Veganismo: Malsamoj inter versioj

22 bitokojn forigis ,  antaŭ 10 monatoj
sen resumo de redaktoj
''Beauty Without Cruelty'', fondita kiel bonfara asocio en 1959, estis unu el la plej fruaj fabrikantoj kaj atestantoj pri higienaj produktoj en kiuj oni ne uzas bestojn. Pluraj internaciaj kompanioj produktas senbestajn produktojn, inkluzive de vestaĵoj, ŝuoj, modaj vestaĵoj kaj [[kandelo]]<nowiki/>j.
 
Veganoj evitas vestaĵon, kiu enhavas [[Silko|silkon]], [[lano]]n <ref name=Stepaniak>{{citaĵo el libro|titolo=The Vegan Sourcebook|aŭtoro=Joanne Stepaniak|dato=2000|url=https://books.google.com/books?id=6Ia5eZIlgLUC&pg=PA115|isbn=9780071392211 }}</ref>(inkluzive de ŝaf-lano, kaŝmirlano, angora fibro, [[mohajro]], kaj multaj aliaj fajnaj lanoj), felon, plumojn, perlojn, bestodevenajn kolorojn, ledon kaj aliajn specojn de ledo, aŭ bestoproduktojn.<ref name=VAcert>{{Citaĵo el la reto|url=https://vegan.org/certification/|titolo=Certification|eldoninto=Vegan Awareness Foundation|arkivurl=https://web.archive.org/web/20180315022456/https://vegan.org/certification/|arkivdato=15-a de marto 2018|alirdato=14-a de marto 2018}}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto|url=https://www.onegreenplanet.org/lifestyle/how-to-read-a-cruelty-free-cosmetics-label/|titolo=How to Read a Cruelty-Free Cosmetics Label|familia nomo=Croswell|persona nomo=Alexis|dato=5-a de februaro 2014|eldoninto=One Green Planet|arkivurl=https://web.archive.org/web/20180315021008/https://www.onegreenplanet.org/lifestyle/how-to-read-a-cruelty-free-cosmetics-label/|arkivdato=15-a de marto 2018|alirdato=14-a de marto 2018}}{{Citaĵo el la reto|url=http://www.leapingbunny.org/about/faq#answer-7|titolo=FAQ: Are all Leaping Bunny companies vegan (i.e., manufactured without animal by-products)?|eldoninto=Leaping Bunny|arkivurl=https://web.archive.org/web/20180315023941/http://www.leapingbunny.org/about/faq#answer-7|arkivdato=15-a de marto 2018|alirdato=14-a de marto 2018,</ref><ref>{{Citaĵo el la reto|url=https://vegansociety.com/resources/lifestyle/shopping/trademark-search |titolo=Trademark search |eldoninto=Vegana Societo |arkivurl=https://web.archive.org/web/20180315025809/https://vegansociety.com/resources/lifestyle/shopping/trademark-search|arkivdato=15-a de marto 2018|alirdato=14-a de marto 2018}}</ref><ref>{{Citaĵo el la reto|url=https://choosecrueltyfree.org.au/lists/vegan/|titolo=Choose Cruelty Free list (vegan) Archives|eldoninto=Choose Cruelty Free|arkivurl=https://web.archive.org/web/20180315024633/https://choosecrueltyfree.org.au/lists/vegan/|arkivdato=15-a de marto 2018|alirdato=14-a de marto 2018}}</ref> Plejparto el ledaj vestaĵoj estas faritaj el bovaj haŭtoj.<ref>[[Andrew Linzey|Linzey, Andrew]]. "Dowding, Lady Muriel", ''Encyclopedia of Animal Rights and Animal Welfare''. Greenwood, 1998, 139 {{Citaĵo el la reto|url=https://www.beautywithoutcruelty.com/about-us|titolo=The History of 'Beauty Without Cruelty' (la historio de 'Beleco sen Krueleco')|eldoninto= eldoninto 'Beauty Without Cruelty'|arkivurl=https://web.archive.org/web/20180315030116/https://www.beautywithoutcruelty.com/about-us|arkivdato=15-a de marto 2018|alirdato=14-a de marto 2018}}</ref> Veganoj rigardas la aĉeton de ledo, precipe de bovinoj, kiel financan subtenon por la viandindustrio: Vegetaranoj povas surmeti vestaĵojn kaj akcesoraĵojn el ne-bestaj derivitaj materialoj kiel [[kanabo]], [[lino]], [[kotono]], [[kanvaso]], [[poliestero]], artefarita ledo, [[kaŭĉuko]] kaj [[Vinila acetato|vinilo]]. La ledaj alternativoj povas veni el materialoj kiel [[korko]], [[Ananaso|ananasoj]], kaj fungoledaĵo.<ref>{{Citaĵo el la reto|url=https://www.businessnewsdaily.com/8093-vegan-businesses.html|titolo=13 Cool Vegan-Friendly Businesses That Inspire|familia nomo=Morgan|persona nomo=Brittney|dato=18-a de februaro 2016| =Business News Daily|arkivurl=https://web.archive.org/web/20180315030922/https://www.businessnewsdaily.com/8093-vegan-businesses.html|arkivdato=15-a de marto 2018|alirdato=14-a de marto 2018}}</ref>
 
