28-a de aprilo: Malsamoj inter versioj

276 bitokojn aldonis ,  antaŭ 1 jaro
→‎Eventoj: 1924-kompletigo
(→‎Eventoj: 1924-kompletigo)
 
==Eventoj==
* [[224]]: '''Sasanida reganto [[Ardaŝiro la 1-a]] venkis la lastan reĝon de [[partoj]]'''
* [[1131]]: [[Béla la 2-a (Hungario)|Béla la 2-a]] kroniĝis kiel reĝo de Hungario
* [[1202]]: Franca reĝo [[Filipo la 2-a (Francio)|Filipo la 2-a]] konfiskis [[feŭdo]]jn de angla reĝo [[Johano (Anglio)|Johano]] en norda [[Francio]]
* [[1220]]: Oni[[Anglio]]: '''oni komencis konstrui la [[katedralo de Salisbury|katedralon de Salisbury]]''' laŭ [[gotika arto]]
* [[1330]]: [[Bavario]]: fondo de [[benediktanoj|benediktana]] [[monaĥejo]] en [[Ettal]]
* [[1487]]: Armeo de [[Milano]] venkis [[svisoj]]n en batalo de Crevola (Italio)
* [[1611]]: '''[[Filipinoj]]: Universitato de [[Sankta Tomaso]] en [[Manilo]] fondiĝis''' - la plej malnova seninterrompe funkcianta en la [[Azio|azia]] kontinento
* [[1738]]: '''Papo [[Klemento la 12-a]] kondamnis [[framasonismo]]n en sia [[buleo (papo)|buleo]]''' ''In eminenti apostolatus specula'' - malpermesante al [[katolikismo|katolikoj]] aliĝon sub la minaco de [[ekskomuniko]]
* [[1788]]: [[Marilando]] fariĝis la 7-a ŝtato de [[Usono]].
* [[1848]]: Reĝo de Prusio [[Frederiko Vilhelmo la 4-a (Prusio)|Frederiko Vilhelmo la 4-a]] reĵetis imperiestran kronon donacitan de tutgermana [[Nacia Asembleo (Germanio 1848)|Nacian Asembleo]]
* [[1902]]: Futbalklubo ''Newton Heath'' fariĝis [[Manchester United]]
* [[1908]]: [[Esperantujo]]: '''Svisasvisa [[esperantisto]] [[Hector Hodler]] fondis "[[UEA|Universalan Esperanto-Asocion]]"'''
* [[1916]]: [[Hugo Ball]] proklamis en [[Zuriko]] manifeston pri [[dadaismo]]
* [[Unua mondmilito]]:
** [[1918]]: germanaGermana armeo faligis [[Ukraina Centra Konsilio|Ukrainan Centran Konsilion]]
* [[1919]]: [[Portugalio]]: oni komencis konstrui [[Revelacio|Revelaci]]-Kapelon al [[Virgulino de Fátima]]
* [[1920]]: [[Azerbajĝana Soveta Socialisma Respubliko]] fondiĝis
* [[1921]]: '''Kuba [[ŝakludisto]] [[José Raúl Capablanca]] iĝis nova [[ŝakmondĉampiono]]''' venkinte filozofon, matematikiston kaj [[briĝo|briĝiston]] [[Emanuel Lasker]], kiu dum 27 jaroj restis la mondĉampiono
* [[1924]]: [[Dua Pola Respubliko]]: Pola Banko ekfunciis anstataŭante la germanan [[valuto]]n [[marko]], uzatanper dumla pola [[okupadozloto]], per- polaunua etapo de la valuta reformo fare de ĉefministro kaj ministro pri la trezoro [[zlotoWładysław Grabski]]
* [[1939]]: Dum parolo en [[Reichstag]] '''[[Adolf Hitler]] nuligis la polan-germanan deklaron el 1934 pri ne[[agresemo]]''' kaj la britan-germanan pakton pri limigo de mara armado el 1935
* [[Dua mondmilito]] en [[Pollando]] kaj la mondo:
** [[1940]]: Soveta [[NKVD]] arestis 32 junajn [[poloj]]n en [[vojevodio]] Stanisławów (nun [[Ivano-Frankivsk]]) dum provo transiri [[landlimo]]n kun [[Hungario]]
** [[Nov-Jorko]]: "Nowy Świat" ([[Nova Mondo]]) informis, ke en [[Meksik-urbo]] dum la lastaj semajnon aperis du hipanlingvajhispanlingvaj broŝuroj pri germanaj kruelaĵoj en Pollando; dum germana aeratako al [[Molde]] norvega reĝo [[Haakon la 7-a (Norvegio)|Haakon la 7-a]] kun sia filo demonstracie dum bombado ekstaris sub [[betulo]], kiu poste iĝis [[simbolo]] de la norvega [[rezistomovadonorvega rezistmovado]] kontraŭ la germana [[Operaco Weserübung|germana invado]]; papo [[Pio la 12-a]] sendis mesaĝon al [[Benito Mussolini]] petante lin ne militiri - [[Galeazzo Ciano]] skribis en sia [[taglibro]]: ''La reago de Duce estas frida, skeptika kaj [[sarkasmo|sarkasma]]''
** [[1941]]: [[Ordnungspolizei|Germana polico]] en multaj urboj de [[Varto]]-Lando en publikaj ejoj legitimis polojn por kontroli labordokumentojn; en [[ĉefgubernio|Ĝenerala Gubernio]] estis 34 germanaj antaŭlernejoj, al kiuj frekventis ĉirkaŭ mil infanoj, kaj laboris en germana [[administrado]] 