Malfermi la ĉefan menuon

Ŝanĝoj

261 bitokojn aldonis ,  antaŭ 7 monatoj
→‎Eventoj: memsinkiĝo de germana krozŝipo; forigo de 1887
* [[1499]]: [[Listo de regantoj de Litovio|Grandduko de Litovio]] kaj venonta pola reĝo [[Aleksandro (Pollando-Litovio)|Aleksandro]] atribuis al [[Minsk]] [[urborajto]]jn
* [[1590]]: [[Hugenotoj]] venkis en batalo de Ivry-la-Bataille [[Franca Katolika Ligo|Francan Katolikan Ligon]]
* [[1633]]: Reĝo [[Ladislao la 4-a (Pollando-Litovio)|Ladislao la 4-a]] formale agnoskis [[ortodoksismo]]n sur teritorio de la [[Respubliko de Ambaŭ Nacioj]] - pli poste [[protestantismo]] altrudis la [[kontraŭpolismo|kontraŭpolisman]] [[slogano]]n [[poloj|polo]]-[[katolikismo|katoliko]]
* [[1647]]: [[Tridekjara milito]]: en [[Ulm]] oni kontraktis [[armistico]]n inter [[Francio]] kaj [[Svedio]] unuflanke kaj [[Bavario]] duaflanke, kio ekskludis ĝin de la konflikto
* [[1653]]: Venko de nederlanda ŝiparo kontraŭ la angla en mara batalo apud [[Livorno]]
* [[1745]]: [[Varsovio]]: en [[preĝejo]] al [[Krucumo de Jesuo|Sankta Kruco]] estis [[bapto|baptita]] [[Kazimierz Pułaski]]
* [[1774]]: Brita [[navigisto]] [[James Cook]] albordiĝis al [[Paskinsulo]]
* [[1794]]: '''Usonano [[Eli Whitney]] patentigis [[kotonseparilo]]n'''
* [[1800]]: [[Pio la 7-a]] iĝis papo
* [[1847]]: En [[Florenco]] okazis premiero de la opero ''[[Makbeto]]'' de [[Giuseppe Verdi]]
* [[1881]]: Reĝo de Rumanio [[Mikaelo la 1-a (Rumanio)|Mikaelo la 1-a]] fondis [[Ordeno de la Krono (Rumanio)|Ordenon de la Krono]]
* [[1885]]: [[Karl Theodor Robert Luther]] malkovris asteroidon [[247 Eŭkrato|Eŭkrato]]
* [[1887]]: Naskiĝas la turka verkisto [[Abdülhak Şinasi Hisar]].
* [[1897]]: Premiero de [[nacia himno]] de [[Gvatemalo]], kies tekston verkis kuba poeto
* [[1905]]: Angla futbalklubo [[Chelsea F.C.]] fondiĝis en [[Londono]]
* [[1917]]: [[Unua mondmilito]]: [[Ĉinio]] rompis [[diplomatio|diplomatiajn]] rilatojn kun [[Germanio]]
** [[1915]]: Postkurata de la batalo pri [[Insuloj Falklandoj]] germana [[krozŝipo]] ''SMS Dresden'' estis kaptita de la britaj kaj devigita al memsinkiĝo apud ĉilia [[Insularo Juan Fernández]]
** [[1917]]: [[Ĉinio]] rompis [[diplomatio|diplomatiajn]] rilatojn kun [[Germanio]]
* [[1919]]: [[Pola-bolŝevika milito]]: en Nieśwież ([[Minska regiono]]) eksplodis kontraŭbolŝevika ribelo - post kelkaj tagoj subpremita kun pafmortigo de organizantoj
* [[1920]]: En [[plebiscito]] en suda [[Ŝlesvigo]] 80% de voĉdonantoj balotis por apartaneco al [[Germanio]]
* [[1923]]: [[Konferenco de grandambasadoroj]] finfine agnoskis [[Orientaj Limregionoj|orientajn landlimojn]] de la [[Dua Pola Respubliko]]
* [[1937]]: '''Papo [[Pio la 11-a]] anoncis [[encikliko]]n, ''Mit brennender Sorge'' (Kun brulanta zorgo) pri situacio de [[Romkatolika Eklezio|Eklezio]] en [[Nazia Germanio]], kondamnantan [[naziismoNacisocialisma Germana Laborista Partio|naziismon]]n'''
* [[1939]]: [[Slovakio]] proklamis sendependecon kaj apartiĝis de [[Ĉeĥio]] - '''disfalo de [[Ĉeĥoslovakio]]'''
* [[1939]]: Sur teritorio de [[Karpata Rutenio]] fondiĝis [[Karpata Ukrainio]] - post 4 tagoj estis likvidita rezulte de la atako de hungara armeo
* [[1942]]: John Bumstead kaj Orvan Hess fariĝis la unuaj en la mondo, kiuj sukcese kuracis pacienton uzante [[penicilino]]n
** [[1940]]: Arthur Greiser malpermesis al ĉiuj [[eklezio]]j en [[Varto]]-Lando kolekti [[mono]]n dum celebrado de [[meso (diservo)|mesoj]]
** [[Angers]]: dum kunsido de Nacia Konsilio de Pollando Zofia Zaleska diris pri trastreko de [[homrajto]]j fare de Germanio kaj Sovetunio - ''oni ankaŭ forĵetis kavalirecan principon rilate al herooj, kiu gravis en [[mezepoko]], agnoskon de braveco kaj [[virto]]j de kontraŭulo''; [[Parizo]]: solena prezentado de Pola Blanka Libro en la [[franca lingvo]] - poste aperis du eldonoj en la [[angla]] kaj unu en la [[hispana]] kaj frgmentoj en la [[pola]] fare de Partio de