojo]], duko de [[Savojo]] kaj [[Piemonto]] (n. [[1438]])
* [[1550]]: [[Cosmas Alder]], svisa komponisto kaj politikisto (naskiĝis ĉirkaŭ [[1497]])