Norda maro: Malsamoj inter versioj

8 bitokojn aldonis ,  antaŭ 9 monatoj
anstataŭigo de specialaj signoj, esperantigita parametro, formatigo de titoloj, +Bibliotekoj, multaj kosmetikaj ŝanĝoj
e (RG72 movis paĝon Norda Maro al Norda maro anstataŭigante alidirektilon)
(anstataŭigo de specialaj signoj, esperantigita parametro, formatigo de titoloj, +Bibliotekoj, multaj kosmetikaj ŝanĝoj)
 
[[Dosiero:NASA NorthSea1 2.jpg|eta|Satelitbildo de la Norda maro]]
 
La '''Norda maro''' estas malprofunda [[bordomaro]] en la nordokcidenta [[Eŭropo]]. Ĝi estas parto de la [[Atlantiko]] kaj situantas sur la eŭropa [[kontinenta breto]]. Ĝi troviĝas (laŭ la horloĝa ordo) inter [[Britio]], [[Norvegio]], [[Svedio]], [[Danio]], [[Germanio]], [[Nederlando]], [[Belgio]] kaj [[Francio]]. Ĝi konektas kun la [[oceano]] tra la [[Angla Kanalo]] sude kaj tra la [[Norvega Maro]] norde. Ĝi estas pli ol 970 km longa kaj 580 km larĝa, kun areo de ĉirkaŭ 750,000 km².
 
Oni ĉiam povis multe navigi kaj fiŝkapti en la maro, kaj tiele estas populara celo por [[turismo]] el la ĉirkaŭaj landoj. Lastatempe ekgravis la profito el la [[fosilia brulaĵo|fosiliaj brulaĵoj]], inter kiuj troviĝas multe da [[nafto]] kaj [[natura gaso]] ĉi tie. Krome por la produktado de energio gravegas la disvastigon de la Ventoenergio kaj de la [[Maronda centralo|marondaj centraloj]].
 
La marbordo de la Nord Maro prezentas diversecon de geologiaj kaj geografiaj karakteroj. En la nordo, profundaj [[fjordo]]j kaj krutaj klifoj markas la marbordajn konturojn de [[Norvegio]] kaj de [[Skotlando]], dum en la sudo ĝi konsistas unuarange el sablaj strandoj kaj larĝaj kotejaj [[vado]]j. Pro sia densa loĝantaro, forta industriigo, kaj intensa uzado de la maro kaj de ties ĉirkaŭa areo, estis nombraj mediaj problemoj kiuj tuŝis la marajn ekosistemojn. Primediaj problemoj — komune inkludante [[trofiŝkaptado]]n, industriajn kaj agrikulturajn alfluaĵojn, [[dragado]]n, kaj [[marrubo]]n inter aliaj — kondukis al nombraj klopodoj por eviti degradadon de la maro dum ankoraŭ oni profitas el ties ekonomiaj disponebloj.
 
[[Dosiero:Nseamap.gif|thumbeta]]
== Geografio ==
 
== Geografio ==
La Norda maro troviĝas sur kontinenta soklo, kaj estas preskaŭ izolita de la [[Atlantiko]] per la landoj ĉirkaŭ si. La meza profundeco estas nur 94 metrojn, sed la norda parto estas 300 metrojn profunda. Nur la [[Norvega Fosego]] estas pli profunda, je pli ol 800 metroj. La kanalo inter la tri [[Skandinavio|Skandinaviaj]] landoj nomiĝas [[Skagerrak]].
 
La Norda maro estas limigita de la [[Orkadoj]] kaj la orienta marbordo de [[Granda Britio]] okcidente<ref name="Britannica">L.M.A., University of Chicago, Encyclopædia Britannica Macropædia, Europe, 15a eldono, 1985, Encyclopadia Britannica Inc., 18, U.S.A., isbn =0-85229-423-9, paĝoj 832–835
</ref> kaj la kontinenta marbordo de norda kaj [[centra Eŭropo]] oriente kaj sude, ĉe [[Norvegio]], [[Danio]], [[Germanio]], [[Nederlando]], [[Belgio]], kaj [[Francio]].<ref name="American">{{citeCite book
|last=Ripley
|first=George |author2=Charles Anderson Dana
|publisher= D. Appleton and company
|page=499}}</ref>
Sudokcidente, trans la [[Dover-kaleza Markolo]], la Norda maro iĝas la [[Manika Markolo]] kiu konektas kun la Atlantika Oceano.<ref name="Britannica"/><ref name="American"/> Oriente, ĝi konektas kun la [[Balta maro]] tra la mallarĝaj markoloj [[Skagerrak]] kaj [[Kattegat]],<ref name="American"/> kiuj separas Danion el Norvegio kaj Svedio respektive.<ref name="Britannica"/> En la nordo ĝi estas limigita de la [[Ŝetlandoj]], kaj konektas kun la [[Norvegia maro]], kiu kuŝas en plej nordorienta parto de Atlantiko.<ref name="Britannica"/><ref>{{citeCite web|last=Helland-Hansen|first=Bjørn
|author2=Fridtjof Nansen |title=IV. The Basin of the Norwegian Sea. |work=Report on Norwegian Fishery and Marine-Investigations Vol. 11 No. 2|year=1909|publisher=Geofysisk Institutt|url=http://web.gfi.uib.no/The%20Norwegian%20Sea/TNS-002.htm|accessdate=2009-01-09}}
</ref>
 