130 000 polaj laboristoj; en [[Aŭŝvico]] mortis [[pastro]] Zygmunt Surdecki, arestita en [[Lublin]] pro helpo al judoj
** [[Aleksandrio]]: premiero de la usona filmo de [[Charlie Chaplin]] "Granda [[Diktatoro]]" favore al Pola Sav-Agado - 1200 kolektitajn [[piastro]]jn oni transdonis al rifuĝintaj poloj kaj polaj judoj; en [[Edinburgo]] okazis organiza kunveno de Pola-[[Skotlando|Skota]] Societo por daŭrigo de kunlaboro ekde la 16-a jarcento; en [[Londono]] malfermo de militaj desegnaĵoj de pola-angla artisto Feliks Topolski; [[batalo de Atlantiko]]: germana [[submarŝipo]] ''U-65'' estis sinkigita en la norda [[Atlantiko]] de la brita [[destrojero]] ''HMS Douglas'' - pereis la tuta, 50-membra skipo; '''[[genocido|genocida]] kampanjo kontraŭ [[serboj]] komenciĝis en [[Kroatio]]''' - [[Ustaŝe]]-movado [[masakro|masakris]] ĉirkaŭ 190 personojn en vilaĝo Gudovac, proksime al [[Bjelovar]]
** [[1942]]: '''Diversaj germanaj policaj unuoj [[pafekzekutado|pafekzekutis]] en [[Nowy Sącz]] ĉirkaŭ 280 personojn''', en [[Maków Podhalański]] kelkdekon de [[judoj]] kaj poloj, en [[Ostrowiec Świętokrzyski]] 32 judojn, en [[Rzeszów]] ĉirkaŭ 30 judojn, en Krościenko 12 personojn; en [[Poznań]] [[germanoj]] [[senkapigo|senkapigis]] 6 polojn; [[gestapo]] arestis en la tagoj 27-a kaj 28-a de aprilo ĉirkaŭ 100 membrojn de pola rezista movado
** [[1943]]: '''Germanaj regopovoj fondis en [[Ĉefgubernio|Ĝenerala Gubernio]] [[divizio]]n [[SS (organizaĵo)|SS]]-"Galizien" konsistantan el miloj de [[ukrainoj]]'''; en [[malliberejo]] de [[Katowice]] germanoj [[ekzekuto|ekzekutis]] 11 personojn; gestapo[[Holokaŭsto]]: [[Gestapo]] sendis de [[Bjalistoko]] 490 personojn al [[koncentrejo]] Stutthof (ene de [[Libera Urbo Dancigo]]); germanaj regopovoj en periodo de la 11-a de marto ĝis la 28-a de aprilo [[deportado|deportis]] de Varto-Lando al trudlaboro en [[Francio]] 18 115 polojn
** Invitita de germanaj regopovoj '''grupo de internaciaj spertuloj pri [[jurmedicino]] kaj [[kriminologio]] alvenis al [[Katin]], sub gvido de hungara eminenta [[patologio|patologo]] [[Ferenc Orsós]]''' - membroj de la komisiono estis poste serĉataj kaj murdataj de [[stalinismo|stalinistoj]] kiel atestantoj kaj pruvintoj de la soveta [[masakro de Katin|krimo de polaj oficiroj]] (kelkdeko de miloj da [[militkaptito]]j sekrete enterigitaj en pluraj mortokavoj)
** [[1944]]: [[Ordnungspolizei|Germanaj policoj]] pafmortigis en Budy Zosine ([[distrikto Grodziski (Mazowiecki)|distrikto Grodziski]]) ĉirkaŭ 40 polojn, en [[Tomaszów Mazowiecki]] 30, revenĝe pro mortigo de 3 germanaj soldatoj fare de la rezista[[Pola movadoRezistomovado]], apud [[Chełm]] 25 kaj en 2 aliaj lokoj po 10
** '''Apud [[Kalmar]] surteriĝis germana [[aviadilo]] kun du polaj aviadistoj, kiuj trudlaboris apud [[Vroclavo]]''' - post ŝanĝo de vestoj al germanaj [[uniformo]]j kaj per ruza akiro de la aviadilo ili sukcesis fuĝi al Svedio, kie estis internigitaj
** [[1945]]: Unuoj de la pola 1-a Kirasita Brigado kun [[Ruĝa Armeo]] konkeris Malnovan Urbon en [[Gdańsk]]
** En [[Berlino]] komenciĝis stratbataloj; [[koncentrejo Dachau]] ekribelis; komunistaj partizanoj ekzekutis en Giulino di Mezzegra (komunumo [[Mezzegra]]) '''komunistaj partizanoj ekzekutis [[Benito Mussolini]] kaj lian amatinon [[Clara Petacci]]'''
* [[1947]]: '''Norvega esploristo [[Thor Heyerdahl]] [[floso|ekflosis]] sur ''[[Kon-Tiki]]'' en [[Pacifiko]]n'''
* [[1947]]: '''Operaco "[[Vistulo]]" komenciĝis''' - de sudorientaj teritorioj de [[Pollando]] komunistaj regopovoj dum 3 monatoj [[setlado|setligis]] al [[Regajnitaj Teritorioj]] pli ol 140 mil [[ukrainoj]] pro ilia helpo al terorismaj [[Ukraina Ribela Armeo]] kaj [[Organizaĵo de Ukrainaj Naciistoj]]
* [[1951]]: [[Mohamed Mosadek]] iĝis ĉefministro de Irano
* [[1952]]: [[Usono|Usona]] okupado de [[Japanio]] finiĝis per ties [[kapitulaco]]