Batalanta Pollando; [[Budapeŝto]]: "Wieści Polskie" informis, ke en [[Parizo]] aperis broŝuro de Rosa Bailly "Historio de pola-franca amikeco", kaj ke en [[Londono]] [[BBC]] ĉiudimanĉe vespere aŭdigos [[nacia himno|naciajn himnojn]] de Pollano, Francio kaj Briio
** [[1941]]: En [[Poznań]] [[germanoj]] [[gilotino|gilotinis]] 6 [[poloj]]n kaj kondamnis al [[mortpuno]] du polojn pro kanto de la [[Mazurek Dąbrowskiego|pola himno]] en [[restoracio]], kies germana proprietulo volis malhelpi kaj estis batita; '''[[Intelligenzaktion|Intelektul-kapmanjo]]: [[SS (organizaĵo)|SS]] pafmortigis inter 72 politikaj malliberuloj en koncentrejo [[Aŭŝvico]] polan profesoron pri politika ekonomiko Adam Heydel''' kun lia frato; Pola [[Ruĝa Kruco]] estis devigita limigi sian agadon en [[Ĉefgubernio|Ĝenerala Gubernio]]
** Al [[koncentrejo]] [[Mauthausen]] alvenis 14 poloj; ministerio pri laboro de [[Nazia Germanio]] rekomendis laborigi 73 123 [[judoj]]n de Varto-Lando; [[Nov-Jorko]]: "Nowy Świat" informis, ke sur la insulo [[Martiniko]] haltiĝis krize 4 mil polaj [[rifuĝinto]]j, kiuj iris de [[Francio]] al [[Sudameriko]] kaj, ke en [[Portugalio]] 800 aliaj rifuĝintoj atendas [[ vizo]]n al [[Ameriko]]; al [[Londono]] revenis usona ambasadoro ĉe pola registaro en [[ekzilo]] Drexel Biddle, malamita en Germanio; [[Egipto]]: revuo "Ku Wolnej Polsce" (Al Libera Pollando) de Memstara Brigado de [[Karpatoj|Karpataj]] Pafistoj publikigis vastan artikolon ''Por kio ni estas ĉi tie?''
** [[1942]]: Germanaj regopovoj en [[Silezio]] konstatis amasan, tujan detruon de [[afiŝo]]j surmurigataj en publikaj lokoj; polico arestis en [[Vilno]] 22 polojn pro presado aŭ disvastigado de falsaj [[nutraĵo|nutraĵaj]] aĉetrajtigiloj
** [[1943]]: '''[[Gestapo]] kaj ĝendarmoj pafmortigis en Przewrotne apud [[Głogów Małopolski]] ĉirkaŭ 30 polojn pro kaŝado de judoj'''; al germana [[Treblinka (koncentrejo)|koncentrejoekstermejo Treblinka]] alvenis transporto kun judoj de [[Grodno]]; [[holokaŭsto]]: germanoj finis dutagan likvidon de la [[Krakova geto]] murdinte ĉirkaŭ 2 mil judojn, kaj 8 mil kiel laborkapablaj forveturigis al apuda [[koncentrejo]] (la geto estis unu el la plej grandaj en ĜG, kie marte 1941 loĝis 15–17 mil judojn)
** [[1944]]: En ĜG ekzistis 94 bazoj de [[Wehrmacht]] kaj 24 de [[Ordnungspolizei|polico]], plejparte en [[bieno]]j malproksimaj de urboj, por kontraŭbatali [[partizano|partizanan]] movadon kaj protekti germanan loĝantaron; [[Ordnungspolizei|germana polico]] pafmortigis en [[Krosno]] 20 personojn
** [[1945]]: Provizora Registaro de Pollando disdividis rekonkeritajn dum la milito teritoriojn laŭ 4 administrejoj: [[Opole|Opola]] [[Silezio]], [[Malsupra Silezio]], Okcidenta [[Pomerio]], [[Varmio]] kaj [[Mazurio]]
* [[1954]]: [[Metroo de Moskvo]]: finkonstruo de la [[Kolcevaja linio (Moskvo)|Kolcevaja linio]]
* [[1964]]: [[Jack Ruby]], murdinto de [[Lee Harvey Oswald]], kiu pli frue murdis usonan prezidenton [[John F. Kennedy]], estis kondaminta al [[elektra seĝo]]
* [[1964]]: '''[[Pola Popola Respubliko]]: oni transdonis al la registaro kaj anoncis [[Letero de 34|''Leteron de 34'']] protestante kontraŭ [[cenzuro]]''' kaj limigado de [[papero]] por libroeldonado - la unua publika protesto de pola intelektularo
* [[1970]]: En japana [[Osako]] malfermiĝis [[Internacia ekspozicio]]
* [[1976]]: [[Egiptio]] nuligis traktaton pri amikeco kaj kunlaboro kun [[Sovetunio]] el 1971
* [[1978]]: [[Israelo|Israela]] armeo okupis sudan [[Libano]]n
* [[1984]]: En [[Belfasto]] prezidanto de irlanda partio [[Sinn Féin]] [[Gerry Adams]] estis grave vundita dum [[atenco]]-provo kontraŭ lia vivo
* [[1994]]: '''[[Linus Torvalds]] prezentis [[Kerno (operaciumo)|kernon]] de la [[operaciumo]] [[Linukso]]'''
* [[1995]]: [[Norda Afriko]]: hispanaj urboj [[Ceŭto]] kaj [[Melilo]] aŭtonomiĝis
* [[2002]]: En [[Eŭropa Unio]] oni komencis vendi [[ludkonzolo]]n [[Xbox]]