La Norda maroestas pli ol 970&nbsp;km longa kaj 580&nbsp;km larĝa, kun areo de 750,000&nbsp;km² kaj volumo de 94,000&nbsp;km³.<ref name="Safety">{{citeCite web
|title = About the North Sea: Key facts| publisher=''Safety at Sea project: Norwegian Coastal Administration''
|year = 2008| url = http://www.safetyatsea.se/index.php?section=northsea
| accessdate = 2008-11-02}}</ref> Ĉe la bordoj de la Norda maroestas grandaj [[insulo]]j kaj [[arkipelago]]j, kiaj [[Ŝetlandoj]], [[Orkadoj]], kaj [[Frisaj Insuloj]].<ref name="American"/> La Norda maroricevas nesalan akvon el nombraj eŭropkontinentaj riverbasenoj, same kiel el la [[Brita Insularo]]. Granda parto de la eŭropa [[akvokolekta areo]] alfluas en la Nordan maron inkludante akvon el la [[Balta maro]]. La plej grandaj kaj ĉefaj riveroj kiuj fluas en la Nordan maron estas la [[Elbo (rivero)|Elbo]] kaj la riverbaseno de [[Rejno]]–[[Mozo]].<ref name="Ray">{{citeCite book
|last=Ray
|first= Alan
|page=262
}}
</ref> Ĉirkaŭ 185 milionoj da personoj loĝas en la [[akvokolekta areo]] de la [[rivero]]j kiuj alfluas en la Nordan maron, kaj ili loĝas en tre industriigitaj areoj.<ref name="NorthSeaPDF">{{citeCite web
|title = Chapter 5: North Sea
|work = Environmental Guidebook on the Enclosed Coastal Seas of the World
 
=== Bibliografio ===
* {{citeCite web
| title = North Sea
| work = Country Analysis Briefs
| url = http://www.auburn.edu/~johnspm/gloss/absolute_advantage
| accessdate = 2008-01-23}}
* {{citeCite web|url=http://www.mumm.ac.be/EN/NorthSea/facts.php|title=North Sea Facts |work=Royal Belgian Institute of Natural Sciences|publisher=Management Unit of North Sea Mathematical Models|accessdate=2009-02-15}}
* {{citeCite book|last=Starkey|first=David J.|author2=Morten Hahn-Pedersen |title=Bridging troubled waters: Conflict and co-operation in the North Sea Region since 1550|publisher=Fiskeri-og Søfartsmuseets|location=Esbjerg [Denmark]|year=2005|isbn=87-90982-30-4}}
* {{citeCite book|last=Ilyina|first=Tatjana P |title=The fate of persistent organic pollutants in the North Sea multiple year model simulations of [gamma]-HCH, [alpha]-HCH and PCB 153Tatjana P Ilyina;|publisher=Springer|location=Berlin ; New York|year=2007|isbn=978-3-540-68163-2 }}
* {{citeCite book|last=Karlsdóttir|first=Hrefna M. |title=Fishing on common grounds: the consequences of unregulated fisheries of North Sea Herring in the postwar period|publisher=Ekonomisk-Historiska Inst., Göteborg Univ.|location=Göteborg|year=2005|isbn=91-85196-62-2 }}
* {{citeCite book|last=Tiedeke|first=Thorsten |author2=Werner Weiler |title=North Sea coast: landscape panoramas|publisher=Nelson: NZ Visitor; Lancaster: Gazelle Drake Academic|year=2007|isbn=978-1-877339-65-3 }}
* {{citeCite book|title=Rural history in the North Sea area: a state of the art (Middle Ages – beginning 20th century)|publisher=Brepols|location=Turnhout|year=2007|isbn=978-2-503-51005-7|author=ed. by Erik Thoen }}
* {{citeCite book|last=Waddington|first=Clive |author2=Kristian Pedersen |title=Mesolithic studies in the North Sea Basin and beyond: proceedings of a conference held at Newcastle in 2003|publisher=Oxbow Books|location=Oxford|year=2007|isbn=1-84217-224-7}}
* {{citeCite book|last=Zeelenberg|first=Sjoerd |title=Offshore wind energy in the North Sea Region: the state of affairs of offshore wind energy projects, national policies and economic, environmental and technological conditions in Denmark, Germany, The Netherlands, Belgium and the United Kingdom|publisher=University of Groningen|location=Groningen|year=2005|oclc=71640714}}
 
== Eksteraj ligiloj ==
{{Commons|North Sea}}
{{Atlantika Oceano}}
{{havendaHavenda artikolo|Norda maro}}
{{Bibliotekoj}}
 
[[Kategorio:Norda maro| ]]
146 784

redaktoj