Veganismo: Malsamoj inter versioj

3 213 bitokojn aldonis ,  antaŭ 11 monatoj
Etikedo: redakto de fonto je 2017
Etikedo: redakto de fonto je 2017
===Manĝaĵo por dombestoj ===
Pro la media efiko de vianda, nutra manĝaĵo kaj la etikaj problemoj kiujn ĝi prezentas por veganoj, multaj veganaj aktivuloj etendas sian filozofion por inkludi la dietojn al [[dombesto]]j.<ref name="PetFoodEnvironment">{{Cite news|last=Heinze|first=Cailin|date=15 March 2017|title=A big pawprint: The environmental impact of pet food|url=https://theconversation.com/a-big-pawprint-the-environmental-impact-of-pet-food-74004|dead-url=no|department=Environment+Energy|work=[[The Conversation (website)|The Conversation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180413223017/https://theconversation.com/a-big-pawprint-the-environmental-impact-of-pet-food-74004|archive-date=13 April 2018|access-date=13 April 2018}}{{Cite news|last=Hewitt|first=Alison|date=4 August 2017|title=The truth about cats' and dogs' environmental impact|url=https://newsroom.ucla.edu/releases/the-truth-about-cats-and-dogs-environmental-impact|dead-url=no|department=UCLA Newsroom|publisher=[[University of California, Los Angeles]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180412030628/https://newsroom.ucla.edu/releases/the-truth-about-cats-and-dogs-environmental-impact|archive-date=12 April 2018|access-date=12 April 2018}}</ref><ref name="Rastogi2010">{{Cite book|url=https://www.slate.com/articles/health_and_science/the_green_lantern/2010/02/the_trouble_with_kibbles.html|title=The Trouble With Kibbles|last=Rastogi|first=Nina|date=23 February 2010|department=Health and Science (The Green Lantern)|magazine=[[Slate (magazine)|Slate]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180412083930/https://www.slate.com/articles/health_and_science/the_green_lantern/2010/02/the_trouble_with_kibbles.html|archive-date=12 April 2018|dead-url=no|access-date=12 April 2018}}</ref><ref name="PetFoodEthics">{{Cite journal|last1=Wakefield|first1=Lorelei A.|last2=Shofer|first2=Frances S.|last3=Michel|first3=Kathryn E.|title=Evaluation of cats fed vegetarian diets and attitudes of their caregivers|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|publication-date=1 July 2006|volume=229|issue=1|pages=70–3|doi=10.2460/javma.229.1.70|pmid=16817716|year=2006}}{{Cite journal|last=Rothgerber|first=Hank|date=1 September 2013|origyear=Epub published on 22 April 2013|title=A Meaty Matter: Pet Diet and the Vegetarian's Dilemma|journal=[[Appetite (journal)|Appetite]]|type=Research report|volume=68|pages=76–82|doi=10.1016/j.appet.2013.04.012|eissn=1095-8304|issn=0195-6663|lccn=83646052|pmid=23619313}}{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/environment/blog/2010/may/24/vegetarianism-pets-national-vegetarian-week-cats-dogs|title=The ethics of veggie cats and dogs|last1=Welch|first1=Dan|last2=Brown|first2=Katy|date=24 May 2010|newspaper=The Guardian|archive-url=https://web.archive.org/web/20180412024445/https://www.theguardian.com/environment/blog/2010/may/24/vegetarianism-pets-national-vegetarian-week-cats-dogs|archive-date=12 April 2018|dead-url=no|access-date=12 April 2018}}{{Cite web|url=https://io9.gizmodo.com/the-animal-lovers-dilemma-i-dont-eat-meat-but-my-pet-1717715778|title=The Animal-Lover's Dilemma: I Don't Eat Meat, but My Pet Does|last=Gonzalez|first=Robbie|date=31 July 2015|publisher=[[io9]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180412092746/https://io9.gizmodo.com/the-animal-lovers-dilemma-i-dont-eat-meat-but-my-pet-1717715778|archive-date=12 April 2018|dead-url=no|access-date=12 April 2018}}{{Cite web|url=http://www.veganfoodandliving.com/should-we-feed-cats-and-dogs-a-vegan-diet/|title=Should we feed cats and dogs a vegan diet?|last=Greener|first=Helen Bee|date=15 November 2017|website=Vegan Food & Living|publisher=Anthem Publishing|archive-url=https://web.archive.org/web/20180413222123/http://www.veganfoodandliving.com/should-we-feed-cats-and-dogs-a-vegan-diet/|archive-date=13 April 2018|dead-url=no|access-date=13 April 2018}}</ref> Ĉi tio estas precipe vera por hejmaj katoj kaj hundoj, por kiuj veganaj dombestoj estas haveblaj kaj nutre kompletaj, kiel ''Vegepet''. Tamen, ĉi tiu praktiko estis traktita singardeme kaj kritike, precipe rilate al veganaj kataj dietoj pro [[felisedoj]] devigataj esti karnomanĝuloj. Plie, kvankam nutre kompletaj, veganaj dombestaj dietoj kompareblas al viand-bazitaj por katoj kaj hundoj, ekde aŭgusto 2015 multaj komercaj veganaj dombestaj markoj ne plenumas regulojn pri nutra taŭgeco de la Asocio de Usona Nutranta Kontrolo.
 
