Ludovikidoj: Malsamoj inter versioj

1 bitokon forigis ,  antaŭ 2 jaroj
sen resumo de redaktoj
e
Dum la maltrankvilaj tempoj de [[Investitura kontroverso]] la Saltanto apartenis al la grupo de la kontraŭuloj de imperiestro [[Henriko la 5-a (Sankta Romia Imperio)|Henriko la 5-a]]. Sur la tioma kontraŭimperiestra sinteno baziĝas la teoriaĵo de la historiisto Wolfgang Hartmann ke inter la famaj fondistaj figuroj de la [[Katedralo de Naumburg]] troviĝus ankaŭ la statuoj de la Wartburg-konstruigisto Ludoviko kaj de ties edzino.
 
Ankoraŭ antaŭ 1122 la teritorio pligrandiĝis sub la filoj Ludwig/Ludoviko kaj Heinrich/Henriko en la medioj de [[Marburg]] kaj [[Kaselo]], aparte post la nupto de la turingia grafo [[Ludoviko la 1-a (Turingio)|Ludoviko la 1-a]] kun [[Hedwig von Gudensberg]], la heredanta filino de la hesia govia grafo [[Giso la 4-a]]; tiel post la morto de [[Giso la 5-a]] en 1137 la ampleksa heredotaĵo de la [[Gisonoj]] kaj de la Werner-grafoj en Norda Hesio ludovikiĝisludovikidiĝis. La unuiĝo de Turingio kun multaj partoj de Hesio finiĝis nur per la Turingia-hesia milito pri heredo (1247–1264). La hesiaj havaĵoj de la Ludovikidoj administratis ĝis 1247 tre ofte fare de la pli juna frato de la landgrafo, kiuj rezidis kiel grafoj de Maden/Gudensberg aŭ de Hesio en [[Gudensberg]] kaj Marburg; inter ili menciindis [[Henriko Raspe la 1-a]], [[Henriko Raspe la 2-a]], [[Henriko Raspe la 3-a]] kaj [[Konrado de Turingio|Konrado Raspe]].
 
Ludoviko plialtrangiĝis en 1131 fare de reĝo [[Lotaro la 3-a (Sankta Romia Imperio)|Lotaro la 3-a]] (de Supplinburg) je [[landgrafo]] ''Ludoviko la 1-a''. Sekve Turingio rajtis forlasi la [[duklando Saksio|Duklandon Saksio]] estiĝinte rekte subimperiestra regadujo. La statuso de la Ludovikidoj en Turingio similis al dukoj. Ĉirkaŭ la mezo de la 12-a jarcento starigitis la landgrafa ĉefmonfarejo en [[Eisenach]] kaj malmulte pli malfrue faritis en Gotao dua monfarejo.<ref>Wolfgang Streguweit: ''Geschichte der Münzstätte Gotha vom 12.&nbsp;bis zum 19.&nbsp;Jahrhundert'', Weimar 1987, p. 24</ref> Sub [[Ludoviko la 2-a (Turingio)]] kaj [[Ludoviko la 3-a (Turingio)]] iĝis nova plietendiĝo teritoria de la landgrafujo, dume [[Hermano la 1-a (Turingio)]] pli okupiĝis pri plifortigo familia sur politika kampo ekz. per lukraj kaj inteligentaj nuptoj. Sed antaŭe Hermano devis ankoraŭ batali kontraŭ la volo de imperiestro [[Henriko la 6-a (Sankta Romia Imperio)|Henriko la 6-a]] enpoŝigi Turingian kiel malmemstaran feŭdaĵonfeŭdon post la morto de la hermana frato Ludoviko la 3-a.
 
La filo de Hermano, [[Ludoviko la 4-a (Turingio)]], edzo de la posta sanktulino [[Elizabeto de Hungario]], esperis ekregi en la [[Margraflando Meißen]] danke al kuratoreco por la ankoraŭ ne plenkreskula nevo [[Henriko la 3-a (Meißen)]]. Al li ja promesitis en 1226 estonta kuratorfunkcio, bedaŭrinde li jam mortis unu jaron poste.
 
