Termantelo: Malsamoj inter versioj

869 bitokojn aldonis ,  antaŭ 2 jaroj
Nova paragrafo pri termantela konvekto
(svg)
(Nova paragrafo pri termantela konvekto)
[[Dosiero:Earth-cutaway-schematic-numbered.svg|thumbeta|400px|<center>sekco de la [[tero]]:<br />1 terkrusto (oceana kaj kontinenta krusto, dikeco 0 ĝis 80 km), 2 [[termantelo]] (supra mantelo inkluzive de la [[astenosfero]] (5), kaj suba mantelo), 3 [[terkerno]] (3a kaj 6 ekstera, likva kerno, 3b kaj 7 ena, solida kerno - 4 [[litosfero]], do terkrusto kaj supra mantelo]]
 
La '''termantelo''' estas la dikega, meza ŝelo interne de la planedo [[teroTero]]. Ĝi situas rekte sub la [[terkrusto]] kaj averaĝe dikas 2850 kilometrojn (la limo inter [[terkerno]] kaj termantelo averaĝe troviĝas 2898 kilometrojn sub la tersurfaco). La termantelo samkiel la terkrusto estas solida, sed en siaj mekanikaj ecoj kaj kemia konsisto signife diferencas de la pli supra terkrusto, kiu funde de la oceanoj kaj sub la kontinentoj aparte konsistas el [[bazalto]] kaj sur la kontinento aparte el [[granito]]. La plej supra parto de la termantelo nomiĝas [[astenosfero]].
 
La rokaro de la supra termantelo konsistas el la mineralo [[olivino]] respektive variaĵoj ekestantaj pro alta fizika premo, krome el [[pirokseno]]j kaj similaj mineraloj. En la profunda parto de la mantelo inter 660 kaj 800 kilmetroj ekzistas tiom altaj temperaturoj kaj premoj, ke tiuj mineraloj ne plu stabilas kaj daŭre transformiĝas al aliaj mineraloj. La termantela rokaro havas pli grandan parton de [[fero]] kaj [[magnezio]], kaj malpli grandan parton de [[silicio]] kaj [[aluminio]] ol la terkrusto.
Kvankam tiuj temperaturoj aparte en pli profundaj regionoj signife superas la fandopunkton de la ŝtonoj, la termantelo tamen preskaŭ komplete solidas, ĉar la grandega premo malhelpas la fandiĝon.
 
{| align="leftcenter" width="30%" {{Prettytable}}
! bgcolor="#f0f0f0" colspan="2" align="center" | Konsisto de la '''termantelo'''
|-----
|-----
|}
 
== Termantela konvekto ==
Fakte la Tero enhavas gravan [[varmo]]n pro [[radioaktiveco|radioaktiveca]] agado. Ĝi malvarmigas forlasante la varmon al sia surfaco.
 
Pri ĉi tio, okazas tri fenomenojn: [[varmokondukto]], [[konvekto]], [[varmoradiado]]. Ĉe la termantelo, plejparto de la [[varmofluo]] plenumiĝas movante la [[roko]]jn. Efektive, pro la varmoproduktado rilatigita al la [[radioaktiveco]] de la termanrelo kaj al la malforta fluo originanta de la [[terkerno]], la materialo fariĝas pli malpeza kaj iomete [[duktileco|duktila]] kaj [[konvekcio]] okazas. Ĉi tiuj movoj de solidaj ŝtatoj estas ĉe la origino de la[[tektona plato|tektonaj plataj]] movoj kaj de la [[varma punkto|varmaj punktoj]].
 
La fiziko de ĉi tiu fenomeno estas kompleksa. Efektive, la fizikaj proprecoj de solidaj materialoj estas tre malsamaj ol tiuj de akvo aŭ aero, ekzemple.
 
[[Kategorio:Tero]]
9 958

redaktoj