Sankta Romia Imperio: Malsamoj inter versioj

7 bitokojn aldonis ,  antaŭ 10 monatoj
pli bona ŝablono (-), formatigo de titoloj, +Bibliotekoj, kosmetikaj ŝanĝoj
e (ŝablono)
(pli bona ŝablono (-), formatigo de titoloj, +Bibliotekoj, kosmetikaj ŝanĝoj)
| patrina lando =
| monunuo = neunueca
| estiĝo = [[Karolo la Granda]] renovigis imperion en okcidento en la jaro [[800]] <br /> [[Oto la 1-a (Sankta Romia Imperio)|Otto la 1-a]] firmigis tiun ĉi formon
| pereo = pluraj membro-ŝtatoj de la Sankta Romia Imperio forlasas ĝin kaj formas la [[Rejna Konfederacio|Rejnan Konfederacion]], aliancon kun [[Napoleono]], en [[1806]]
}}
 
[[Dosiero:Otto I begegnet Papst Johannes XII.jpg|eta|maldekstre|230px|[[Oto la 1-a]] kaj papo [[Johano la 12-a]], miniaturo de la jaro [[1450]].]]
La [[25an de decembro]] [[800]], [[Leono la 3-a]] kronis la [[Frankoj|frankan]] reĝon [[Karlo la Granda]] kiel ''[[imperiestro]]'', revivigante la romian titolon en [[Okcidenteŭropo]] post pli ol tri jarcentoj. La titolo daŭris en la karolida familio ĝis 888, post kio ĝi estis kontestita fare de la regantoj de Italio en serio de enlandaj militoj ĝis la morto de la lasta itala postulanto, [[Berengaro el Friulo|Berengaro]], en 924. La titolo estis revivigita en 962 kiam Oto la 1-a estis kronita ''imperiestro'', igante sin kiel la posteulo de Karlo la Granda<ref>{{citation|author=Norman F. Cantor|title=Civilization of the Middle Ages|year=1993|pages=212–215}}</ref> kaj komencante kontinuan ekziston de la imperio dum pli ol ok jarcentoj.<ref name=Gascoigne>{{citeCite web|author=Bamber Gascoigne|url=http://www.historyworld.net/wrldhis/plaintexthistories.asp?historyid=aa35|title=History of the Holy Roman Empire|website=HistoryWorld}}</ref><ref>Norman Davies, A History of Europe (Oxford, 1996), pp.&nbsp;316–317.</ref><ref>Dum Karlo la Granda kaj liaj sukcedantoj uzis variantojn de la titolo ''imperiestro'', neniu uzis por si la termino ''Roma imperiestro'' ĝis Oto la 2-a en 983. [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/269851/Holy-Roman-Empire/10156/Nature-of-the-empire Holy Roman Empire], Encyclopædia Britannica Online. Konsultita la 15an de Februaro 2014.</ref> Kelkaj historiistoj nomas la kronadon de Karlo la Granda la origino de la imperio,<ref name=Bryce>Bryce, [http://books.google.com/books?id=O8cQAAAAYAAJ&pg=PA1&source=gbs_toc_r&cad=4#v=onepage&q&f=false pp.&nbsp;2–3]</ref><ref>{{citeCite book|last=Heer |first=Friedrich |title=The Holy Roman Empire |publisher=Frederick A. Praeger |location=New York |year=1967 |pages=1–8 |isbn=978-0-297-17672-5}}</ref> dum aliaj preferas la kronadon de Oto la 1-a kiel ĝian komencon.<ref>Davies, pp.317,1246.</ref><ref>Martin Arbage, "Otto I", in [http://books.google.com/books?id=E2CTAgAAQBAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false ''Medieval Italy: An Encyclopedia''], Volume 2 (Routledge, 2004), p. 810: "Otto can be considered the first ruler of the Holy Roman empire, though that term was not used until the twelfth century."</ref> Akademiuloj ĝenerale konsentas, aliflanke, en rilatigado de evoluo de la institucioj kaj principoj konsistante en la imperio, priskribante laŭpaŝan supozon de la imperiestraj titolo kaj rolo.<ref name=Whaley/><ref name=Bryce/>
 