== Filozofio ==
La profesoro pri juro [[Gary Francione]], aboliciisto, argumentas, ke ĉiuj sentemaj estuloj devas havi la rajton ne esti traktataj kiel posedaĵo, kaj ke adopti veganismon devas esti la bazo por ĉiuj, kiu kredas, ke ne-homoj havas apartan moralan valoron. Filozofo [[Tom Regan]], ankaŭ rajto-teoriisto, argumentas, ke bestoj posedas valoron kiel "temojn de vivo", ĉar ili havas kredojn, dezirojn, memoron kaj la kapablon komenci agadon post celoj. La rajto de subjektoj je sendamaĝa vivo povas esti nuligita de aliaj moralaj principoj, sed Regan argumentas, ke plezuro, komforto kaj la ekonomiaj interesoj de kultivistoj ne tute sufiĉas."<ref>Eric Prescott, [http://vimeo.com/23001319 "I'm Vegan: [[Gary Francione]]], [[Vimeo]], 2009, from 00:13:53.</ref> Filozofo [[Peter Singer]], protektisto kaj [[Utilismo|utilisto]], argumentas, ke ne ekzistas morala aŭ logika pravigo por ne konsideri kaj kalkuli bestajn suferojn kiel konsekvencon kiam prenas oni decidojn, kaj ke mortigi bestojn devus esti malaprobita krom se necesas por pluvivado. Malgraŭ tio, li skribas, ke "etika pensado povas esti sentema laŭ la cirkonstancoj", kaj ke li "ne tro zorgas pri bagatelaj malobservoj".<ref>[[Tom Regan]], ''The Case for Animal Rights'', University of California Press, 1983, [https://books.google.com/books?id=Y0tWjRmxFE4C&pg=PA243 243], [https://books.google.com/books?id=Y0tWjRmxFE4C&pg=PA333 333–339].</ref>
 
Argumento proponita de [[Bruce Friedrich]], ankaŭ protektisto, opinias, ke strikta observado de veganismo damaĝas bestojn, ĉar ĝi fokusiĝas sur persona pureco, anstataŭ kuraĝigi homojn rezigni ĉiajn bestajn produktojn. Por Francione, ĉi tio similas al argumentado ke, ĉar hom-rajtaj misuzoj neniam povas esti forigitaj, ni ne devas defendi homajn rajtojn en situacioj, kiujn ni regas.<ref>[[Peter Singer]], ''[[Practical Ethics]]'', Cambridge University Press, 1999, [https://books.google.com/books?id=lNgnV0eDtM0C&pg=PA50 50]; Singer 1999, [https://books.google.com/books?id=lNgnV0eDtM0C&pg=PA60 60–61].</ref> Se oni ne demandas, ĉu io enhavas bestajn produktojn, oni plifortigas, ke la moralaj rajtoj de bestoj estas afero de komforto, li argumentas<ref>[[Bruce Friedrich]], [https://web.archive.org/web/20080611232631/http://www.goveg.com/effectiveAdvocacy_personal.asp "Personal Purity vs. Effective Advocacy"], PETA, 2006.</ref>. Li finas per ĉi tio, ke la protektisma pozicio malsukcesas laŭ siaj propraj konsekvencismaj terminoj.<ref>Peter Singer and Jim Mason, ''The Way We Eat'', Rodale, 2006, 281–282.</ref>
 
[[Filozofo]] [[Val Plumwood]] asertis, ke etika veganismo estas "subtile hom-centrita", ekzemplo de tio, kion ŝi nomis "homa/natura dualismo" ĉar ĝi vidas la homaron aparte de la resto de naturo.<ref>[[Val Plumwood]], "Gender, Eco-Feminism and the Environment", in Robert White (eld.), ''Controversies in Environmental Sociology'', Cambridge University Press, 2004, 52–53.</ref> Etikaj veganoj volas agnoski ne-homojn en la kategorio, kiu meritas specialan protekton, anstataŭ rekoni la "ekologian integriĝon" de ĉiuj. Plumwood skribis, ke bestaj manĝaĵoj eble estas "nenecesa malbono" el la perspektivo de la konsumanto, kiu "altiras la tutan planedon por nutraj bezonoj", kaj ŝi forte kontraŭas la industrian agrikulturon, sed por iu ajn kiu dependas de multe pli malgranda [[ekosistemo]], estas tre malfacile aŭ neeble esti vegano.<ref>Val Plumwood, [http://epress.anu.edu.au/titles/the-eye-of-the-crocodile ''The Eye of the Crocodile''], edited by Lorraine Shannon, Canberra: Australian National University E Press, 2012, 87.</ref>