Socialismo: Malsamoj inter versioj

28 bitokojn forigis ,  antaŭ 2 jaroj
Malaprobis la 2 lastajn tekstajn ŝanĝojn (de Pouyanr) kaj restarigis version 6357821 de Kani: "Sociaismo" estas sen referenco. Pruvu ke oni vere uzas tiun vorton!
Etikedoj: Poŝtelefona redakto Redakto de poŝaparata retejo
(Malaprobis la 2 lastajn tekstajn ŝanĝojn (de Pouyanr) kaj restarigis version 6357821 de Kani: "Sociaismo" estas sen referenco. Pruvu ke oni vere uzas tiun vorton!)
[[Dosiero:Spanishsocialist.gif|eta|180px|Emblemo de la [[Hispana Laborista Socialista Partio]]]]
[[Dosiero:Marx_Engels_Lenin.svg|eta|200px|Flago de marksismo-leninismo.]]
'''Socialismo aŭ Sociaismo''' estas [[Politiko|politika]] doktrino kiu celas kolektivan posedon de la produktrimedoj, por ĉesigi ekspluatadon al la laboristoj faritan de la mastraro kaj posedantaro. Tial ĝi celas la ĝeneralan intereson anstataŭ nure personan intereson (sed kompreneble lastcele la intereso de konkretaj individuoj ja estas la celo). Socialismo ebligus, kaj historie estigis tre diversajn formojn ekde totalismajn diktaturojn ĝis [[anarkiismo|anarkiistaj]] sistemoj pasante tra tre klasikaj [[demokratio|demokratiaj]] [[respubliko]]j. Tamen la ĉefaj bazoj estas respekto al homoj, libereco kaj egaleco.
 
'''Socialismo aŭ Sociaismo''' estas socia kaj ekonomia sistemo karakterizita per socia proprieto de la produktadrimedoj kaj kooperativa administrado de la ekonomio,<ref>{{cite book |author1= Bertrand Badie |author2= Dirk Berg-Schlosser |author3= Leonardo Morlino |title= International Encyclopedia of Political Science |publisher= SAGE Publications, Inc |year= 2011|isbn= 978-1412959636|page = 2456|quote=Socialist systems are those regimes based on the economic and political theory of socialism, which advocates public ownership and cooperative management of the means of production and allocation of resources.}}</ref><ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/551569/socialism ''socialism''] Britannica ACADEMIC EDITION. Konsultita la 19an de Januaro 2012.</ref> same kiel la politikaj teorio kaj movado kiuj direktas sin al la establado de tia sistemo.<ref>"2. (Government, Politics & Diplomacy) any of various social or political theories or movements in which the common welfare is to be achieved through the establishment of a socialist economic system" [http://www.thefreedictionary.com/socialism "Socialism" at The Free dictionary]</ref><ref name="ReferenceC">"The origins of socialism as a political movement lie in the Industrial Revolution." [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/551569/socialism "Socialism" in [[Encyclopedia Britannica]] Online]</ref> "Socia proprieto" povas rilati al [[Kooperativo|kooperativaj entreprenoj]], [[Kunposedo|komuna proprieto]], [[ŝtato|ŝtatposedaĵo]], civitana proprieto de egaleco, aŭ ajna kombinaĵo de tiuj.<ref>{{cite book |last= O'Hara|first= Phillip |title= Encyclopedia of Political Economy, Volume 2 |publisher= [[Routledge]]|date=September 2003|isbn= 0-415-24187-1|page = 71|quote=In order of increasing decentralisation (at least) three forms of socialized ownership can be distinguished: state-owned firms, employee-owned (or socially) owned firms, and citizen ownership of equity.}}</ref> Ekzistas multaj specoj de socialismo kaj ekzistas neniu ununura difino enkapsuliganta ĉiujn el ili.<ref>Peter Lamb, J. C. Docherty. ''Historical dictionary of socialism''. Lanham, Maryland, UK; Oxford, England, UK: Scarecrow Press, Inc, 2006. p. 1.</ref> Ili malsamas en la speco de socia proprieto kiun ili rekomendas, en la grado laŭ kiu ili dependas de merkatoj aŭ planado, kiel administrado estas organizota ene de produktivaj institucioj, kaj laŭ la rolo de la ŝtato en konstruado de socialismo.<ref>Nove, Alec. ''Socialism''. New Palgrave Dictionary of Economics, Second Edition (2008): http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_S000173</ref>
 
Socialisma ekonomia sistemo estas bazita sur la organiza preskribo de produktado por uzo, intencante la produktadon de varoj kaj servoj por rekte kontentigi ekonomian postulon kaj homajn bezonojn kie objektoj estas aprezitaj surbaze de sia [[uzo-valoro]] aŭ utileco, kontraste al estado strukturitaj sur la [[Akumulo (ekonomio)|amasiĝo de kapitalo]] kaj produktado por profito.<ref>"Socialism and Capitalism: Are They Qualitatively Different Socioeconomic Systems?", de Kotz, David M. Konsultita la 19an de Februaro, 2011, el University of Massachusetts: http://people.umass.edu/dmkotz/Soc_and_Cap_Diff_Syst_06_12.pdf: "This understanding of socialism was held not just by revolutionary Marxist socialists but also by evolutionary socialists, Christian socialists, and even anarchists. At that time, there was also wide agreement about the basic institutions of the future socialist system: public ownership instead of private ownership of the means of production, economic planning instead of market forces, production for use instead of for profit."</ref> En la tradicia koncepto de socialisma ekonomio, kunordigo, kontado kaj valortakso estus faritaj en speco, per ofta fizika magnitudo, (uzante fizikajn kvantojn) aŭ per rekta kvanto de laboro-tempo modloko de financa kalkulo.<ref>''Market Socialism: The Debate Among Socialists'', de Schweickart, David; Lawler, James; Ticktin, Hillel; Ollman, Bertell. 1998. From "The Difference Between Marxism and Market Socialism" (pp. 61–63): "More fundamentally, a socialist society must be one in which the economy is run on the principle of the direct satisfaction of human needs...Exchange-value, prices and so money are goals in themselves in a capitalist society or in any market. There is no necessary connection between the accumulation of capital or sums of money and human welfare. Under conditions of backwardness, the spur of money and the accumulation of wealth has led to a massive growth in industry and technology ... It seems an odd argument to say that a capitalist will only be efficient in producing use-value of a good quality when trying to make more money than the next capitalist. It would seem easier to rely on the planning of use-values in a rational way, which because there is no duplication, would be produced more cheaply and be of a higher quality."</ref><ref>{{cite book |last= Bockman|first= Johanna |title= Markets in the name of Socialism: The Left-Wing origins of Neoliberalism|publisher= Stanford University Press|year= 2011|isbn= 978-0-8047-7566-3}}</ref> Sur distribuado de produktaĵo ekzistas du proponoj, unu kiu estas bazita sur la principo de ĉiu laŭ sia kontribuo kaj alia sur la principo de ĉiu laŭ sia kapablo, ĝis ĉiu laŭ sia bezono. La konsilindeco, farebleco kaj precizaj metodoj de resursoasignado kaj valortakso estas la temo de la socialisma kalkuldebato.