=== Mortintaj bestoj dum rikolto ===
Steven Davis, instruisto pri bestosciencoj de la [[Universitato de Oregono]], demandis la filozofon [[Tom Regan]] en 2001 pri la diferenco inter mortigo de kamparana muso dum rikoltado de manĝaĵo kaj mortigo de porko por manĝado. La respondo de Regan estis io, kion Davis nomas "principo de malpleja damaĝo", laŭ kiu oni devas elekti manĝaĵojn, kiuj mallonge kaŭzas la plej malgrandan damaĝon al la plej malgranda nombro de bestoj. Davis argumentis ke planto-bazita dieto povas kaŭzi pli da mortoj ol dieto kiu enhavas viandon de herb-nutritaj [[remaĉuloj]].
 
Andy Lamey, filozofo de la [[Universitato de Monash]], kontraŭis la saman argumenton; Laŭ li, manĝado de kultivitaj legomoj kaŭzas pli da mortoj al musoj, [[ratoj]], [[Lav-urso|lavursoj]] kaj aliaj sovaĝaj bestoj ol mortoj implikitaj en bredado kaj buĉado de bovinoj pro viando. Andy nomis la respondon de Tom Regan "la argumento vegetarana hamburgero".
 
Davis taksis, surbaze de studo kiu rakontis, ke la kvanto da kamparanaj musoj reduktiĝis je 25% hektare, ĉi tiu cifero inkluzivas migradon kaj naturan mortecon, post la rikolto. Davis taksis, ke dek bestoj po hektaro ĉiujare estas mortigitaj per agrikulturaj agadoj. Li argumentis, ke se ĉiuj 490.000 km2 da plugebla tero en la kontinenta [[Usono]] estus uzataj por vegana dieto, ĉirkaŭ 500 milionoj da bestoj mortus ĉiujare. Sed se la duono de ĉi tiuj kampoj estus uzata kiel paŝta tero por remaĉuloj kaj supozante, ke la tuta monda loĝantaro konsumas viandon, ĝi taksas, ke nur 900.000 bestoj jare mortus. Sekve, laŭ li, kaj laŭ la principo de malpleja damaĝo, ni devas ŝanĝi al dieto bazita sur viando de remaĉuloj anstataŭ plantdevena dieto.
 
La analizo de Davis estis refutita en 2003 fare de Gaverik Matheny en la Gazeto pri Agrikulturo kaj Media Etiko. Matheny argumentis ke Davis miskalkulis la nombron de mortintaj bestoj kaj bazigis siajn figurojn pri la kvanto de tero prefere ol pri la nombro de konsumantoj kaj limigis sian analizon al herb-manĝigitaj remaĉuloj, anstataŭ la bestoj enfermitaj en farmoj je industriaj skaloj. Li ankaŭ diris, ke Davis egaligis vivon kun [[vivkvalito]], enfokusiĝante sur la ciferoj anstataŭ la damaĝo kaj sufero kaŭzita al la breditaj bestoj por la produktado de nutraĵoj, inter tiuj damaĝoj troviĝas: stampado, senkornigo, kaj [[kastro]], vivo en malliberejo, transportado sen manĝaĵoj kaj akvo, rekte al buĉejo. Matheny argumentis ke «eble vegetarismo permesas al la bestoj havi pli bonkvalitan vivon»
 
Alia filozofo, Andy Lamey, ankaŭ argumentis, ke la kalkulado de Davis pri rikoltaj mortoj estis misa. Ĝi baziĝis sur du studoj: unu, kiu inkluzivis mortojn pro [[predado]], kiu laŭ li estas morale malhelpebla de Regan, ĉar ili ne rilatas al homaj agoj. Alia temas pri la kultivado de [[sukerkano]], kiu laŭ Lamey havas malmultan gravecon rilate al hazardaj mortoj, kiuj estas etike malsamaj de intencaj mortoj kaj ke se Davis inkludas akcidentajn mortojn laŭ morala kosto de veganismo, ĝi ankaŭ devus inkluzivi mortojn hazarde kaŭzitajn de lia proponita dieto, kiu, laŭ Lamey "lasas Davis-on, anstataŭ Regan, kun la malpli kredinda argumento".
 
== Vegana dieto ==
22 872

redaktoj