La preciza esprimo ''Sankta Romia Imperio'' ne estis uzita ĝis la 13-a jarcento, sed la koncepto de ''Translatio imperii'' ("translokigo de regulo") estis fundamenta al la prestiĝo de la imperiestro, la nocio ke li tenis superan potencon hereditan de la imperiestroj de Romo.<ref name=Whaley/> La posteno de [[Listo de Imperiestroj de la Sankta Romia Imperio|Imperiestro de la Sankta Romia Imperio]] estis tradicie elektebla, kvankam ofte kontrolita fare de dinastioj. La germanaj [[princelektisto]]j, la plej alt-estraj nobeloj de la imperio, kutime elektis unu el siaj kunuloj kiel "Reĝo de la romianoj", kaj li poste estos kronita [[Sankta Romia Imperiestro]] fare de la [[papo]]; la tradicio de papaj kronadoj estis nuligita en la [[16-a jarcento]]. La imperio neniam atingis la amplekson de politika unuigo formita en Francio, evoluante anstataŭe en malcentrigita, limigita elekta monarkio kunmetita de centoj da sub-unuoj, [[princlando]]j, [[duklando]]j, [[graflando]]j, [[Libera regna urbo|liberaj regnaj urboj]], kaj aliaj domajnoj.<ref name=Johnson/><ref>[http://www.heraldica.org/topics/national/hre.htm The Holy Roman Empire], Heraldica.org.</ref> La povo de la imperiestro estis limigita, kaj dum la diversaj princoj, senjoroj, kaj reĝoj de la imperio estis vasaloj kaj subjektoj kiuj ŝuldis al la imperiestro ilian fidelecon, ili ankaŭ posedis amplekson de privilegioj kiuj donis al ili faktan [[suvereneco]]n ene de siaj teritorioj. Imperiestro [[Francisko la 1-a]] dissolvis la imperion la 6-an de aŭgusto [[1806]], post ĝia malvenko fare de Napoleono ĉe la [[Batalo ĉe Slavkov]].
 
== Imperiestroj ==
{{ĉefartikoloĈefartikolo|Imperiestroj de la Sankta Romia Imperio|Sankta Romia Imperiestro}}
 
[[Dosiero:Friedrich Kaulbach - Krönung Karls des Großen.jpg|eta|270px|maldekstre|Imperia kronigo de Karlomagno, de [[Friedrich Kaulbach]], 1861]]
 
=== Teritorioj ===
 
La Sankta Romia Imperio konsistis el pluraj centoj da unuopaj teritorioj, de plej diversaj tipoj kaj rangoj. Inter ili troviĝis:
 
* Alois Dempf, ''Sacrum Imperium. Geschichtsschreibung und Staatsphilosophie des Mittelalters und der politischen), 1988.
 
{{clear-}}
 
== Bildaro ==
Dosiero:Western empire verdun 843.png|<!-- eta|maldekstra|180px|La Okcidenta Imperio, kiel dividita je [[Traktato de Verdun|_Verdun_]], [[843]]. De la '(Maparo, Atlaso, Atlanto) al _Freeman_'s Historia Geografio', redaktita per J.B. Bury, _Longmans_ Verda kaj Co. Tria Redakcio 1903. -->
</gallery>
{{clear-}}
 
== Vidu ankaŭ ==
 
== Notoj ==
{{referencojReferencoj}}
 
== Eksteraj ligiloj ==
{{projektojProjektoj|commonscat=Holy Roman Empire}}
* http://www.orteliusmaps.com/book/ort56.html <!-- _Mappa_ _del_ Sankta Romia imperio _del_ 1570 _con_ la flago _dall_'_aquila_ a du (nombro) _teste_ -->
* http://www.uni-muenster.de/FNZ-Online/recht/reich/unterpunkte/nation.htm <!-- La konstitucia strukturo de la _Reich_ -->
* http://www.dasheiligereich.de <!-- _Ausstellung_ ''_Heiliges_ _Römisches_ _Reich_ _Deutscher_ _Nation_ 962-1806'' (28-a de aŭgusto _bis_ 10-a de decembro 2006 _zu_ _Berlin_ _an_ _zu_ _Magdeburg_) -->
 
{{havendaHavenda artikolo|Sankta Romia Imperio}}
 
{{ekzistotempoEkzistotempo|800|1806}}
{{Bibliotekoj}}
 
{{ekzistotempo|800|1806}}
[[Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo]]
[[Kategorio:Sankta Romia Imperio| ]]
147 034

redaktoj