Post la morto de la filo de Ludoviko la 4-a, de la nur 19-jaraĝa [[Hermano la 2-a (Turingio)]], heredantis en 1241 la filo de Ludiko, [[Henriko Raspe la 4-a]], la landgrafujon kiuj li jam estis administrinta dum la junlecojunuleco de la nevo. Dua frato, Konrad Raspe, administris la hesiajn posedaĵojn de la domo. Li ĉiuokaze aniĝis en 1234 al la [[Ordeno de germanaj kavaliroj]] kies estro li iĝis baldaŭ. Henriko Raspe, elektite kontraŭreĝo germana en 1246, mortis en 1247. Post lia morto la vira linio de la Ludovikoj ĉesis. Henriko Raspe jam en 1243 aranĝis por la nevo Henriko, margrafo de Meißen, la eventualan heredon per la landgrafeco de Turingio. Henriko fakte sukcesis, post bataletoj, en 1249 per la Kontrakto de [[Weißenfels]] sekurigi tiujn rajtojn al si. Sed lia kuzino ne volis akcepti tion: [[Sofio de Brabanto]], filino de Ludoviko la 4-a, protestis kaj provis helpite de [[Albreĥto la 1-a (Braunschweig)]] ekde 1259 ekgravi en Turingio armee. Tio provokis la Turingian-hesian militon pri heredsekvo. Post malvenko ĉe Besenstedt apud [[Wettin]] en oktobro 1263 Sofio devis rezigni pri siaj planoj kaj ĉiuj rajtoj en turingioTuringio. Almenaŭ la intencoj de la filo [[Henriko la 1-a (Hesio)]] plenumitis koncerne la regadon en Hesio sur teritorioj de la Ludovikidoj. La [[Landgraflando Hesio]] ekmemstaris kaj iĝis en 1291 regna duklando sub la anoj de la [[Hesia dinastio]]. Turingio inverse iĝis posedo de la [[Dinastio Wettin]] kaj ĝi separiĝis pli malfrue inter la [[Ernestaj duklandoj]] ĝis 1920.
 
== Listo de la regintaj ludovikidaj grafoj kaj landgrafoj==
[[File:Grabplatten der Thüringer Landgrafen Reinhardsbrunn.png|thumb|Tomboslaboj de la turingiaj landgrafoj en Reinhardsbrunn, 1891]]
[[File:Eisenach Georgenkirche - Ludwig II 2.jpg|thumb|Ludiviko la 2-a sur la tomboslabo en la nuna stariĝloko en Eisenach]]
La entombigejo de la Ludovikidoj estis en la Klostro [[Reinhardsbrunn]] kiu fonditis en 1085 fare de Ludoviko la Saltanto proksime de [[Kastelo Schauenburg]]. Post fajrego en la benediktana abatejkirko en 1292 faritis en la 14-a jarecentojarcento ok novaj slaboj kun altkvalitaj idealportretoj por la Saltanto (kaj la edzino Adelheid von Stade kja la filo Ludoviko la 1-a), por Ludoviko la 2-a (kaj la edzino Jutta Claricia), por Ludoviko la 3-a, Ludoviko la 3-a kaj Hermano la 1-a kaj Hermano la 2-a.
 
Post marodoj en la kuro de la [[Kamparanaj ribeloj]] la klostro kadukiĝis kaj la slaboj transportitis en 1552 en [[Kastelo Friedenstein|KasteloKastelon Grimmenstein]]; post ties detruo en 1567 en la iamaiaman gisejogisejon de Grimmenstein. En 1613 ordonis la Doroteo Mario (Saksio-Vajmaro) ilian restaŭradon kaj restarigon ĉe suda fasado sub tegmento. Post alifunkcia rekonstruo de Reinhardsbrunn faritis en 1855 nova kastelkapelo kien oni remetis la slaboj. En 1952 ili trovis novan hejmon en la [[Preĝejo Sankta Georgo (Eisenach)]] kie ili admiritis altareje.
 
== Literaturo ==
37 814

redaktoj